Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2444 K.2024/843

2.QNB Finansbank A.Ş. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı banka nezdinde bulunan 100.000,00 USD ve 36.000,00 TL parasının davalı ... tarafından davacının duyduğu güven nedeniyle verdiği boş imzalı dekontlar kullanılmak suretiyle çekildiğini, davalı ...'ün, zaman zaman küçük kağıt parçaları üzerine davacının parasının miktarını ve tarihini yazıp verdiğini, davacı paranın dökümünü gösteren banka cüzdanını almak istediğinde davalı ...'ün müvekkiline çeşitli bahanelerle hesap cüzdanın dökümlerini vermediğini,

bir süre sonra davacının ısrarları üzerine biri vadeli 50.000,00 USD diğeri vadesiz 50.000,00 USD üzerinde davacının adı olan banka cüzdanlarını verdiğini, Lara Finansbank şubesinde davacının hesabında yapılan kontrol sonrasında 7 bin küsur USD döviz ve TL hesabında ise 19 Milyar TL para olduğunun, başkaca parasının olmadığının anlaşıldığını, davalılar hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek,

101.249 USD'nin 01.12.2003 tarihinden itibaren, 20.000,00 TL mevduatın da 08.09.2003 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini, ayrıca 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde; davacının Finansbank Antalya şubesindeki 100.000,00 USD bulunan hesabını önce euroya (86.690,00) çevirdiğini ve daha sonra da bu parasını 26.08.2003 tarihinde 40.000,00 euro ve 01.09.2003 tarihinde 46.690,00 euro olmak üzere tamamen çekerek hesabını kapattığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının bankadan 86.692,00 euro alacaklı olduğu, bu miktarın 18.02.2004 tarihi itibariyle karşılığının 104.143,10 USD'ye denk geldiği, 140.679,35 TL'nin dava tarihi olan 11.03.2004 tarihindeki kur karşılığının ise 106.076,30 USD olduğu, davacının bu nedenle dava dilekçesinde yer alan 101.249,00 USD'yi talep etme hakkı bulunduğu, ancak yukarıda da belirtildiği gibi davacı yanca temyiz edilmeyen son karar da davacının asıl alacağının toplam 94.605,62 USD üzerinden kabul edildiği,

bu kararın da davacı yanca temyiz edilmemesi nedeniyle bu miktarın da davalı yönünden usulî kazanılmış hak oluşturduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile, 94.605,62 USD'nin 18.02.2004 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca USD cinsi dövize uygulanan değişen oranlarda faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin reddine ilişkin hüküm temyiz edilmeksizin kesinleştiğinden bu hususta tekrar karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 09.02.2022 tarih, 2022/454 E.-2022/952 K. sayılı kararıyla;"1- Dava, davacının davalı banka nezdindeki hesabında bulunanparasının diğer davalı tarafından usulsüz işlemler ile çekildiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemenin, davanın kısmen kabulü ile 86.692 Avro’nun Türk Lirası karşılığı olan 140.679,35 TL’nin ve 10.000.- TL manevi tazminatın tahsiline dair 08.04.2004 tarihli kararı, davalıların temyizi üzerine, Dairemizin 28.01.2016 tarihli ve 2014/12685 E., 2016/963 K. sayılı ilamı ile ve “....Hakimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu,

ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği nazara alınarak davacının talebi nazara alınmaksızın hangi tarihteki kur oranlarının uygulandığı da anlaşılmaksızın istenebilecek bedelin TL karşılığına hükmedilmesi doğru olmadığı gibi, alacağın muaccel olduğu tarihe kadar hesabın niteliğine göre işleyecek faize, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren ise 3095 sayılı Yasa hükümleri uyarınca belirlenecek faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Bu suretle, temyiz edenin sıfatına göre kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla davada yer alan talep nazara alınarak alacağın belirlenmesi, yine hesap türü, davacının dava konusu ettiği alacağını bankadan talep ettiği tarih gözetilerek faiz başlangıç ve oranlarının tespiti gerektiğinden..." denilerek davalı banka yararına bozulmuş;

bu bozmaya mahkemece uyulması üzerine bu kez manevi tazminatın reddine ve maddi tazminatın kısmen kabulü ile 43.340,00 Amerikan Doları’nın 26.08.2003, 51.265,62 Amerikan Dolarının da 01.09.2003 tarihinden itibaren tahsiline karar verilmiş ve bu karar davalı banka tarafından temyiz edilmiş olmakla, yine Dairemizin 12.09.2019 tarihli ve 2018/4067 E., 2019/5341 K. sayılı ilamı ile “.... mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verildiği halde, faiz başlangıç tarihi olarak talebi aşar şekilde 26.08.2003 ve 01.09.2003 tarihleri esas alınmış, uygulanacak faiz oranı da Dairemiz bozma ilamında belirtildiği şekilde hesaplanmamıştır.

