Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1932 K.2024/4501

Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı (iflas nedeniyle) Tasfiye Halinde... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin eski hale getirme talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı ... vekili, duruşmasız olarak davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.05.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ..., eski hali getirme talep eden ... vekili Avukat.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Tiflis İl Mahkemesi Medeni Davalar Kurulunun 18.03.2015 tarih ve 2/20677-14 sayılı kararının tanınması ve tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Tiflis Mahkemesince müvekkiline yapılan herhangi bir tebligatın olmadığını, savunma hakkının kullandırılmadığını ve davanın hiçbir gerçek bilgi ve belgeye dayanmadığını, müvekkilinin İstanbul'da ikamet etmesi nedeniyle Gürcistan'da yargılama yapılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. ve ... vekili cevap dilekçesinde; Tiflis Mahkemesince müvekkillerine yapılan herhangi bir tebligatın olmadığını, müvekkillerinin bahsi geçen yargılamadan haberdar edilmediğini, savunma hakkının kullandırılmadığını ve davanın hiçbir gerçek bilgi ve belgeye dayanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf teşkili hususunun tenfizi istenen kararı veren Mahkemenin hukukuna tabi olduğundan ve kararda kesinleşme şerhi bulunduğundan davalının taraf teşkilinin sağlanmasında usulsüzlük bulunduğunu ileri sürmesine olanak bulunmadığı,

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 54 üncü maddesindeki tenfiz koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Tiflis İl Mahkemesi Medeni Davalar Kurulunun 18.03.2015 tarih, 2/20677-14 sayılı, 12.05.2015 tarihinde kesinleşen kararının Türkiye'de tenfizine, kararın tenfizine karar verildiği hususunun Tiflis İl Mahkemesi Medeni Davalar Kurulunun 18.03.2015 tarih, 2/20677-14 sayılı, 12.05.2015 kesinleşme tarihli ilamı altına yazılıp mühürlenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili ile adli yardım talepli olarak davalılar...

Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. ve ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, davalı ...'in adli yardım talebi kabul edilmiş, istinaf başvurusunda bulunan davalılardan ... şirketinin adli yardım talebinin reddedilmesi üzerine verilen kesin süre içerisinde harç eksikliğini gidermemesi nedeniyle 30.10.2019 tarihli ek kararla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, ek karara karşı davalı ... şirketi tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... şirketi ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararının tanıma ve tenfiz koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılmadığını, tanıma ve tenfiz koşullarının bulunmamasına rağmen Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, bahse konu yabancı Mahkeme kararının kesinleştiğine dair bir veri bulunmadığını, tenfiz istemine konu yabancı Mahkeme kararının müvekkiline herhangi bir tebligat yapılmaksızın müvekkilinin yokluğunda verildiğini ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, tazminat isteminin dayanağı olduğu belirtilen sözleşmenin yargılama sırasında ibraz edilmediğini,

... tarafından onaylandığı bildirilen sözleşme ile müvekkilleri arasında nasıl bir bağlantı kurulduğunun kararda belirtilmediğini, alacak miktarına nasıl ulaşıldığının kararda gösterilmediğini, tebligatların Türkiye ile Gürcistan arasındaki anlaşmalara aykırı olduğunu, bahse konu Mahkeme kararı ile adil yargılanma hakkının açıkça ihlal edildiğini, ayrıca devletler arasındaki anlaşma gereğince Gürcistan Mahkemelerinin yetkili olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili 19.02.2021 tarihli eski hale getirme istemli dilekçesinde özetle; Avukat ...'ın müvekkilinin vekilliğinden çekildiğinden müvekkilinin haberdar olmadığını, vekâlet ilişkisi sona ermesine ve yeni bir vekâletname sunulmamasına rağmen tebligatların aynı vekâletnamede ismi geçen Avukat ...'ya yapılmasının doğru olmadığını, gerekçeli karar 22.10.2018 tarihinde "Yayla Mah. Hasgül Sk. No:10 İç Kapı No:15 Tuzla/İstanbul" adresine tebliğe çıkarılmış ise de müvekkilinin o tarihteki mernis adresinin "Orhantepe Mah. Orhan Gazi Cad. No:127 Dragos/Maltepe" olduğunu, Mahkemenin kararından vekâletnamenin sunulduğu tarih itibariyle haberdar olduklarını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 95 inci maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... ... A.Ş. vekiline harç eksikliğinin tamamlanması için çıkarılan muhtıranın 13.10.2019 tarihinde tebliğine rağmen verilen kesin süre içerisinde harç eksikliğinin giderilmediği, Mahkemenin davalı ... ... A.Ş. yönünden istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair 30.10.2019 tarihli ek kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davalı ... ...

