Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1843 K.2024/186

(birleşme sonucu Efor Çay Sanayi Ticaret A.Ş.) vekili Avukat ... 2.Çaypa Dağıtım Pazarlama ... mirasçıları; a - ... b - ... Temur c- ... d- ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların müvekkili kurumun tasarım ve marka tescil belgeli "... ... Çayı" paketlerini, renk, dizayn, ambalaj ve isim ile aynen taklit ederek "...

Çay ..." markası adı altında piyasaya sürdüklerini, davalıların gerek marka haklarına gerekse endüstriyel tasarım haklarına tecavüzde bulunduklarını, anılan eylemin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, bu eylem nedeniyle müvekkili Kurumu hem maddi hem de manevi olarak zarara uğrattıklarını ileri sürerek,

554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 52 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile 53 üncü maddesi ve 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 66 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ile ile 67 nci maddeleri gereğince tespit edilecek şimdilik 10.000.- TL maddi, 5.000.-TL manevi tazminat ile tecavüz teşkil edecek şekilde üretilen çay, poşet, paketleriyle, bunları üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz ve makine gibi vasıtalarla el konularak imhasına ve kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...-Pa vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacının marka hakkına ve tasarımına tecavüz kastıyla hareket etmediğini, kaldı ki müvekkili kullanımının tecavüz de oluşturmadığını, müvekkili tarafından davaya konu şekilde toplamda 3000 kg çay satımı gerçekleştirildiğini buna karşın talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 03.04.2018 tarih, 2017/278 E. ve 2018/134 K. sayılı kararı ile, mezkur çay paketinin davacının gerek marka ve gerekse de tescilli tasarım haklarına tecavüz teşkil etmekle birlikte eylemin haksız rekabet mahiyetinde de olduğu, her iki davalının da davaya konu üretimi birlikte gerçekleştirmiş olmaları nedeniyle davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları bu nedenle bilirkişi tarafından hesaplanan 1.700,86 TL maddi tazminat ve 1.000.- TL manevi tazminatla birlikte davalıların davacının marka hakkına ve endüstriyel tasarım hakkına tecavüzünün giderilmesi maksadıyla “...

Çay ...” markası adı altında üretilen çay poşet ve paketlerine el konularak imhasına karar verilmesi gerekmesine rağmen tecavüz teşkil eden çay poşet ve paketlerinin üretimine yarayan araç, gereç, cihaz ve makine gibi vasıtalara el konularak imhası talebinin başka türlü de üretim imkanı bulunması ve tecavüzün önlenmesi bakımından imhanın gerekliliği ispatlanamadığından reddinin gerektiği gerekçesiyle, tecavüzün giderilmesi yönündeki davanın kabulü ile davalıların “...

Çay ...” markası altındaki çay paketlerini piyasaya sürmesi eylemleri nedeniyle davacıya yönelik marka hakkına ve endüstriyel tasarım hakkına tecavüzlerinin giderilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.000.- TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.700,86 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine,

tecavüz teşkil edecek şekilde davalılar tarafından “...

Çay ...” markası adı altında üretilen çay poşet ve paketlerine el konularak imhalarına, karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan karşılanmak üzere bir kez Türkiye'nin her tarafında okunan gazetelerden birinde, iki kez de mahalli gazetelerden birinde ilanına, tecavüz teşkil eden çay poşetlerinin üretimine yarayan araç, gereç, cihaz ve makine gibi vasıtalara el konulması ve imhası talebinin reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili ve davalı ...

Tarım Gübre Çay Sanayi İnşaat Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairenin 09.12.2019 tarih, 2019/1224 E. ve 2019/8005 K. sayılı kararıyla, taklit ürünün satış bedelinden sadece ürün maliyeti düşülerek davalının elde ettiği kazanca tasarımın katkısı dikkate alınarak yoksun kalınan kazancın tespit edilmesi ve hükmedilecek manevi tazminatın da davacının marka hakkının ihlalinin boyutu dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, tecavüze konu malların üretimine yarayan ve başkaca üretim kabiliyeti bulunmayan baskı kalıplarına el konularak imhalarına karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maddi tazminat talebi hususundaki delilini münhasıran davalı yanın ticari defterlerine hasretmesi, davalılara ticari defterlerin ibrazı için gerekli usuli ihtarların yapılmış olması ancak davalılarca defterlerin Yargıtay bozma ilamındaki incelemeye elverişli olacak şekilde tam ve eksiksiz olarak ibraz edilememesi veya bulundukları adresin de bildirilmemesi,

davacının maddi tazminat talebi hususundaki delilini dava dilekçesinde açıkça davalı yanın ticari defterlerine dayandırdığından somut olayda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 222 nci maddesinin beşinci fıkrasının uygulama koşullarının oluştuğu hususları birlikte ele alındığında davacının maddi tazminat talebi hususunda başkaca bir araştırma yapılmasızın bu talebin tümden kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacının manevi tazminat talebinin ise; manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması,

olayın gerçekleşme şekli ve ağırlığı, marka hakkı ihlalinin boyutu, paranın alım gücü ve benzeri olgular dikkate alınarak kısmen kabulüne karar verildiği gerekçesiyle davacının Çaypa Dağıtım Pazarlama ... mirasçıları ve Efor Çay Sanayi Ticaret A.Ş. (birleşme öncesi ... Tarım Gübre Çay San. İnş. Nak. ve Tic. Ltd. Şti.) aleyhine açtığı marka hakkına ve endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün giderilmesine ilişkin talebinin kabulü ile, Çaypa Dağıtım Pazarlama ... ve ...

Tarım Gübre Çay San. İnş. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. (birleşme sonucu Efor Çay Sanayi Ticaret A.Ş.) 'nin “... Çay ...” markası altındaki çay paketlerini piyasaya sürmesi eylemi nedeniyle davalıların davacıya yönelik marka hakkına ve endüstriyel tasarım hakkına tecavüzünün giderilmesine, tecavüz teşkil edecek şekilde davalılar tarafından “...

Çay ...” markası adı altında üretilen çay poşet ve paketlere el konulması ile imhasına, tecavüze konu bu ambalaj ve poşetlerin münhasıran üretimine yarayan ve başkaca üretim kabiliyeti bulunmayan baskı kalıplarına el konulmasına ve imhasına, davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar kesinleştiğinde masrafın davalılardan karşılanmak suretiyle hüküm özetinin bir kez Türkiye'de yayınlanan gazetelerden birinde, iki kez de mahalli gazetelerden birinde ilanına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Efor A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 556 sayılı KHK'nın 67. maddesi gereğince yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, net kazanç yöntemi seçilmiş olduğundan dolayı, ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu da göz önüne alındığında, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat oranının düşük olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Efor A.Ş.vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, tecavüz oluşturmadığını, ticari defterlerine ilişkin muhtıranın usulüne uygun olmadığını, maddi tazminata ilişkin hükmedilen vekalet ücretinin maktu olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, marka hakkına ve tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile tecavüze dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 556 sayılı KHK'nın 62 nci maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı Efor A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı Efor A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.