Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2065 K.2024/870

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 28.07.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile kiraladığı daha sonra mülkiyeti müvekkili üzerine geçen 2002 model paletli ekskavatörün davalı nezdinde 05.08.2014-05.08.2015 tarihlerini kapsayacak şekilde Hareketli Makineler Makine Kırılması ve Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, makinenin 10.03.2015 tarihinde çalışma esnasında arızalandığını ve çalışmasının durdurularak tutanak düzenlendiğini, sigorta şirketine aynı gün ihbar edildiğini, ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, daha sonra tamir ettirildiğini,

davalı tarafından hasar bedelinin ödeneceği söylenerek müvekkilinin ... süre oyalandığını, daha sonra servise ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, 106.742,00 TL tamir masrafının müvekkilince ödendiğini, makinenin bakımlarının anlaşmalı olduğu servise düzenli olarak yaptırıldığını ve hasar tarihine kadar bir sorun yaşanmadığını, 2002 model makinenin çalışma alanı dikkate alındığında geçmiş yıllarda bazı tadilatlar görmüş olmasının normal olduğunu, makinenin aşırı zorlanması veya kötü kullanılmasının da söz konusu olmadığını, yine davalı şirketin makinenin yaşını ve fiziki durumunu bilerek sigorta poliçesini tanzim ettiğini,

davalının eksik sigorta taleplerinin de gerçeğe aykırı olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 93.000,00 TL’nin rizikonun gerçekleşme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın hasar ihbarı üzerine yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu hasarların iş makinesinin daha önce hasar görmesine karşın bu hasarlar giderilmeden makinenin kullanılması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, Sigorta Genel Şartların Teminat Dışı halleri düzenleyen 3.j m. uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden kaynaklanan hasarların teminat dışı olduğunu, ayrıca 12 yaş üstü makinelerin teminat harici olması ve davacı iş makinesinin hasar tarihinde 13 yaşında olması nedeniyle de hasarın teminat dışı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen tazminat tutarının da fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 02.04.2018 tarih ve 2015/1027 E., 2018/342 K. sayılı kararı ile, dava konusu Poliçenin “açıklamalar ve ... şartlar” başlığı altında yer ... düzenlemenin 3. maddesinde “işbu sigorta poliçesinde 12 yaş üstü makineler teminat haricidir’' şeklinde sigortalı makinenin yaşına ilişkin ... şart maddesinin taraflar açısından bağlayıcı olduğu, davaya konu makinenin 2002 model olduğu, taraflar arasındaki poliçenin 05.08.2014 tarihinde başladığı, hasarın 09.03.2015 tarihinde meydana geldiği gözetildiğinde ... şart maddesine göre hasarın teminat kapsamı dışında bulunduğu anlaşıldığından makinenin hangi tarihte kullanıma alındığı hususunun araştırılmadığı, bu hüküm esas alınarak davanın reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.04.2020 tarihli ve 2018/1266 E., 2020/401 K. sayılı kararıyla, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.04.2021 tarih ve 2020/5322 E., 2021/4055 K. sayılı kararıyla davalı ... şirketinin sözleşmenin imza tarihinde 12 yaşındaki aracı sigorta süresi boyunca muhtemel hasarlara karşı sigorta teminatı altına aldığı kabul edilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hasar ihbarının ve eksepertiz incelemelerinin sigorta poliçesinin geçerlilik süresinde meydana geldiği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu durumda hasarın poliçe vadesi dışında veya teminat dışı bir sebeple oluştuğunun ispat külfeti davalı sigortacıya ait olduğu, bu hususta sübut delil ibraz edilmediği, iş makinesinin onarımına ilişkin dava dışı ... Makina Revizyon San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen 3 ayrı fatura yukarıda detaylandırılmış olup, Bom Hasarı Onarımı için 46.460,00 TL, Hidrolik Pompa Onarımı için 26.000,00 TL ve Yürüyüş Grubu Hasarı Onarımı için 18.000,00 TL olmak üzere toplamda 90.460,00 TL (KDV Hariç) bedelinde onarım işlemleri gerçekleştirildiği, fatura tarihi itibariyle kullanılan yedek parçalar, onarım ve işçilik vs. gibi işlemlerin piyasa rayiç bedelinde olduğunun tespit edildiği, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak,

KDV tüzel kişilik olan davacının kendi düzenlediği gider faturalarındaki KDV'ye mahsup edebileceği bir vergi olduğundan, bilirkişice tespit edilen KDV' siz tutar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; sigortalı iş makinesinin daha önce hasar görmesine karşın bu hasarların giderilmeden makinenin kullanılması neticesinde dava konusu hasarların meydana geldiğinin tespit olunması üzerine Makine Kırılması Genel Şartlarının “Teminat Dışı Kalan Haller “ başlıklı 3 üncü maddesinin J. bendi uyarınca sigortalı iken hasarlanan ve bu hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinden meydana gelen hasarların sigorta teminatı dışında olmasından dolayı da hasarın teminat kapsamı dışında olduğu,

mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, davalının iddialarını karşılamadığını, bozma sonrası makine mühendisinden rapor alındığını, sigorta poliçesi ve şartları kapsamında değerlendirme yapılmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, bozma öncesi alınan raporlar ile bozma sonrası alınan raporların hasar bedeline ilişkin kısımlarının çelişkili olduğunu, çelişkinin giderilmesi gerektiğini, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Makina Kırılma Sigorta Poliçesine dayalı hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,