Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1725 K.2024/4929

Taraflar arasındaki ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 160.660,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 07.12.2012 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı Garanti Finansal Kiralama A.Ş.'den 03.12.2012 tarihli proforma fatura muhteviyatı olan ekipman ve aksesuarları kiraladığını, davacının feri zilyet konumunda olduğunu, makinenin alımından çok kısa süre sonra çeşitli arızalar çıktığını, arızaların giderilemediğini, makinenin hatalı kesimler yaptığını, bunun üzerine mahkemece tespit yaptırıldığını, davalıya hitaben keşide edilen ihtarname ile gizli ayıplı makinenin ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini talep ettiklerini, ancak sonuç alamadıklarını, Garanti Finansal Kiralama A.Ş. tarafından işbu davanın açılması için kendilerine yetki verildiğini ileri sürerek makinanın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; teslimden itibaren 1 yıl 2 ay geçtikten sonra kendilerine arızanın bildirildiğini, bakım sözleşmesi kapsamında makinenin bakımının yapıldığını, gizli bir ayıbın söz konusu olmadığını, davacı tarafın aslında Rodi Jeans ile çalışmakta iken bu şirketin iflas etmesi sonucu makineyi iade etmek istediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davaya konu makineyi davalıdan satın aldığı, satın alındığı tarihten itibaren makinenin sıklıkla arızalandığı, davalı tarafça yapılan onarımlara rağmen arızanın giderilemediği, aldırılan 14.08.2020 tarihli heyet raporu ile arızaların halen devam ettiği, makinedeki faydalanmama halinin süreklilik arzetmesine yol açtığının tespit edildiği, bu makinenin kullanımının davacıdan beklenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, S-91-TCW GERBER marka ve model kumaş kesim makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesine, misli ile değiştirilmesi mümkün olmadığı takdirde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24 üncü maddesi gereğince işlem yapılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece tekstil makinası alanında uzman mühendislerin oluşturacağı heyetten itirazların ve çelişkilerin giderilmesi için rapor alınmasına karar verildiği halde sadece bir tekstil mühendisi ile iki tekstil makinaları konusunda uzman makine mühendisi olmak üzere 3 kişilik heyet eşliğinde keşif yapılarak rapor tanzim edildiğini, bilirkişilerin tekstil konusunda bir uzmanlığının bulunmadığını, Mahkemenin de bu konudaki itirazları dikkate almadığını, servis kayıtlarındaki yapılan işlemlerin onarım olmayıp arızalı parçanın değişiminden ibaret olduğunu,

bunların arıza gibi değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, davacının her istediği zaman müvekkilinin giderek parça değişimi, yanan kablonun değiştirilmesi, fırça temizliği gibi bakımlar yaptığını, davacının bu makine ile yüksek miktarlı kazançlar elde ettiğini, ayrıca davacının dava açtıktan sonra 4,5 yıl süre ile bakım sözleşmesi imzaladığını, Mahkeme kararının gerekçesinin yetersiz ve objektiflikten uzak olduğunu, kararın icra edilebilirlikten yoksun olduğunu, gizli ayıp hükümlerine dayanılmasının hatalı olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla açık ayıptan bahsedilse bile ayıbın yasal süresinde ihbar edilmemesi nedeniyle davanın reddi gerektiğini, misliyle değiştirmenin imkansız olduğunu, ayrıca emtianın mevcut haliyle değerinin tespiti, kullanım ve gelir durumu düşüldükten sonra ortada bir bakiye var ise bu yönde bir tazminata karar verilmesi gerekirken bu yönün gözardı edildiğini, ayrıca davacı tarafça malın iadesine dair karar verilmesi gerektiğini, kararın bu haliyle tavzih veya tashihinin de mümkün olmadığını,

ön inceleme duruşması yapılmadan tahkikata başlanıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi tarafından makinenin çalıştırılarak kumaş kesimleri yapıldığı, bıçağa hareketini veren motorda sorun olduğu, yapılan onarımlara rağmen sorunun devam ettiğinin tespit edildiği, yapılan bu tespitin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacının sürekli olarak arıza hususunda davalıya bildirimde bulunduğu ve bu konuda servis formlarının düzenlendiği,

ayrıca davacı tarafça İzmir 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/88 D.İş sayılı dosyasında aldırılan tespit raporunda makinenin gizli ayıplı olduğu ve davacının dava konusu makineden faydalanamamasının süreklilik arz ettiğinin bildirildiği, raporun 11.03.2014 tarihinde tespit dosyasına sunulduğu, davacının ise 17.03.2014 tarihli ve 10.04.2014 tarihli ihtarnameler ile durumu davalıya bildirdiği, dolayısıyla süresinde ayıp ihbarı yapıldığının kabulü gerektiği, dosyanın 14.04.2015 tarihinde icra edilen 1 numaralı duruşma tutanağının incelenmesinde bu duruşmanın ön inceleme duruşması olarak yapıldığının anlaşıldığı,

Mahkemece kurulan hükümde makinenin misliyle değiştirilmesine karar verildiği, burada geçen değiştirilmesi ibaresinin davacıda bulunan makinenin de davalıya iadesi anlamına gelmekte ise de bu hususun infazda tereddüte yol açabileceği gözetilerek davacıda bulunan makinenin davalıya iadesi yönünde açık bir hüküm kurulmamasının hatalı olduğu, dava dilekçesinde harca esas değer 30.000,00 TL gösterilmekle birlikte yargılama sırasında davacı vekiline 123.040,22 TL üzerinden harcın ikmal ettirildiği,

buna göre karar ilam harcının da bu miktar üzerinden alınması gerekirken 30.000,00 TL üzerinden karar ilam harcına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, dava konusu olan ''S-91-TCW GERBER" marka ve model kumaş kesim makinesinin ayıpsız mislinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacıda bulunan makinenin de takyidatsız olarak davacıdan alınarak davalıya verilmesine, taraflara yüklenilen edimlerin birlikte ifa kuralı gereğince aynı anda ifasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ayıplı malın ayıpsız misliyle değişimi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223 üncü ve 227 nci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23 üncü maddesinin son fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,