Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1530 K.2024/5549

Taraflar arasındaki davalı Kurum kararının iptali ve tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2017/08185 no ile tescil belgesine bağlanan “Pratik Ayaklı Raf” isimli çoklu tasarım tescilini mesnet göstererek davalı Şirketin 2019/06160-1 başvuru no.lu “Raf” tasarımına yaptığı itirazın davalı TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa taraf tasarımları arasındaki tek farkın “tasarımın üst kısmındaki hayvan figürü” olmasından kaynaklandığını, tarafların aynı sektörde ve rakip firmalar olduklarını, iki ürünün görünümü karşılaştırıldığında, farklılıklardan çok ortak özelliklerinin bulunduğunu,

dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığını ileri sürerek YİDK’in 2020/T-111 sayılı kararının iptaline ve 2019/06160-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ürünün mutfak dolaplarının içerisinde raf işlevi görerek dolabı daha fazla kullanma imkânı sağladığını, mutfak dolaplarının içinin ortalama 30 cm’lik yüksekliğe sahip olduğunu, davaya konu ürünün ise yaklaşık 15 cmlik bir yüksekliğe sahip olup, dolabı ikiye ayırdığını, seçenek özgürlüğüne mesnet gösterilen tasarımların da aynı özellikte olduğunu, davacının ürününün yenilik arz eden bir yanı olmadığını, rafın esas unsuru olan ve son tüketici nezdinde belirleyicilik sağlayan plastik kısmın tamamen özgün bir şekilde dizayn edildiğini, bu açıdan müvekkiline ait tasarım ile davacıya ait tasarım arasında ciddi farklılıklar bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davalının ürününün üst tabla yüzeyinde farklı bir desen kullanılarak ayırt edicilik yönünden bir faktör oluşturulsa da ürünün bütünü üzerindeki algının ayniyet derecesinde benzer oldukları şeklinde olduğu, üst tablada kullanılan desen farkının aynı ürünün farklı bir versiyonu olma seviyesinde kaldığı,

üst tabla yapısında kullanılan ayak boşlukları ve yerleşiminin, kenarlarda oluşturulan taşma yüzeyleri ve oranlarının, bu yüzeylerden elde edilen tutma boşluk ve çizgisi ile ayakları oluşturan metal elemanın tasarım çizgisinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yanılgıya sebebiyet verebilecek düzeyde olduğu, ayniyet derecesindeki benzerliklerin ise teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığı,

davalıya ait dava konusu 2019/06160-1 sıra numaralı tasarımın davacı tarafından mesnet gösterilen 2017/08185-1 no.lu tasarım karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, YİDK'in 2020/T-111 sayılı kararının iptaline ve davalı adına tescilli 2019/06160-1 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; genel izlenim itibariyle farklı olan davalı tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu, bilgilenmiş kullanıcının küçük ayrıntıları fark edeceğini, seçenek özgürlüğünün nispeten dar olduğunu ileri sürerek yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; ek rapor alınmadığını, itirazlarının giderilmediğini, davacının tasarımının yeni ve ayırt edici olup olmadığının değerlendirilmediğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile içerisinde tasarım konusunda uzman bilirkişilerin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, tasarıma konu ürünler bakımından teknik zorunlulukların ürünün yere paralel bir satha sahip olması ve ilgili satıhın yerden yükseltilmesini sağlayan ayaklara sahip olması ile sınırlı olduğunu, bunun dışında farklı satıh ve ayak tasarımlarının yapılmasının mümkün ve seçenek özgürlüğünün de geniş olduğunun belirtildiği, seçenek özgürlüğüne ilişkin görsellerin rapora eklendiği,

bu kapsamda yapılan değerlendirmeye göre üst tabla yüzünde farklı bir desen kullanılmış ise de başvuru ile itiraza mesnet tasarımın ayniyet derecesinde benzer olduğu, benzerliğin de teknik bir zorunluluktan kaynaklanmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK tasarım kararı iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 55 inci madde ve devam hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TÜRKPATENT vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,