Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/1985 K.2024/5027

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 12.05.2017 tarihli sözleşme ile müvekkili tarafından 250 ton rafine edilmiş yağı davalılara satarak, üretici firma olan dava dışı ... Gıda ve Kimya San. Tic. Ltd.

Şti.'nin fabrikasında teslim ve Cilvegözü sınır kapısında ödemeli olarak anlaştıklarını, dava dışı şirket tarafından üretilen malların temin edilerek müvekkili davacı şirket talimatı ile davalılara teslim edildiğini, ancak mal bedelinin ödenmediğini, müvekkili davacının sorumluluklarını yerine getirdiğini, davalılardan mal bedeli talep edildiği halde ödenmediğini, 07.06.2017 tarih 14573 ihtarnamenin davalılara ulaştırıldığını, ancak sonuç alınamadığını, 2017/39646 E. sayılı takip başlatıldığını, ancak borçluların takibin durdurulmasına sebebiyet verdiklerini,

davalıların itirazlarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davalarının kabulü ile davalıların itirazının iptali ile İskenderun İcra Müdürlüğü'nün 2017/39646 esas sayılı icra takibinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında ayçiçek yağı alım satım sözleşmesi imzalandığını, ancak sözleşme konusu malların kendilerine teslim edilmediğini, davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, davacının müvekkili aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davaya konu malları almadığını, davacı şirket ile müvekkili arasında ticari alışveriş olmadığını, ay çiçek yağının dava dışı şirketlere tesliminin yapıldığını, bunun bedelinin de müvekkili davalıdan istendiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının delil olarak sunduğu faturalardaki malları davalı tarafa satıp, teslim ettiğini ispatlaması gerektiği, tek başına fatura düzenlenmesinin akdi ilişkinin varlığının ve mal tesliminin kanıtı olamayacağı, ayrıca faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması da teslimi kanıtlamaya yeterli olmadığı, kaldı ki davacı defterlerinde taraflar arasındaki ilişkiyi gösterir bir kayıt bulunmadığı,

karşı tarafın tacir olmaması nedeniyle ticari defter ibraz zorunluluğu bulunmadığından davacı defterlerine de öncelik verilemeyeceği, davada takip konusu alacağın liste ve tutanaktaki ürünlerin davalılara teslim edildiğinin davacı şirket tarafından ispatlanamadığı, davacı vekili dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmadığından yemin hususunun hatırlatılmadığı, davacı tarafça davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine, yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yağların davalıların talimatı ile üretici firma ... tarafından teslim edildiğini, teslim edildikten sonra teslim edildiği bilgisinin davalılardan ...'a mail ile bildirildiğini, davalıların Whatsapp uygulamasından mesaj yolu ile malların teslim edileceği kamyon plakaları ve şoför isimlerinin bildirildiğini, ek raporda dava dışı ... Gıda ve kimya San. Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı ...Gıda ve Kimya San. Tic. Ltd.

Şti arasındaki ticari ilişkilerin ... tarafından sunulacak belgelerle açıklanmasını ve ... tarafından M. A. ve A.

H. isimli kişilere yapılan teslimlerin kim adına yapıldığına ilişkin belgelerin sunulmasının istendiğini, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne belgelerin geldikten sonra yeniden ek rapor yönünde ara karar kurulduğunu ancak Asliye Hukuk Mahkemesi'nin belgeler tamamlanmadan ve ek rapor alınmadan karar verdiğini, ...Gıda şirketinin yazıya alakasız olarak cevap verdiğini, yeniden yazı yazılması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu sözleşme nedeniyle malların davalı tarafa yahut onları talimatı ile üçüncü kişiye teslimini ispatlayamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, satım sözleşmesine dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

Taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesinin, ayçiçek yağı alım satımına ilişkin olduğu, teslimat yeri ve şeklinin fabrika sahası kamyon üstü olarak belirlendiği, aynı sözleşmenin üçüncü maddesine göre ödemenin sınır kapısında nakit olarak yapılacağı ve ödeme yapıldıktan sonra ürünlerin yurt dışına çıkış izni verileceği, yine teslimat tarihinin en geç 17.05.2017 tarihinde yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Bununla birlikte, davacının satım sözleşmesine konu malları temin ettiği. Gıda ve Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirketin 06.07.2018 tarihli müzekkere cevabında; davacı ile aralarında herhangi bir alışveriş bulunmadığının, davacının yaptığı ödemenin dava dışı üçüncü bir şirket adına yapıldığının, bu şirketin talebi üzerine teslimin dava dışı M. A. ve A.

H. isimli kişilere yapılıp, faturaların da bu isimlere kesildiğinin belirtildiği, yine davacının delil olarak sunduğu davalı ...'in mail hesabının ilgi gösterildiği 17.05.2017 tarihli maile göre yapılan teslim ve faturalandırma işlemleri hakkında davalı tarafın bilgilendirilmiş olabileceği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece; davalı ...'ın cevap dilekçesi ile varlığını inkâr etmediği Whatsapp yazışmalarının tarihine ilişkin de taraflardan bilgi ve belge alınmak suretiyle yukarıda yazılı hususlar ve işbu yazışmalar birlikte değerlendirilerek davacı tarafın iddia etmiş olduğu teslim hususunun davalı taraf bilgisi dahilinde olup olmadığı maddi vakasının varılacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,