Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/137 K.2024/2004

Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 12.03.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında geçerli bir tahkim sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirket ile aralarında 14 Ocak 2017 tarihli Demir Cevheri Alım ve Satım Sözleşmesi ile 18 Nisan 2017 tarihli Değişiklik Sözleşmesi imzalandığını, tarafların bağımsız üçüncü kişi gözetim kuruluşu raporu ışığında satılan malın kararlaştırılan kalitede olmadığının ortaya çıkması üzerine ürün bedeli konusunda uyuşmazlık yaşadığını, Tahkim Komisyonuna başvurulduğunu Çin Halk Cumhuriyeti Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Tahkim Komisyonu'na ait 13 Haziran 2018 tarihli kesinleşmiş, icra kabiliyeti kazanmış ve bağlayıcı yabancı hakem kararının Türkiye'de de geçerli olabilmesi için tanınmasına ve aynen tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı iletahkim yargılamasının tüm aşamalarından haberdar olan davalının tahkim heyetine yazılı savunma dahi verdiği, tahkim yargılamasında davalıya savunma hakkı tanındığı ve sözleşmenin sahteliğine dair iddialarının ispat edilemediği, hakem heyetinin oluşumu ve uygulanan hukukta bir eksiklik veya yanlışlığın olmadığı, hakem kararının verildiği Çin ve ülkemizin New York Sözleşmesine taraf olduğundan karşılıklılık koşulunun gerçekleştiği,New York Sözleşmesi’nin 5. maddesinde hangi durumlarda tenfiz talebinin reddedileceğinin tek tek sayıldığı, bunlardan hiçbirinin dava konusu yabancı hakem heyeti kararında olmadığı, tenfize engel bir durumun bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılamanın usul ve kanuna aykırı olduğunu, evrakların sahte olduğunu, tahkim yargılamasının tarafsız yapılmadığını, tahkim sözleşmesinin konusunun belirli veya belirlenebilir olması şartı arandığından, tarafların, hangi uyuşmazlıklar hakkında tahkime gideceklerini belirlemiş olmalarının gerektiğini, aksi halde tahkim anlaşmasının hükümsüz kalacağını tenfiz şartlarının oluşmadığını, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığınını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718 sayılı Kanun) 50 vd. maddelerine dayanan, yabancı tahkim kararının tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5718 sayılı Kanun 50 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf talebi üzerine bölge adliye mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Ancak, tenfiz davalarının eda davası değil, tespit davası niteliğinde bulunması sebebiyle yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gibi yargılama harç ve giderleri de bu esasa göre belirlenmesi gerekirken mahkemelerce nispi harç ve vekâlet ücreti belirlenmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi ve ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı vekilinin yargılama masraflarına ilişkin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2), (3) ve (5) numaralı bentlerinin hükümden çıkarılmasına yerine "2-Alınması gereken 80,70 TL maktu harcın davacı tarafça ikmal edildiği anlaşıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla alınan harcın talep halinde iadesine. 3-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine. 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 5.100,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine." ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,