Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1475 K.2023/4570

birleşen davanın kısmen kabulü

KARAR DÜZELTME İSTEYEN

Davalı-birleşen davada davacı ... Genel Müdürlüğü vekili

Taraflar arasındaki alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece asıl dava kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı-birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı-birleşen davada davacı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, davacı .... ve Tic. A.Ş.’nin yük sahibi, diğer davacının da davalı M.Melody gemisinin 2 ve 5 numaralı ambarlarında bulunan davacı .... ve Tic.

A.Ş.ye ait yükü sefer risklerine karşı sigortalayan şirket olduğunu, gemideki yükün tahliyesi devam ederken 24.04.2000 tarihinde saat 16.00 sıralarında 3 numaralı ambarın alt kısımlarından duman yükseldiğini, gemi kaptanının ambar kapaklarını açtırması nedeniyle oksijenle temas neticesi yükün alev aldığını ve yangının kontrolden çıktığını, davalı liman işletmesinin römorkörleri ile su sıkmasına rağmen bir sonuç alınamadığını, davalı ...

Müdürlüğüne ait römorkörlerin gecikmeli müdahalesi sonucu yangının tamamen söndürüldüğünü, davalı donatanın zarardan sorumlu olduğunu, kurtarma ve yardım işlerini tekel halinde yürüten davalı ...

Müdürlüğünün yangına gecikmeyle müdahale ettiğini, kurtarma-yardım hizmetini layıkıyla yerine getirmediğini ileri sürerek davacıya ait yükte meydana gelen hasar ve müşterek avarya paylaştırılmasında davacı payına düşecek kısım için uğranılabilecek en yüksek zarar miktarı olan 1.905.000,00 USD’nin ve 1.482.000,00 DM’nin faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı donatana ait M.Melody gemisi üzerinde davacının gemi alacaklısı hakkı olduğunun tespitine, yükün tahliyesini temin için verilen garanti mektubunun davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiş, birleşen davanın reddini istemiştir.

II. CEVAP VE BİRLEŞEN DAVA

1.Davalı (birleşen davanın davacısı) ... vekili, 24.04.2000 tarihinde saat 16.40 sıralarında M.Melody isimli geminin yangın tehlikesi geçirdiği; ancak gemi ve liman ilgilileri tarafından yangın tehlikesinin bertaraf edildiği ve bir tehlikenin olmadığı hususunun müvekkiline bildirildiğini, 25.04.2000 tarihinde saat 02.30 sıralarında tekrar başlayan yangının ihbarı üzerine gerekli yardım yapılarak yangının söndürüldüğünü, müvekkiline izafe edilecek kusur bulunmadığını savunarak asıl davanın reddini istemiş; birleşen davada, 390.222,00 USD kurtarma-yardım, yangın söndürme alacağının faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline veya teminat olarak verilen 500.000,00 USD bedelli teminat mektubu üzerinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Diğer davalılar davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 15.04.2015 tarihli ve 2014/519 E., 2015/171 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak asıl davada davacılar tarafından davalı donatan ve davalı Armatörler Liman İşletmeciliği Tic. ve San. A.Ş aleyhine açılan davanın "feragat nedeniyle reddine" ilişkin hüküm kesinleştiğinden bu davalılar hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacıların davalı ... aleyhine açtığı davanın subuta ermemesi sebebiyle reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 58.967,00 USD'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar davalı-birleşen davada davacı ... vekili ile katılma yoluyla davacılar-birleşen davada davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 08.12.2016 tarihli ve 2015/15191 E., 2016/9440 K. sayılı kararıyla kurtarma yardım ücretinin tespiti için uyulan bozma ilamının gereği olarak bilirkişiye gidildikten sonra rapordaki eksiklik ve hataların düzeltilmesi için ek rapor alınması yoluna gidilmek yerine resen yapılan hesap ve resen kabul edilen %11,84'lük oran sonucu hak ve nesafete de uygun olduğu gerekçesiyle belirlenen rakama hükmedilmesi doğru olmadığı gibi Mahkemece hesap hatası düzeltilmeye çalışılan son bilirkişi raporunda toplam kurtarılan değer üzerinden etki faktörüne göre 13/32 oranı nazara alınarak dünyada benzer davalarda alınan bedellere göre %12'lik bir

