Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2169 K.2024/5658

Taraflar arasındaki araç mülkiyetinin tespiti ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 25.02.2019 tarihli fatura ile bayilik sözleşmesine istinaden araç satın aldığını, söz konusu aracın fatura ile iktisap aşamasında iken davalı şirkete sattığını, ancak aracın Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü tarafından Aralık 2020 tarihinden itibaren teslim edilmediğini, bunun üzerine davalının aracı satın almaktan vazgeçtiğini, anlaşmanın iptal olduğunu, araç bedelini iade ettiğini, bu sebeple alıcı davalı adına olan tescilin haksız ve yolsuz olduğunu ileri sürerek aracın mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunun tespiti ve hukuka aykırı tescilin düzeltilerek müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; 26.06.2022 tarihli dilekçeleriyle davayı kabul ettiklerini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekili Mahkemelerine Uyap üzerinden sunduğu 26/06/2022 tarihli dilekçesi ile davayı kabul ettiğini bildirdiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 308 inci maddesinde "Kabul, davacının talep sonucuna, davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir.

Kabul, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalarda hüküm doğurur" düzenlemesine ve 311 inci maddesinde de "Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir" düzenlemesine yer verildiği, yasal düzenlemeler dikkate alındığında ve davalı vekilinin vekaletnamesinde davayı kabul yetkisi bulunduğu görülmekle davalı tarafın kabul beyanı nedeniyle davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, araç üzerinde davalı şirketin borcu nedeniyle fiili haciz bulunduğu halde mahkeme tarafından kurumlarına herhangi bir ihbarda bulunulmadığını ve dava sürecine müdahil olmaları gerekirken bu durum göz ardı edilerek henüz plaka tescil kaydı dahi bulunmayan aracın kayıtlarının düzeltilmesi yönünde karar verildiğini, tahakkuk eden ÖTV'nin ödenmediğini ve bahse konu aracın geçici plaka ile kullanıldığını, herhangi bir plaka kaydının bulunmadığının görüldüğünü,

davalı şirket tarafından iktisap edildiği görülen bahse konu araca müvekkili tarafından 2.121.912,42 TL borca karşılık 31.03.2021 tarihi itibari ile haciz tatbik edildiğini, daireye gönderilen dilekçe ile aracın 2020 Aralık ayından beri Yeşilköy Gümrük Müdürlüğünde bulunması ve davalı tarafından alınmaktan vazgeçilmesi gerekçesiyle ÖTV beyannamesinin iptalinin talep edildiğini, ancak dilekçedeki gerekçelere karşın haciz tutanağında aracın 46941 km yol yaptığının görüldüğünü,

bu sebeple aracın 2020 yılının Aralık ayından itibaren Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü tarafından teslim edilmemesinin gerekçe gösterilmesi ile aracın sıfır (0) km olmadığı hususunun değerlendirilerek ÖTV mükellefinin talebinin yerinde görülmediğini, açıklanan hususların dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, haciz tatbik edilene kadar herhangi bir beyan ve bildirimde bulunulmadığını, taraflar arasında açıkça muvazaalı işlem gerçekleştirildiğini,

davaya konu tarafların 20.06.2022 tarihli haciz üzerine bir araya gelerek davalının borçları nedeniyle aracın haczinden kurtulmak adına kamu alacağını engellemek amacıyla kötü niyetli olarak huzurdaki davayı ikame ettiklerini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve idarenin davaya dahil edilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstinaf başvurusunda bulunan İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı davada taraf olmayıp, üçüncü kişi olduğu, davaya asli ya da feri müdahil olarak kabulüne dair bir karar verilmediği gibi mahkemece yapılan yargılama sonunda aleyhine hüküm de kurulmadığı anlaşıldığı,

6100 sayılı Kanun'un 357 nci maddesinin birinci fıkrasındaki düzenleme uyarınca istinaf incelemesi aşamasında da davaya müdahale talebinde bulunulamayacağı, bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın taraf sıfatının bulunmadığı ve bu nedenle istinaf kanun yoluna başvuru hakkının bulunmadığı gerekçesiyle İstinaf kanun yoluna başvuran İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının davada taraf sıfatı ve kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığından, istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde İstanbul Vergi Dairesi Başkalığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstanbul Vergi Dairesi Başkalığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, araç mülkiyetinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince ''davalı tarafın davayı kabul ettiğini bildirdiği, 6100 sayılı Kanun'un 308 ve 311 inci maddelerindeki düzenlemeler dikkate alındığında davalı tarafın kabul beyanı nedeniyle davanın kabul nedeniyle kabulüne karar verilmesi gerektiği'' şeklinde gerekçe oluşturularak davanın kabulüne karar verilmiş, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı'nın istinaf kanun yolu başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davada taraf ve kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığından başvurunun reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince davalı tarafın kabul beyanı nedeniyle kabulüne ilişkin verilen hükmün içeriği nazara alındığında 3. kişi olmasına rağmen dava konusu araç üzerinde davayı kabul eden davalı ... Auto Otomotiv İnş. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borcu nedeniyle fiili haciz işlemi başlatıldığı anlaşıldığından dava dışı Vergi Dairesi'nin hakları etkilenmekle davayı istinaf ve temyiz etmekte hukuki yararı bulunmaktadır.Mahkemece, öncelikle 3. kişinin davaya dahil edilip yargılama yapılarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun usulden reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,