A.Ş. vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davalılardan ... vekilinin 19.02.2021 tarihli dilekçesi ile eski hale getirme talebinde bulunduğu, Avukat Nazlı Ayaz ve aynı adreste çalışan sıfatıyla Avukat ... ve Avukat ....'nin davalının vekili olarak görev yaptıkları, cevap dilekçesinin vekil sıfatıyla Avukat .... tarafından sunulduğu, 24.01.2017 tarihli dilekçe ile Avukat ....'ın istifasını sunduğu, vekâlette aynı adreste çalışan sıfatıyla ismi geçen Avukat ... ve Avukat ....tarafından ayrıca istifa dilekçesi sunulmadığı,

davanın kabulüne ilişkin 04.04.2017 tarihli ilk kararın 29.06.2017 tarihinde Avukat ...'ya tebliğ edildiği, yine davalı ...'in "Acarkent Mah. 6. Cad. No:T8 Beykoz/İstanbul" adresine ise 31.05.2017 tarihinde tebliğ edildiği, kararın davalı ... yönünden kesinleştiği, diğer taraftan 17.07.2018 tarihli kararın ise davalı ...'in 21.06.2018 beyan tarihli "Yayla Mah. Hasgül Sk.

No:10 İç Kapı No:15 Tuzla/İstanbul" mernis adresine 27.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, 08.01.2019 tarihli vekâletnamede de aynı adresin yer aldığı, kararın davalının tebligatın yapıldığı tarihteki mernis adresine tebliğ edildiği, eski hale getirme şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davalı ... vekilinin eski hale getirme talebinin yerinde görülmediği, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde, iş bu davada görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu,

5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesine göre yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilebilmesi için Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması, ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması,

o yer kanunları uyarınca kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması gerektiği, somut olayda Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Cumhuriyeti arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Sözleşmesinin 15. maddesi uyarınca davacının teminattan muaf olduğu,

aynı Sözleşmenin 19. maddesi gereğince Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Cumhuriyeti arasında tenfize ilişkin karşılıklılık bulunduğu, Tiflis İl Mahkemesi Medeni Davalar Kurulunun 18.03.2015 tarih ve 2/20677-14 sayılı ilamının onaylı sureti ve tercümesi ile Mahkeme kararının kesinleştiğine ilişkin 04.06.2015 tarihli şerhin dosyaya ibraz edildiği, kesinleşme şerhinde 18.03.2015 tarihli kararın taraflara kurallara uygun olarak teslim edildiği ve taraflarca itiraz edilmediği, kararın yasal olarak geçerlilik kazandığı hususlarının belirtildiği, kararın Türk Mahkemelerinin kesin yetkisini ilgilendiren bir konuda verilmemiş olduğu,

tenfizi istenen karara karşı kanun yoluna başvurularak savunma haklarının ihlal edildiğinin öne sürülmemesi nedeniyle bu aşamada savunma hakkının kısıtlandığına yönelik iddiaların dinlenemeyeceği, hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı (iflas nedeniyle) Tasfiye Halinde...

Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin eski hale getirme talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararının tanıma ve tenfiz koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılmadığını, tanıma ve tenfiz koşulları bulunmamasına rağmen Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, tenfiz istemine konu yabancı Mahkeme kararının müvekkiline herhangi bir tebligat yapılmaksızın müvekkilinin yokluğunda verildiğini ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, tazminat isteminin dayanağı olduğu belirtilen sözleşmenin yargılama sırasında ibraz edilmediğini, ... tarafından onaylandığı bildirilen sözleşme ile müvekkilleri arasında nasıl bir bağlantı kurulduğunun kararda belirtilmediğini,