paya göre hesap yapıldığında da bilirkişi raporunda ulaşılan rakamdan fazla bir rakama ulaşılıyor olması karşısında 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 1226 ncı maddesinde sayılan unsurları somutlaştıran etki faktörü tablosu tahtında görüş bildiren bilirkişi raporundaki eksiklik ve hesap hatalarının denetime elverişli bir şekilde düzeltilmesi ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün talep edebileceği meblağın belirlenmesi için ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken resen hesap ve taktir edilen sonuç rakama hükmedilmesinin doğru görülmediğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamından sonra davacının itirazlarının değerlendirildiği ve hesap hatalarının düzeltildiği 13.03.2020 tarihli ek raporda geminin ve gemi içerisinde bulunan yükün tamamının yangına maruz kaldığı değerlendirilerek 6762 sayılı Kanun'un 1226 ncı maddesindeki unsurlar çerçevesinde Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün yapmış olduğu müdahalenin etkisinin 32 toplam birimde 13 birim olarak tespit edildiğinden kurtarılan geminin ve yükün toplam değeri olan 4.450.268,00 USD'nin 13/32 oranına karşılık gelen kısmının 1.807.921,38 USD olduğu,

Kıyı Emniyeti genel Müdürlüğüne ödenecek kurtarma-yardım alacağının hak ve nefasete uygun olarak %12 civarına tekabül eden 216.950,56 USD olarak hesaplandığı, bu tutardan daha önce tahsil edilen 160.000,00 USD kurtarma alacağı mahsup edildikten sonra bakiye istenecek tutar 56.950,56 USD olarak saptanmış olduğundan hüküm kurmaya yeterli görülen söz konusu bilirkişi raporundaki tespitlere göre birleşen dosya açısından Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün isteyebileceği kurtarma ve yangın söndürme alacağının 56.950,56 USD olduğu anlaşılmakta ise de birleşen dava açısından daha önce verilen hüküm davalı tarafça temyiz edilmediğinden daha önce

verilen karardaki 58.967,00 USD tutar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiğinden asıl dava kesinleşmiş olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün açtığı birleşen davanın kısmen kabulü ile 58.967,00 USD'nin faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairemizin 08.11.2022 tarihli ve 2021/4693 E., 2022/7888K. sayılı kararıyla Mahkeme kararı onanmıştır.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davada davacı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı-birleşen davada davacı ... vekili.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediğini, bozma ilamında 6762 sayılı Kanun'un 1226 ncı maddesinde sayılan unsurları somutlaştıran etki faktörü tablosu tahtında görüş bildiren bilirkişi raporundaki eksiklik ve hesap hatalarının denetime elverişli bir şekilde düzeltilmesi ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün talep edebileceği meblağın belirlenmesi için ek rapor alınması gerektiği belirtilmesine rağmen bilirkişi heyetinin ek raporda bozma ilamına uygun değerlendirme yapmadığını,

14.11.2013 tarihli kök rapor ve 12.02.2015 tarihli ek rapordaki inceleme ve değerlendirme hususları doğrultusunda yapılan müdahalenin etkisinin 13/32 birim şeklindeki kanaatlerinde değişiklik olmadığının bildirildiğini, bilirkişi heyetinin kurtarma ücretini, kurtarılan gemi ve kurtarılan diğer yüklerin kurtarma ücretini de hesaplayarak toplam kurtarma ücreti üzerinden hesapladığını, bu durumun sözleşme serbestisine aykırı olduğunu, 1, 3, 4 no.lu ambarlar bakımından yük ilgilileri ile sulh protokolleri imzalanarak uyuşmazlığın sonlandırıldığını,

bilirkişilerin yalnızca 2 ve 5 no.lu ambarlara verilen kurtarma yardım ücretini hesaplaması gerektiğini, geminin değerinin 800.000,00 USD, 1, 2 ve 3 no.lu ambarlardaki yükün değerinin 184.000,00 USD, davacıya ait yükün değerinin 3.566.268,00 USD olduğunu, buna göre yapılan hesaplamanın iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün talep edebileceği kurtarma yardım ücretinin ne kadar olduğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 6762 sayılı Kanun'un 1225 ve 1226 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı-birleşen davada davacı ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı-birleşen davada davacı ... vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun’un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen ...'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,