Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1963 K.2023/2354

Taraflar arasındaki şirket ihyası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. arasında Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'nin kefil olduğu 31.12.2007 tarihli genel kredi sözleşmesi imzalandığını, müteselsil kefil olan şirketin kefaletine ek olarak müvekkili banka lehine Ankara ili, Gölbaşı İlçesi, Bahçelievler Mahallesinde kain ve tapuya 320 ada 1 parselde kayıtlı 15-26 nolu bağımsız bölümler üzerinde ipotek tesis edildiğini,

taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden asıl borçlu şirkete müvekkili bankaca teminat mektupları ve çek karneleri kullandırıldığını, müvekkili bankanın bahsi geçen sözleşmelerden çeklerden ve teminat mektuplarından dolayı bahsi geçen şirketlerden nakit ve gayri nakit alacakları bulunduğunu, alacaklarının ödenmemesi üzerine tahsil amacıyla Ankara Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün 2021/1886 E. sayılı dosyası üzerinden asıl borçlu şirkete ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine başlandığını,

müteselsil kefil şirkete karşı Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2021/11363 sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla icra takibine başlandığını, söz konusu takip dosyalarında ihyası istenen şirketlere çıkarılan tebligatların iade edilmesi üzerine şirketlerin ticaret sicilinden terkin edildiğinin öğrenildiğini ileri sürerek BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. ve Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'nin ek tasfiyesine ve ihyalarına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

Sicil Müdürlüğü temsilcisi cevap dilekçesinde; ihyası istenen BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin terkin edilmeden önceki son olağan genel kurulunun 20.09.2007 tarihinde yapıldığını ve bu hususun 01.10.2007 tarihinde ilan edildiğini, şirketin Müdürlüklerince bilinen son adresine gerekli ihtarın tebliğ edildiğini ancak "taşınmış" notu ile taraflarına iade edildiğini, ayrıca ihtarın Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, şirketin kendisine bildirilen 2 aylık sürede evrak ibraz etmediğinden sicilden re'sen terkin edildiğini,

ihyası istenen Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi yönünden ise şirketin kayıtlı son sermayesinin 5.000,00 TL olduğunu, sermayesini 10.000,00 TL'ye çıkarmadığı için usulüne uygun olarak terkin edildiğini, şirketin bilinen son adresine kapatılma nedenine ilişkin tebligat çıkarıldığını, çıkarılan tebligatın "taşınmış" notu ile iade döndüğünü, ihtarın ayrıca ilan edildiğini, şirketin kendisine bildirilen 2 aylık sürede evrak ibraz etmediğinden sicilden resen terkin edildiğini, şirketlerin terkinlerinin usulüne uygun olarak yapıldığını,

şirketlerin alacaklarının ya da davalarının müdürlükleri tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini, ek tasfiyeye karar verilmesi halinde tasfiye memuru atanmasını, tarafları aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihyası istenen BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin son genel kurul toplantısının 20.09.2007 tarihinde yapıldığı, 03.10.2013 tarihinde "son 5 yılda genel kurul yapılmadığından" bahisle Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından çıkartılan ihtarlı tebligatın "taşınmış" notu ile iade döndüğü, bunun üzerine Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünce ihtarın ilan edildiği,

şirketin kendisine bildirilen 2 aylık sürede mühfesih olmadığını belgeleyen hiçbir evrak ibraz etmediğinden yapılan ilan ile sicilden re'sen terkin edildiği, ihyası istenen Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'ne ise sermayesini 10.000,00 TL'ye çıkarmadığından bahisle Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından çıkarılan ihtarlı tebligatın "taşınmış" notu ile iade döndüğü, bunun üzerine Müdürlükçe ihtarın ilan edildiği, şirketin kendisine bildirilen 2 aylık sürede mühfesih olmadığını belgeleyen hiçbir evrak ibraz etmediğinden yapılan ilan ile sicilden resen terkin edildiği,

