Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1931 K.2024/4162

BİRLEŞEN İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12.HUKUK DAİRESİNİN (İLK DERECE SIFATIYLA) 2022/4 E. SAYILI DOSYASI

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili.

06.12.2012 tarihi itibariyle davalı şirkette ... ve çocuklarının %48,96, ... ve çocuklarının %48,96, ...'un %2,08 pay sahibi olduğunu, bu tarihte her iki ortağın kardeşleri ...'a kendi paylarından 0,96 pay verdiklerini, toplam 1.92 payın davalı ...'e verildiğini ve ...'in şirket hesaplarına intikal ettiğini, buna göre pay durumlarını %48 + 48 + 4 halini aldığını, şirketi her iki kardeş (... ve ...) münferiden temsil ve ilzam etmekte iken 16.12.2013 tarihinde her üç ortağın şirket merkezinde toplanarak %4 ..... payının ....ve .....'a devredilmesi kararı aldıklarını,

bu halde paylar eşit olacağından münferit yetki uygulamasından vazgeçerek müşterek imza ile temsil ve ilzama karar alındığını, yapılan anlaşma gereği olarak davalı ...'in 16.12.2013 tarihinde şirket yönetim kuruluna dilekçe vererek "%2 hissenin %1'ini .....'ye devrediyorum" şeklinde beyanda bulunduğunu, davalı ...'in kendi hisselerini %2 sandığı için (önceki hisse oranlarını hatırlıyor olduğu için) dilekçede bu ibarelere yer verdiğini oysa asıl maksadının "%4'ün yarısı %2'nin devri" şeklinde olduğunu, dilekçeyi de bu şekilde düzelttiğini, hatta şirketin devri halinde çıkabilecek masraflar hususunda avukatından görüş aldığını,

ne var ki daha sonra davalı ...'in %4 payının %3'lük kısmının haksız olarak ...'un oğlu ......'e bağışladığını ileri sürerek davalı ...'in %4 hissesinin yarısı olan %2 hissesini ...'a devrettiğinin tespiti ile davacıya devir işleminin yapılmasına ve şirket pay defterine son hisse durumunun işlenmesine karar verilmesini, davalı ...'in %4 payının ...'e devredilen %3'lük kısmının %1'lik hissesinin iptaline ve davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında davacı ... vekili, asıl davadaki iddia ve savunmalarını tekrarla 16.12.2013 tarihli pay devrinin hükümsüzlüğünün tespitini talep ve dava etmiştir.

3.Birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında davacı ... vekili, 16.12.2013 tarihli pay devrinin hükümsüzlüğünün tespitini, 16.12.2013 tarihli belgenin satışa ilişkin hüküm doğurması halinde bu belge ile devredilen miktardaki payların en az yarısının nominal bedel karşılığında müvekkili A grubu imtiyazlı pay sahibi ... adına şirket pay defterine işlenmesini talep ve dava etmiştir.

4.Uyulan bozma ilamı sonrasında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinde İlk Derece sıfatı ile açılan ve birleştirilmesine karar verilen 2022/4 E. sayılı dosyada davacı ..., esas davadaki iddialarını tekrar etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... vekili, ... Gıda San. ve Tic. A.Ş.’nin ticari faaliyetinin kötüye gitmesi nedenlerle temsilin münferit imzadan müşterek imzaya geçirilmesi yönünde plan yapıldığını, davacı ...'nin müvekkiline ait %4 hisseden %2’sinin kendisine devredilmesi koşulu ile bu karara katılacağını söylediğini, hisselerini satmayı düşünmeyen müvekkilinin kardeşler arasında tartışma yaşanmaması ve şirketin kötüye gitmesinin durması için ancak %1’lik payı satmaya razı olduğunu, bunun üzerine davalının müşterek imzaya geçme kararını onayladığını, ancak pay bedelini ödemeyince müvekkilinin de devre ilişin yönetim kuruluna verilmek üzere imzalanan dilekçeyi geri istediğini, davacının dilekçe üzerinde tahrifat yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.

3.Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında davalı ... vekili davanın reddini istemiştir.

4.Birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.

