Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1315 K.2024/913

2.Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “DERBY” esas unsurlu markaların sahibi olduğunu, davalı şirketçe yapılan 2015/36615 sayılı “DERBY+Şekil” ibareli marka başvurusuna iltibas, tanınmışlık, önceye dayalı hak sahipliği ve kötü niyet vakıalarına dayalı olarak yapmış oldukları itirazın nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini ileri sürerek davaya konu YİDK kararının iptalini ve başvuruya konu markanın hükümsüz kılınarak sicilden terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Derby Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; markaların kapsamlarının farklı olduğunu, bu sebeple iltibas doğmasının mümkün olmadığını, öte yandan davacı markasının tıraş bıçakları yönünden ulaştığı tanınmışlıktan müvekkilinin 19. sınıfta yer ... ürünleri içeren başvurusunun haksız yarar sağlamasının yahut onun itibar ve ayırt edici karakterini zedelemesinin mümkün bulunmadığını, kaldı ki "DERBY" ibaresinin müvekkili ve davacı ile birlikte birçok şirket tarafından sektörde değişik mal grupları bakımından tescilli biçimde kullanılmakta olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.09.2017 tarih, 2016/442 E. ve 2017/335 K. sayılı kararıyla; dava konusu her iki işaretin asıl ve ayırt edici unsurları itibariyle görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama alıcıları iltibasa düşürebilecek derecede benzer bulundukları, ancak başvuru konusu işaretin kapsamında yer ...

19. sınıf ürünlerin davacı markalarında bulunmadığı, davacı markalarının kapsamında bulunan ürünlerle aynı tür sayılmaları imkânı olan malların da bulunmadığı, bu sebeple davacının iltibas vakıasına dayanarak davalının başvurusunu engelleme olanağı bulunmadığı, davacının DERBY ibare ve esas unsurlu markalarının, özellikle tıraş bıçakları ürünleri bakımından, yazılı ve görsel tanıtım araçlarıyla gerçekleştirilen kuvvetli reklâm ve yaygın dağıtım ile haberlerle davacı teşebbüsüne sıkı sıkıya bağlandığı, ürünlerinin taşıdığı garanti ve kalite ile bilindiği, bir çok insan tarafından refleks hâlinde hemen hatırlanan tanınmış bir marka olduğu,

nitekim TÜRKPATENT tarafından da tanınmış marka olduğunun kabul edilerek ilgili sicile tescil ve gazetede ilân olunduğu, ancak DERBY kelimesinin, davacının yarattığı bir sözcük değil, genel olarak herkesin bildiği, farklı bir çok ürün grubunda kullanılan bir sözcük olduğu, davalı işaretinin, 19. sınıf ürünler için tescilinin, davacıya ait tıraş bıçakları sektöründe belli bir tanınmışlık yahut bilinirlik elde etmiş markanın itibarinden haksız biçimde yararlanma sağlayabileceğinin düşünülmesi olanaksız olduğu, imaj transferinin de mümkün bulunmadığı,

DERBY ibaresinin ayırt ediciliğinin zayıf bir sözcük olması karşısında, başvurunun tescilinin davacının markalarının ayırt edici karakterini zedelemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.09.2018 tarih, 2018/286 E. ve 2018/918 K. sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 07.10.2019 tarih, 2018/5459 E. ve 2019/6200 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin sair temyiz itirazları reddedilmiş, davacıya ait 88/109986 sayılı “Derby+Şekil” ibareli markanın tanınmış olduğu, nitekim, bu hususun İlk Derece Mahkemenin de kabulünde olduğu,

davacının tanınmış markasında yer ..., ..., “at nalı içerisinde at başı” şeklinin davalı tarafça hem şekil hem de ibare olarak aynen taklit edilmiş olması sebebiyle, başvuru markasının kapsamında bulunan tüm mal ve hizmetler bakımından tescilinin, davacının tanınmış markasının ayırt ediciliğine zarar vereceği gibi markanın tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağının da kabulü gerektiği, öte yandan, somut olaya uygulanacak 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı,

telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddine karar verilmesi gerektiği, somut olayda, davacı adına tescilli markada yer ... grafik tasarımı niteliğindeki ... şekil üzerinde davacının önceye dayalı telif hakkı bulunduğunun kabulü ile, aynı şeklin davalı başvurusunda da aynen yer aldığı gözetilerek başvurunun kapsamında yer ... tüm mal ve hizmetler yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait 88/109986 sayılı “Derby+Şekil” ibareli markanın tanınmış olduğu, davacının tanınmış markasında yer ..., ..., “at nalı içerisinde at başı” şeklinin davalı tarafça hem şekil hem de ibare olarak aynen taklit edilmiş olması sebebiyle, başvuru markasının kapsamında bulunan tüm mal ve hizmetler bakımından tescilinin, davacının tanınmış markasının ayırt ediciliğine zarar vereceği gibi, markanın tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağı, öte yandan, somut olaya uygulanacak 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca,

tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğrafı, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddine karar verilmesi gerektiği, somut olayda, davacı adına tescilli markada yer ... grafik tasarımı niteliğindeki ... şekil üzerinde davacının önceye dayalı telif hakkı bulunduğu, aynı şeklin davalı başvurusunda da aynen yer aldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK kararının iptaline, markanın tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle.

