Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1622 K.2024/306

Taraflar arasındaki çeklerin bedelinin istirdadı davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tahsil edilerek hesabına kaydedilmek üzere ... Manisa Sanayi Şubesine iki adet çek teslim ettiğini, bilahare şube muavini hakkında soruşturma açıldığının öğrenilmesi üzerine yaptıkları araştırmada söz konusu çeklerin şube muavininin yakın akrabası olan davalının zilyetliğinde olduğunun anlaşıldığını, olayda davalının kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 10.07.2014 tarih, 2014/214 E., 2014/493 K. sayılı kararı ile iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davacının çeklerdeki davalıyı lehtar yapan ciro silsilesindeki imzasını inkar etmediği, çeklerin rızası hilafına elinden çıktığını da iddia etmediği, çeklerin kaybolmadığı, bu nedenle iptallerinin talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 07.05.2015 tarih, 2015/4942 E., 2015/6546 K. sayılı kararıyla; "...1-HMK'nın 31. maddesi uyarınca 'Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. '

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili, tahsil edilerek müvekkilinin hesabına kaydedilmek üzere banka şubesine teslim edilen çeklerin, şube müdür muavini tarafından gerçekleştirilen usulsüz işlemler kapsamında davalının hesabında teminat olarak bulunduğu iddiasıyla açtığı işbu davada dava dilekçesinin açıklamalar bölümünde çeklerin davalıdan alınıp taraflarına iadesi veya çek bedelinin tarafına tevdi edilmesi için dava açtıklarını belirtirken dilekçenin sonuç ve istem bölümünde söz konusu çeklerin iptalini istemiş, cevaba cevaplarını içeren dilekçesinde anılan çeklerin iadesini veya bedellerinin tevdiini talep etmiş, ön inceleme duruşmasında ise,

dava konusu çeklerin iptalini istemiştir. Bu durumda, davacı tarafın talebinin çelişkili olduğunun kabulü ile, talebinin ne olduğu açıklattırılarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken, davanın yazılı gerekçeyle reddi doğru görülmemiştir.

2-Kabule göre de, çek iptali davaları hasımsız görülen davalardan olup, bu taleple açılan davada davalıya husumet yöneltilemeyeceğinden, davanın husumetten reddi gerekirken, esastan reddine karar verilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın haksız suretle elde edilen çekler nedeniyle tahsil edilen bedelin istirdatı talebine ilişkin olduğu, Manisa 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/75 E. 2020/240 K. sayılı dosyasında davalı hakkında verilen mahkumiyet kararı ve ceza dosyasında tespit edilen maddi vakaların, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi gereğince hukuk hakimini de bağlayacağı, davalının dava dışı ... çalışanı ... ... ...'in dayısı olduğu, dava dışı ... ... ...'in başka banka mudisine bilgisi ve talimatı olmaksızın kullandırdığı krediyi dayısı davalının hesabına aktardığı,

davalının da bu parayı çektiği, ayrıca dava dışı ... ... ...'in banka mudilerinin hesaplarından tahsil olunması için aldığı çekleri dayısı davalıya vererek bu çekleri teminat olarak gösterip ...'...

148.000,00 TL kredi çekmesini sağladığı, kullanılan bu krediyi davalının dava dışı ... ... ...'in İş Bankasındaki hesabına transfer ettiği, bu şekilde davalı ...'ın haksız menfaat temin ettiği, dava konusu 2 adet çekin davalı tarafından tahsil edildiğinin dosya kapsamı ile ... olduğu, dolayısıyla davalının haksız suretle ele geçirdiği dava konusu çekleri tahsil ederek sebepsiz zenginleştiği, çekin son cirantasının davacı olduğu,

davacıya lehtar tarafından ödenmesi gereken çek bedellerinin davalıya ödendiği ve bu suretle davalının sebepsiz zenginleştiği anlaşıldığından ve aldıklarını iadeyle yükümlü olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 11.000,00 TL'nin, 5.500,00 TL'sinin, 31.03.2014 tarihinden, 5.500,00 TL'sinin 10.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1. Bozmadan sonra ıslah yolu ile çek iptali davasının alacak davası niteliğine dönüştürülemeyeceğini, davanın çek iptali davası olduğunu,

2. Ceza mahkemesinde ceza almadığını, hukuk davasının ceza yargılamasıyla bağlı olmaması gerektiğini, davalı aleyhine tespit edilen bir husus olmadığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,