5.Uyulan bozma ilamı sonrasında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinde İlk Derece sıfatı ile açılan ve birleştirilmesine karar verilen 2022/4 E. sayılı dosyada davalı vekili davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.05.2018 tarihli ve 2015/301 E., 2018/439 K. sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davacısı ... vekili, birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında davacı ... vekili, birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında davacı ... vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli ve 2018/2517 E., 2020/20 K. sayılı kararıyla; bedeli ödenmiş çıplak payın devrinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 184 üncü maddesi gereği yazılı bir temlik beyanının devralana verilmesi ile gerçekleşeceği, davaya konu davalı anonim şirket hisselerinin bedeli ödenmiş çıplak pay olduğu, senet veya ilmühabere bağlanmadığı, davacı tarafça hisse devir sözleşmesi olduğu ileri sürülen ...

A.Ş. yönetim kuruluna hitaben yazılmış olan 16.12.2013 tarihli belgede ...'un “şirketteki %2 hissesinden %1’ini nominal değer üzerinden ...'a devrettiği, payların adına yazılmasını” talep ettiği, ...'un 16.12.2013 tarihi itibariyle davalı şirkette %4 oranında hissesi bulunduğu,

davalı ...’in devre dayanak olarak davacı ... tarafından gösterilen 16.12.2013 tarihli belgedeki imzayı ikrar ve bu belgeyi şirket yönetiminde münferit imza hususunda karar alınabilmesini temin etmek ve esasen %4 hissenin %2 hissesine davacının talip olması nedeniyle %1 hissenin devri amacıyla imzalayıp davacıya verdiğini kabul ettiği, başlangıçta %2'lik hissenin %1’inin devredildiğine dair belgenin düzenlendiği ancak “bunun bir hatadan ibaret olduğunu, ...'un hatırlayamadığı hisse oranının %4 olduğunu daha sonra hatırlayarak %2’nin %4, %1’i de %2 olarak düzelttiğini” davacının söylediği,

davalı ...'in de bu düzeltmenin kendisi tarafından yapılmadığını savunduğu, bu düzeltmenin el ile yapıldığı, belgeyi imzalayan ... tarafından düzeltilen kısımların imzalanmadığı, o halde, belgenin üzerinde değişiklik yapılmadan evvelki orjinal halinin esas alınarak davanın çözümünün gerektiği, davacı ...’nin her ne kadar “....'in hisselerini %2 olarak hatırladığını, bu sebeple %2 olarak düzenlenen devir beyanının %4 olarak anlaşılması gerektiğini” ileri sürmekte ise de bu iddiayı doğrulayan davacının iddialarından başka bir delilin sunulmadığı,

ancak %2 hissenin %1 hissesi devredilmek üzere sözleşme imzalandığının davalı ... tarafından kabul edildiği, o halde belgenin tahrif edilen kısımları dikkate alınmasa da davalı ...’in %1 hisseyi devretmek üzere bu belgeyi imzaladığını kabul ettiğinden %1 hissenin davacı ...'ye geçerli bir devir sözleşmesiyle devredildiği, birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında;

bu dosya davacısı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı ... tarafından İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında açılan hisse devri sözleşmesinin hükümsüzlüğünün tesbiti ile iptali talepli davanın da asıl davada savunma olarak ileri sürülebileceği, bu kapsamda davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulune, birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,

birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyası yönünden davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, asıl dava ve birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında verilen hükümlerin kaldırılmasına, asıl davanın kısmen kabulü ile davalı ... adına kayıtlı bulunan davalı ... Gıda San. Tic.

A.Ş.'deki 130.000,00 TL sermaye bedelli %1 paya tekabül eden 650 hissenin davacı ...'a devredildiğinin tesbitine, davalı şirket pay defterinde davacı adına kayıt ve tesciline, fazlaya dair istemin reddine, birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında ... tarafından açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında davacı ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davacısı, birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 sayılı dosyanın davalısı ... vekili, asıl davanın davalısı, birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasının davacısı ... vekili, asıl davanın davalısı ... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.01.2022 tarih, 2020/1368 E. ve 2022/662 K. sayılı kararıyla, asıl davada davalılar vekillerinin dava konusu paylardan kabul edilen %1 paya yönelik ve birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında taraf vekillerinin tüm temyiz istemlerinin reddine, asıl davada reddedilen %1'lik paya ilişkin olarak verilecek karar davada taraf olmayan ...’un da hukukunu etkileyeceğinden, davada taraf olarak yer almaksızın uyuşmazlığın sonuçlandırılıp karar verilmesi doğru bulunmamış, asıl davada davacı tarafa, hukuku etkilenecek olan ... hakkında dava açmak üzere mehil verilmesi ile taraf teşkilinin sağlanması gereğine işaret edilerek sair tüm temyiz taleplerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "16.12.2013 tarihli belge de ...'un ...