19. sınıf bakımından tescili talep edilen dava konusu 2015/36615 sayılı markanın sınırlı biçimde tıraş sektörü bakımından belli bir bilinirlik elde etmiş markanın itibarından haksız yararlanma ihtimalinin değerlendirilmesi mümkün olmadığını, “DERBY” ibaresi, davacı tarafından yaratılmış bir kelime de olmadığını, herkesin bildiği ve tescilli, tescilsiz birçok farklı ürün grubunda kullanılan zayıf olarak da nitelendirilebilecek bir ibare olduğunu, bu durumun Türk Patent ve Marka Kurumunun marka araştırma programından da açıkça görüldüğünü, söz konusu ibare ile ilgili farklı sınıflarda tescilli 210 tane marka bulunduğunu,

bu durumun da sadece tıraş bıçakları bakımından bilinir olan davacı markasının, mal ve hizmet ilişkisinin olmadığı diğer alanlarda tekel hakkına sahip olamayacağını, Kuruma itiraz sürecinde ileri sürülmemiş 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesinin beşinci fıkrasının YİDK iptali talebi bakımından değerlendirilmesi mümkün olmadığını, davacı tarafça 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesinin birinci, dördüncü fıkraları ile 35 ... maddesinin birinci fıkrasına istinaden YİDK kararına itiraz edildiğini ve itiraz değerlendirmesinin bu hükümler çerçevesinde yapıldığını,

itiraz sürecinde ileri sürülmeyen itirazların YİDK iptali talebi bakımından yargılamada değerlendirilmesi mümkün olmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Derby Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararına mesnet alınan 88/109986 sayılı “Derby+Şekil” markasının tanınmış bir marka olmadığını, davacının, tanınmış markası düz yazı şeklinde olup davacının bu şekil unsurunu içeren yalnızca bir markası bulunduğunu, kaldı ki bu markanın da geçersiz hale geldiğini, davacının tanınmış markası düz yazı şeklinde “derby” ibaresinden oluşan bir kelime markası olduğunu, davacının tanınmışlığa ilişkin itirazının ancak “derby” ibareli kelime markası üzerinden incelenebileceğini, hükme esas alınan markaya istinaden müvekkilinin markasının tescilinin engellenmesi mümkün olmadığını, davacının bu markasının tanınmış olduğunu iddia etmemiş,

itiraz aşamasında bu tür bir iddiada bulunmamış, marka dosyasına bu markasının tanınmışlığını gösteren ... bir belge sunmadığını, kaldı ki davaya esas alınan marka geçersiz hale geldiğini ve davacının bu şekil unsurunu içeren başka markası da kalmadığını, Mahkemece, üçüncü kişiye ait telif hakkını içerdiği gibi bir gerekçe ile davanın kabul edilmesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira gerek markaya itiraza ilişkin TÜRKPATENT dosyasında gerekse de dava dosyasında davacının sözde telif hakkının hiçbir zaman tartışma konusu olmadığını,

kaldı ki Mahkemece mezkur şekil unsurunun “davacıya ait bir ...” olduğunun tespit edilmesi de oldukça fahiş bir tespit olduğunu, somut olayda davacının böyle iddiası veya bu hususu ispat edecek delilinin olmadığı gibi Mahkemece doğrudan ... sahipliğine ilişkin bir tespit niteliğindeki kabule dayanan bu değerlendirmeye kararda yer verilmesinin de kabul edilemez olduğunu, Mahkeme alınan bilirkişi raporunda da markalar arasında karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığı,

davacı adına tescilli tanınmış markanın derby ibareli marka olduğunun tespit edildiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2014 tarih, 2013/11-656 E. ve 2014/427 K. sayılı ilamında “derbytech” ibareli markanın çok ilgisiz mal ve hizmetlerde kullanılacak olması nedeni ile bu markanın davacı markalarından haksız yararlanacağının söylenemeyeceği değerlendirmesinde bulunulduğunu, müvekkilinin dava konusu marka üzerinde kazanılmış hak sahibi olduğunu, müvekkilinin “derby” ve “derbi” esas unsurlu markalarını ... yıllardan beri nizasız ve fasılasız surette kullanarak ayırt edicilik kazandırdığını,

müvekkilin gerek derby gerekse şekil unsuru üzerinde tescile dayalı kazanılmış hakkı bulunduğunu, müvekkili ile davacı 1999 yılından beri farklı sektörlerde ticari faaliyetlerine birlikte devam ettirdiğini ve tüketiciler tarafından da herhangi bir karıştırılma yaşanmadığını, zira davacının müvekkilinin söz konusu marka nedeniyle tanınmış markasının itibarından ve bu nedenle de zarara uğradığından bahisle mahkemeler nezdinde ikame edilmiş herhangi bir davasının da bulunmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava YİDK kararının iptali, marka hükümsüzlüğüne ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.