Bu durumda, Dairemiz bozma ilamı nazara alınarak, temyiz edenin sıfatına göre kazanılmış haklar saklı kalmak kadıyla faiz başlangıç ve oranlarının tespiti gerekirken,....” şeklinde bozulmuştur. Bu bozma ilamına da uyan mahkemece, yabancı para üzerinden ve tüm davalılardan tahsil yönünde karar verilmiş ve bu karara karşı tüm taraflarca temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Ancak, davacının ilk kararı temyiz etmemesi nedeniyle artık davacı, ancak Türk Lirası olarak alacağını isteyebilecektir. Bu bakımdan davalı banka yönünden usuli kazanılmış hak doğrumuştur. Yine yerel mahkemenin 11.05.2018 tarihli ikinci kararına karşı, davacı ve davalı ... tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmadığından, bu karar davalı ... bakımından kesinleşmiştir. Ayrıca, davacının son kararı faiz başlangıcı yönünden temyiz etmemesi nedeniyle faiz başlangıcının 18.02.2004 tarihi olacağı, bu hususun da davalı bakımından usuli kazanılmış hak oluşturacağı izahtan varestedir.

Bu durumda, yukarıda belirtilen kazanılmış haklar ve özellikle davacının tüm kararları asıl alacak bakımından temyiz etmemesi gözönüne alınarak, ilk kararla oluşan 140.679,35 TL’yi geçmemek üzere; 94.605,62 Amerikan Dolarının (43.340 + 51.265,62), talep tarihi olan 01.12.2003 tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığı hesap edilmek suretiyle bulunacak meblağın 18.02.2004 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak davacıya verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru olmamış ve hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2- Davalı ... bakımından 11.05.2018 tarihinde verilen karar kesinleşmiş olmakla, bu davalıyı da kapsayacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamış ve hükmün bu yönden de bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

3- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin avukatlık ücretine yönelik temyiz isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile; uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamına göre toplanacak delil bulunmadığından 01.12.2003 tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuruna göre 1 USD=1.454169 TL olmakla, bu kur üzerinden yapılan hesaplama ile 94.605,62 USD'nin karşılığının 137.572,56 TL olduğu ve bozma ilamı doğrultusunda davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile (diğer davalı hakkında verilen hükümle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 137.572,56 TL'nin 18.02.2004 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalı bankadan alınarak davacıya verilmesine,

davalı ... hakkında 11.05.2018 tarih, 2018/31 E., 2018/372 K. sayılı karar kesinleşmiş olmakla bu davalı hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen ikinci kararın davacı zararını karşılayacak nitelikte olduğu için taraflarca temyiz edilmediğini, bu kararın temyiz edilmemesi nedeniyle davacının cezalandırılamayacağını, kararın davalılar tarafından temyiz edildiğini ancak TL üzerinden karar verilmesinin temyize konu edilmediğini, Yargıtay bozma ilamlarının birbiri ile çelişkili olduğunu, taleple bağlılık ilkesinden vazgeçilerek TL üzerinden karar verilmesinin enflasyonist bir dönemde alacaklının parasının erimesi ve adaletin tecelli etmemesine neden olduğunu, Mahkemece direnme kararı verilmesi gerektiğini,

usuli kazanılmış hakkın usul hukuku bakımından tartışmalı bir konu olduğunu, taleple bağlılık ilkesinin kamu düzeni ile ilgili olduğunu ve kamu düzenini ilgilendiren durumlarda usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini, bu hususun Yargıtay içtihatlarında da benimsendiğini, usuli kazanılmış hakkın varlığını kabul etmemekle birlikte varsa da ikinci bozma kararına uyma kararı ile meydana gelen ikinci usulî kazanılmış hakkın, birinci usulî kazanılmış hakkı bertaraf ettiğini,

davanın açıldığı 2004 yılından bu yana TL yönünden karar verilmesinin müvekkilini büyük zarara uğrattığını ileri sürerek ve sair sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı banka vekili temyiz dilekçesinde özetle; maddi tazminat davasının kabul edilen kısımları yönünden ve bu miktarlara uygulanan faiz türü ve faiz başlangıç tarihleri açısından kararın bozulması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin karar tarihi aksinin kabul edilmediği takdirde dava tarihi olması gerektiğini, davacı iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olmasına rağmen Mahkemece kabul edildiğini, davacı ve diğer davalı arasındaki şahsi ilişkinin ve davacı kusurunun Mahkemece göz ardı edildiğini,

Ağır Ceza Mahkemesinde alınan heyet raporunda davalı bankaya herhangi bir kusuru izafe edilemeyeceğinin tespit edildiğini ancak Mahkemece bu hususa ilişkin bir değerlendirme yapılmadığını, safahatta dekontlar üzerindeki imzaların davacıya ait olduğunun tespit edilmesine rağmen bankanın sorumlu tutulduğunu, davalı bankanın gerekli denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirdiğini ileri sürerek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalı banka nezdindeki hesabındaki parasının diğer davalı banka çalışanının usulsüz işlemleri ile çekildiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı banka vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin ve davalı banka vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.