A.Ş.'deki %2 hissesinden %1'ini nominal değer üzerinden ...'a devrettiği" yazılı bulunduğu ancak devir tarihinde ...'in %4 hisseye sahip olduğu, ...'in iradesi hissesinin yarısını değil sadece %1 hissesini devir etmek olsaydı %2 hissenin %1'ini değil, %4 hissenin %1'ini demesi gerektiği, şirketin kuruluşundan itibaren tarafların hisselerinin eşit olmasının da bu yorumu desteklediği,

bozma kararından evvel davanın kısmen kabulüne karar verilmesi aşamasında belgenin yorumunda hataya düşüldüğü ancak bu durumun taraflar bakımından usulü kazanılmış hak teşkil etmediği gerekçesi ile asıl davanın ve birleşen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinde İlk Derece sıfatı ile açılan 2022/4 E. sayılı davaların kabulü ile davalı ... Gıda San. Tic.

A.Ş.'deki ... adına kayıtlı 130.000,00 TL sermaye bedelli %1 paya tekabül eden 650 hissenin ve davalı ... tarafından ...'a bağışlanan 130.000,00 TL sermaye bedelli %1 paya tekabül eden 650 hissenin davacı ...'a devredildiğinin tesbitine, davalı şirket pay defterinde davacı adına kayıt ve tesciline, Birleşen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/335 E. sayılı dosyasında ... tarafından açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, Birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/356 E. sayılı dosyasında davacı ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalılar davalılar ... Gıda San. Tic. A.Ş. vekili, ... vekili ile birleşen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinde İlk Derece sıfatı ile açılan 2022/4 E. sayılı davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davalı ... Gıda San. Tic. A.Ş vekili ve davalı ... vekili ayrı ayrı temyiz dilekçelerinde özetle; öncelikle yönetim kuruluna müracat edilmesi gerektiğini, sonuç alınamazsa dava açılması gereğinin dava şartı olduğunu, davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddedilmesi gerektiğini, yönetim kuruluna sunulduğu iddia olunan 16.12.2013 tarihli belgenin aslının dosyaya kazandırılmadığını, mahkemenin iş bu belge yorumunda hataya düştüğünü, usul kurallarına riayet edilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Birleşen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinde İlk Derece sıfatı ile açılan 2022/4 E. sayılı davada davalı ... vekili yargılamanın usul hataları içerdiğini, taraflar arasındaki hukuki işlemin bağış niteliğinde olduğunu, taraf iradelerine uygun bulunduğunu, iptalinin mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şirket hisse devri ve şirket hisse bağışına ilişkin işlemlerinin geçerli olup olmadıklarının tespiti ile buradan varılacak sonuç ile nihai paydaşlık durumunun şirket pay defterine işlenmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6098 sayılı Kanun'un 184 üncü maddesi.

3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 484 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre ... Gıda San. Tic. A.Ş vekili, ... vekili ve ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Taraflar arasındaki uyuşmazlık 16.12.2013 tarihli belgenin yorumundan kaynaklanmaktadır. Asıl davada davalı ...'un aşamalarda kabul ettiği ve evvelce yapılan bozma ilamı ile usulü müktesep haline geldiği üzere davalı ... %1 hissesini davacıya devretmek istemektedir. Ancak davacının iddiası anılan belgedeki oranların hatalı olarak yazıldığı, davalı ...'in esas iradesinin toplamda %2 hissesini davacıya devretmek yönünde olduğudur.

Ne var ki, dosya içindeki bilgi ve belgeler davacının bu iddiasını destekler nitelikte değildir. Anılan belgenin üzerinde yapılan rakam değişikliklerini ise davalı ... kabul etmemektedir. O halde, Mahkemece davalı ... hisselerinden %1 lik kısmın davacıya verilmesi ile kalan kısım bakımından davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklana sebeple; 1. ... Gıda San. Tic. A.Ş vekili, ... vekili ve ... vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.