Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1333 K.2024/4393

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurum nezdinde 2018/100499 sayılı "ASTRA+şekil" ibareli markanın 01, 05, 31 ve 35. sınıflarda tescili için başvurduğunu, Markalar Dairesi Başkanlığının ilk olarak başvurunun 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 05 ve 35. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetler yönünden kısmen reddine karar verdiğini, davalı şirketin 2009/29573 sayılı "ASTRA+şekil" ibareli markasını gerekçe göstererek yaptığı itiraz da kısmen kabul edilerek,

müvekkilinin marka başvurusundan 01. sınıfta yer alan malların çıkartıldığını, başvurunun sadece 05. sınıftaki “Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç): diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.” ile 31. sınıftaki “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar, kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Hayvan yemleri.

Malt (insan tüketimi için olmayan).

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” malları yönünden tescil edildiğini, oysa müvekkilinin marka başvurusu ile davalının markasının benzer olmadığını, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkilinin markasının aynı zamanda ticaret unvanını içerdiğini, yapılan değerlendirmede müvekkiline ait markanın parçalara ayrılarak incelendiğini, kelime unsurları üzerinden değerlendirme yapıldığını, müvekkili markasında ön planda olan unsurun siyah renk ile çerçevelenmiş küçük “a” harfinden oluştuğunu, alıcıların ne almak istediğini bilen tüketici grubu olduğunu,

müvekkilinin “astra” ibareli markasının seri marka olduğunu, müvekkilinin 05. sınıfta 2010/72559 no.lu “ASTRANOVA”, 2010/72576 no.lu "ASTRANOVA", 2011/55311 no.lu "ASTRADEX", 2013/00069 no.lu "ASTRANOVA", 2014/62209 nolu “ASTRAN”, 2014/62220 no.lu “ASTRANUR”, 2014/62229 no.lu “AVASTRA”, 2014/62240 no.lu “BORASTRA” 2014/62242 no.lu "CASTRA", 2014/71738 no.lu "ASTRALİSTO", 2016/15518 no.lu "ASTRA SHOW", 2016/15524 no.lu "ASTRACAP", 2016/66915 no.lu "ASTRADYN", 2017/02427 no.lu "ASTRAGİL", 2018/65307 no.lu "ASTRAVAX", 05 ve 35. sınıfta 2018/73259 no.lu "ASTRAXONİL", 2018/73250 no.lu "ASTRALOT", 2018/6566 no.lu "ASTRACOP",

2018/65348 no.lu “ASTRAKON”, 2018/65307 no.lu "ASTRAVAX" ibareli markaları nedeniyle kazanılmış hakkının bulunduğunu, buna rağmen 05. sınıftaki “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı radyoaktif kimyasal maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler” emtialarının başvurudan çıkartıldığını, bununla bağlantılı olan 1. sınıfta “Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar” emtialarının da reddedildiğini, başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden müvekkili markasının tescil edilmesi gerektiğini,

müvekkilinin "ASTRANOVA" ibareli ticaret unvanının 25.11.2010 tarihinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiğini, YİDK kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, YİDK'nın 07.11.2019 tarih ve 2019-M-9634 numaralı kararının iptaline, 2018/100499 başvuru numaralı “ASTRA+şekil” ibareli markanın tüm sınıflar yönünden tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı şirket cevap dilekçesinde; taraf markalarının birebir aynı olduğunu, her iki işaretin görsel, işitsel ve kavramsal anlamda tüketici nezdinde iltibas olasılığı yaratacağını, markaların 01. sınıf yönünden aynı mal sınıfı ve 05. sınıf yönünden benzer/ilişkili alt sınıfları kapsadığını, başvurudaki “a” harfinin müvekkilinin markası ile olan aynılığı geri plana itmekte yetersiz kaldığını, davacının seri marka iddiasına dayanak gösterdiği markalarının esas unsurlarının davaya konu “ASTRA” ibaresinden tamamen farklı olduğunu,

davacının marka başvurusunun müvekkilinin yan unsuru değiştirilmiş seri markası olarak algılanacağını ve müvekkilinin tanınmışlık düzeyi yüksek markasına yanaşacağını, davacının ticaret unvanının tescil tarihinin 25.11.2010 olduğunu, müvekkilinin markasının tescil başvurusunun ise 05.06.2009 olduğunu, önceye dayalı kullanım ve gerçek hak sahipliği ilkesi uyarınca müvekkilinin markası karşısında davacının markasının ya da ticaret unvanının korunmasının mümkün olmadığını, başvurunun kötü niyetli olarak yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurunun "ASTRA+şekil" ibaresinden oluştuğu, kapsamında dava konusunu oluşturan çekişmeli 05. sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı radyoaktif kimyasal maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler." emtiasının bulunduğu, redde dayanak markanın ise "ASTRA+şekil" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamında 01. sınıftaki "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar.

İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler. Gübreler ve topraklar. Yangın söndürücü maddeler.

Ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar" mallarının yer aldığı, çekişme konusu 5. sınıfta yer alan malların günlük tüketime konu olmadıkları, belirli bir uzmanlık alanını gerektirdikleri, dolayısıyla dikkat seviyesi yüksek tüketici kitlesine hitap ettikleri, başvuru kapsamından davalı şirketin yayıma itirazı sonrasında çıkarılan emtia grupları incelendiğinde; “tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı radyoaktif kimyasal maddeler” ile redde mesnet markada yer alan 01. sınıf kapsamındaki “Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar.

İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler” malları yönünden sınıfların kapsamında yer alan kimyasalların işlenmesi, hammadde, mamul madde ilişkisi, pazarlama koşulları, amaçları, müşteri kitlesindeki ayniyet bakımlarından benzerlik bulunduğu, işbu emtiaların birbirini tamamlar nitelikte oldukları ve ilişkilendirme ihtimalinin bulunduğu, bununla birlikte itiraz neticesinde davacının başvuru kapsamından çıkartılan “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar” ile “ilaç ihtiva eden kozmetikler” malları yönünden ise davalı şirketin itirazına dayanak yaptığı markanın kapsamındaki malların birbiri ile ilişkili olmadığı,

malların birbirinin yerine ikame olmayacağı, pazarlama koşulları ve amaçlarının farklı olduğu, karşılaştırma konusu marka işaretleri arasında bütünsel açıdan benzerlik bulunduğu, davacının başvurusundan farklı olan ve kısmi redde mesnet alınan davalı şirket markasından sonraki tarihli ticaret unvanı nedeniyle kısmi tescil engelinin ortadan kalkmasının söz konusu olamayacağı, gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2019-M-9634 sayılı kararının davacının marka başvurusundan çıkarılan 05. sınıf "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, ilaç ihtiva eden kozmetikler" emtiası ile sınırlı olarak kısmen iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;müvekkiline ait marka ile itiraza gerekçe gösterilen marka arasında görsel, işitsel ve kavramsal açıdan benzerlik bulunmadığını, başvurudaki şekil unsurunun farklılaşmayı sağladığını, başvuru kapsamından çıkartılan emtialar ile redde mesnet marka kapsamındaki emtiaların birbirini tamamladığı değerlendirmesinde tüketici kitlesinin algılama ve dikkat seviyesinin dikkate alınmadığını, emtiaların kimyasal içerikli olduğunu, hızlı tüketime konu olmadığını ve belirli bir uzmanlık alanı gerektirdiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;davaya konu marka başvurusunun kapsadığı "05. sınıf 'insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, ilaç ihtiva eden kozmetikler' malları" ile redde mesnet 2009/29573 sayılı markanın kapsadığı "01. sınıf 'Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler. Gübreler ve topraklar. Yangın söndürücü maddeler. Ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar' malları"nın benzer mallar olduğunu, yerel mahkemenin aksi yöndeki hüküm gerekçesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

3.Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle;davacının "ASTRA" ibareli marka başvurusunun 05. sınıftaki mallar kapsamındaki “İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar” ile “ilaç ihtiva eden kozmetikler” emtilarının itiraza dayanak markanın kapsamındaki mallar ile ilişkili olmadığı, malların birbirinin yerine ikame olmayacağı, pazarlama koşulları ve amaçlarının farklı olduğu gerekçesiyle davacının marka başvurusu kapsamından çıkarıldığını, oysa müvekkilinin "ASTRA" ibareli markası kapsamındaki 01. sınıfta yer alan "Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar.

İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler"in tamamen 05. sınıf kapsamında olan "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar ile ilaç ihtiva eden kozmetikleri" mallarını da kapsadığını, belirtilen her iki sınıfın birbiriyle doğrudan bağlantılı olduğunu, her iki mal grubunun tüketici kitlesinin aynı dikkat seviyesine sahip olduklarını, söz konusu mal gruplarının işlenmesi,

ham madde, mamul madde ilişkisi, pazarlama koşulları, amaçları, müşteri kitlesi, dağıtım kanallarının aynı olduğunu, marka başvurusunda yer alan 05. sınıftaki "insan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, ilaç ihtiva eden kozmetikler" ile müvekkile ait marka kapsamındaki "01: Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler. Gübreler ve topraklar. Yangın söndürücü maddeler.

Ev ve kırtasiye amaçlı olmayan yapıştırıcılar." ile ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılmaya sebebiyet verecek nitelikte olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraf markalarının kelime unsurunu "ASTRA" ibaresinin oluşturduğu, markaların şekil unsurları farklı ise de bu durumun taraf markalarını birbirinden yeterince uzaklaştırmadığı, aynı/ aynı tür/ benzer mallar ve hizmetler üzerinde kullanılmaları halinde tüketiciler nezdinde ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimallerinin bulunduğu,

içerisinde ilaç ve eczacılık konusunda uzman bilirkişinin yer aldığı heyetçe hazırlanan raporda taraf markaları kapsamındaki mal ve hizmetlerin benzerlik durumlarının denetime açık şekilde değerlendirildiği, yerel mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekili ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı Şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davaya konu YİDK kararının isabetli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,