Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1841 K.2024/307

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... bahçelerinin davalı firma tarafından sigortalandığını, bahçelerde dolu hasarı meydana geldiğini, hasar sonucunda davalı firma eksperleri tarafından tutanak tutulduğunu, tutanakta hasarın dolu nedeniyle meydana geldiğinin belirtilmesine rağmen davalı firma tarafından zarar ödemelerinin yapılmadığını ileri sürerek toplamda iki ... bahçesi için oluşan 29.860,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; oluşan zararın kalite kaybı nedenine bağlı olduğunu, kalite kaybının isteğe bağlı sigorta olduğunu, davacının poliçesinde kalite kaybının teminat dışı olduğunu, bu nedenle kendisine ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar

Mahkemece 17.09.2014 tarih, 2012/194 E., 2014/227 K. sayılı kararı ile iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacının meyve bahçelerinin davalı firma tarafından sigortalandığı, sigorta poliçesinde dolu hasarından kaynaklı kalite kaybının teminat dışı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. (Birinci) Bozma Kararı

Dairemizin 10.09.2018 tarih, 2016/14473 E., 2018/5121 K. sayılı kararıyla; "...Dava, bitkisel ürün sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacıya ait ... bahçelerinin dolu rizikosuna maruz kalıp kalmadığı, oluşan zararın miktarı gibi bilgiler ... ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardandır. Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi heyetinde ziraatçı bilirkişi bulunmamaktadır.

O halde mahkemece aralarında üniversitelerin ... fakültelerinden meyve bitkileri bölümlerinde görevli uzman akademisyen ile sigortacının bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulup, dava konusu ... ağaçlarının dolu olayından dolayı hasara uğrayıp uğramadığı,

hasar teminat içindeyse poliçede yer ... muafiyet oranları da gözetilmek suretiyle talep edilebilecek tazminatın tutarı, davalı vekilince varsa poliçe zeyili ve içeriği, somut olayla bağlantısı, davalı tarafından prim iadesi yapılmış ise primin tazminat hesabından mahsubunun gerekip gerekmeyeceği hususları üzerinde durularak tarafların kanıtları, dosyada CD içerisinde bulunan hasarlı bahçelerde çekilmiş fotoğraflar, ...

Odası tarafından tutulan tutanak ve ekspertiz raporları ile dosyadaki diğer bilgi ve belgeler ile sigorta poliçesi hükümlerini de değerlendiren denetime uygun rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasını gerektirmiştir..." gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... bahçelerinin, dolu rizikosuna bağlı hasara uğradığı, meydana gelen bu hasarında, meyvelerde %40 kalite kaybına neden olduğu, meyvenin normal satış değerinin % 40 altında bir fiyata satılabileceği düşünülürse önemli derecede bir gelir kaybının olduğu kanaatine varıldığı, poliçede yazılı bulunan “don” teminatı bulunduğu ve “Teminat dışında kalan Haller” bölümü (b) maddesinde “Hangi nedenle olursa olsun kalite kaybı teminat kapsamı dışındadır” demekte ise de etik anlamda bu durumun olumsuz olduğu,

dolu teminatının neler olduğu madde madde açıklanmamış olup sigortacılık genel kabul gören esaslar doğrultusunda açık açık belirtilmeden zaman zaman tüketiciyi yanıltıcı ve tüketici aleyhine olumsuz sonuçlar doğuran neticeler görüldüğü,

bu nedenle toplam verim kaybının 9.424,00 TL, toplam kalite kaybının 15.079,06 TL olmak üzere toplam 24.503,06 TL miktarında zarara uğradığının hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, toplam verim kaybı tutarı olan 9.424,00 TL ve toplam kalite kaybı tutarı olan 15.079,60 TL 'nin toplamı olan 24.503,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının sübut bulmayan fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 1. Davacının talebinin teminat dışı olduğunu, kalite kaybı teminatı için prim ödenmediğini,

2. Bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki tarım sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun (5363 sayılı Kanun) 12 nci maddesi

3. Değerlendirme

1. Dava, tarım sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta, davanın dayanağını oluşturan 2006183 numaralı sigorta poliçesinde 27.04.2012 tarihli zeyilname ile ... Bankası A.Ş. Yeşilhisar Şubesi “dain-i mürtehin" olarak gösterilmiştir. Bu durumda, ...

Bankası A.Ş.'nin rehin hakkı bulunduğundan, sigortadan tazminat talep etme hakkı da öncelikle ona ait olup sigortalı ancak lehine rehin verilen alacaklının açık muvafakatini almak şartıyla ve kendi menfaati de zedelendiği takdirde tazminat isteme hakkına sahip olur (Dairemizin 17.12.2013 tarihli ve 2012/6751 E., 2013/23062 K. sayılı, 17.12.2013 tarihli ve 2012/7314 E., 2013/23063 K. sayılı, 09.02.2017 tarihli ve 2016/4008 E., 2017/685 K. sayılı, 14.01.2019 tarihli ve 2018/5654 E., 2019/286 K. sayılı, 26.11.2013 tarihli ve 2013/4704 E., 2013/21369 K. sayılı kararları).

2. Buna göre Mahkemece, dava ve talep hakkına sahip dava dışı Bankadan alınmış, açılan davaya muvafakat veya icazetleri olduğuna dair gerekli belgeyi sunması için davacı tarafa süre verilmesi ve gerektiğinde kesin süre verilmesi, bu usuli eksiklik tamamlandığı takdirde işin esasına girilmesi gerekirken, davacının bu poliçeye ilişkin aktif taraf sıfatının (husumet) varlığına ilişkin olan ve Mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gereken bu yön üzerinde durulmadan yazılı şekilde uyuşmazlığın esasına girilerek ve anılan poliçeye dayalı şekilde de karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,