ihyası istenen şirketleri temsil ve ilzama yetkili kişiye 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının a bendi uyarınca herhangi bir ihtar ve bildirim gönderilmediği, bu yönüyle terkin işleminin usulüne uygun olmadığı, dosyaya alınan icra dosyaları ve dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmelerden de anlaşılacağı üzere ihyası istenen şirketler adına ödenmemiş borçlar bulunduğu, davacı bankanın ihya talebinin tasfiye amacına yönelik olduğu,

tasfiye işlemi yapılması ve bu nedenle şirketin ihyasına karar verilmesi gerektiği, Ticaret Sicil Müdürlüğünün terkin işlemini usulüne uygun olarak yapmadığından kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ve Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'nin ihyasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temsilcisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum temsilcisi istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasının değerlendirme dışı bırakılarak yasal 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra eldeki davanın açıldığını, terkinin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiğini, ek tasfiye kararı verilmesi ve tasfiye memuru atanması gerektiğini, ihtarın usulüne uygun olarak yapıldığını, davalı Sicil Müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ihyası istenen şirketlerin sicilden re'sen terkin edildiği tarihlerden itibaren 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin 15 inci fıkrasının son cümlesinde belirtilen 5 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı, şu halde davanın açıldığı tarihte anılan madde uyarınca dava açma süresinin dolduğu, ancak terkin işleminin geçici 7 nci maddesinde belirtilen prosedüre uygun olarak yapılmadığından usulsüz terkin işlemi sebebiyle dava tarihi itibarıyla 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu gözetilmediği,

mahkemece Doğanlı....Şti bakımından ihya kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmemekle birlikte şirket aleyhine başlatılan Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2021/11363 E. sayılı icra takip dosyası ile sınırlı olmak üzere istem konusu limited şirketin ihyasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde şirketin ek tasfiye amacıyla ihyasına karar verilmesinin doğru görülmediği,

bununla birlikte sicilden sermaye artırımı yapmayarak münfesih duruma düşmesinden ötürü tasfiye işlemleri için de şirketlere tasfiye memuru atanması gerektiği dikkate alınarak 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ek tasfiye kararı ile ihya ve tasfiye işlemlerinin yapılması için mahkemece ihyasına karar verilen Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'ne tasfiye memuru atanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tasfiye memuru atanmamasının da usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,

BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden yapılan değerlendirmede ise; şirketin ihyasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte şirketin son 5 yılda genel kurul yapılmadığından 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ek tasfiye kararı ile ihya ve tasfiye işlemlerinin yapılması için mahkemece ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tasfiye memuru atanmamasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kamu düzeni gözetilerek kabulüne ilk derece

mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulü ile Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi'nin Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2021/11363 E. sayılı dosyası icra dosyası ile sınırlı olmak üzere tüzel kişiliğinin ihyasına, ihya işlemlerinin yapılması için şirketin son müdürü Bayram Aydın'ın tasfiye memuru olarak tayin, tescil ve ilanına, BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2021/11363 E. sayılı dosyası icra dosyası ile sınırlı olmak üzere tüzel kişiliğinin ihyasına,

ihya işlemlerinin yapılması için şirketin son temsilcisi Levent Özgür Aydın'ın tasfiye memuru olarak tayin, tescil ve ilanına, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum temsilcisi temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler ve re'sen gözetilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca sicilden terkin edilen şirketlerin ihyası istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi.

3. Değerlendirme

6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasında "... Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanların haklı sebeblere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilecekleri" düzenlenmiştir.

İhyası istenen BL-MY İnşaat Sanayi Turizm Otomotiv Tekstil Doğalgaz İthalat İhracat ve Ticaret Anonim Şirketi 23.01.2014 tarihinde, Doğanlı İnşaat Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi ise 03.02.2015 tarihinde 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesine göre sicilden resen terkin edilmiştir.

Davanın 24.01.2022 tarihinde, şirketlerin sicilden re'sen terkin edildiği tarihlerden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı, şu halde davanın açıldığı tarihte anılan madde uyarınca dava açma süresinin dolduğu anlaşılmaktadır. Yasada düzenlenen ihya sebeblerinin ancak hak düşürücü süre içerisinde açılan davada dinlenmesi mümkündür. Aksi düşüncenin kabulü "hak düşürücü süre" müessesinin niteliğine aykırıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı Kurum temsilcisinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,