alacak miktarına nasıl ulaşıldığının kararda gösterilmediğini, tebligatların Türkiye ile Gürcistan arasındaki anlaşmalara aykırı olduğunu, tavzih kararının kesinleşmediğini, bahse konu Mahkeme kararı ile adil yargılanma hakkının açıkça ihlal edildiğini, ayrıca devletler arasındaki anlaşma gereğince Gürcistan Mahkemelerinin yetkili olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Avukat ....tarafından Mahkemeye sunulan istifa dilekçesinin bütün avukatlar yönünden kabul edilmesi gerektiğini, zira istiaf dilekçesi sunulmasından sonra tüm avukatların dosyada işlem yapmadığını, vekillikten çekilme beyanından müvekkilinin haberi olmadığını, tebliğ edilen adreste müvekkilinin kaydının bulunmadığını, bu sebeple müvekkilinin durumdan12.02.2021 tarihine kadar haberdar olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararında müvekkiline tebligat yapıldığı bildirilen adreste müvekkilinin bulunmadığını, müvekkilinin böyle bir adresi olmadığını, müvekkilinin adresinin farklı olduğunu, bu sebeple yapılan tebligatın usule aykırı olduğunu,

gerekçeli karardan yıllar sonra sunulan vekâletnamedeki adresin dikkate alınmasının doğru olmadığını, gerekçeli karara 12.02.2021 tarihinde muttali olunduğunu, eski hale getirme talebinde bulunulduğunu, eski hale getirme taleplerinin kabulü gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise Mahkeme kararının tanıma ve tenfiz koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılmadığını, tanıma ve tenfiz koşulları bulunmamasına rağmen Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini,

tenfiz istemine konu yabancı Mahkeme kararının müvekkiline herhangi bir tebligat yapılmaksızın müvekkilinin yokluğunda verildiğini ve kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davacının soyut beyanlarına göre inceleme yapılmadan karar verildiğini, tebligatların Türkiye ile Gürcistan arasındaki anlaşmalara aykırı olduğunu, bahse konu Mahkeme kararı ile adil yargılanma hakkının açıkça ihlal edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hukuki niteliği itibariyle 5718 sayılı Kanun'un 50 ve devam eden maddeleri uyarınca yabancı mahkeme ilamının tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan sebeplere göre davalı ... vekilinin eski hale getirme talebinin reddinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... vekilinin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir.

4.Ülkemiz ile Gürcistan arasında akdedilen "Türkiye Cumhuriyeti ile Gürcistan Cumhuriyeti Arasında Hukuki, Ticari ve Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması" nın 7. maddesi, "1.Tebligatlar, talep edilen Tarafın dilinde kaleme alınmış veya bu Tarafın diline uygunluğu tasdik edilmiş bir tercümeyi havi olmaları halinde, talep edilen makam tarafından kendi Devletinde bu konuyu düzenleyen hükümlere uygun olarak yapılır.

Aksi halinde, talep edilen makam, tebligatı, ancak muhatabı almayı kabul ettiği takdirde yapabilir. 2. Tebligat talebinde muhatabın tam adresi ve tebliğ edilecek evrak belirtilmelidir. 3. Tebligat talebinde belirtilen adrese evraklar tebliğ edilemediği takdirde, talep edilen makam muhatabın tam adresini tesbit için gereken tedbirleri alacaktır.

Bu adresin tesbit edilmesinin imkansızlığı halinde, talep edilen makam talep eden makama bilgi verir ve tebliğ edeceği evrakı bu makama iade eder." düzenlemesini içermektedir.

5.Anılan sözleşme hükmünde tebligatların diplomatik yolla ne şekilde yapılacağı açıkça kararlaştırılmış olup bu durumda İlk Derece Mahkemesince, tenfizi talep edilen kararı veren yabancı Mahkemede görülen davada, dava dilekçesi ile tenfizi talep edilen kararın/kararların usulüne uygun olarak davalı ...'e tebliğ edilip edilmediği araştırılarak buna dair tebligat belgeleri dosya içine getirtilip bu çerçevede 5718 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde açıklanan tenfiz şartları değerlendirilerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalı ... vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

3.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

4.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin ... yönünden davacıdan alınıp davalıya, verilmesine, davalı ... yönünden davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,