Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2688 K.2024/5390

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil sigorta şirketine ait 17.02.2017-17.02.2018 tarihleri arasında geçerli nakliyat abonman sözleşmesine istinaden, 0001-0410-04757492-1 sayılı ... Kamyon Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı, ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. Tic.

A.Ş.'ye ait 25.800,00 kg yağsız süt tozu emtiasının, Gürcistan'ın Tiflis kentine götürülmek üzere davalılardan ...'a ait, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı dorse ile nakliyesi sırasında, 05.11.2017 tarihinde Konya/Kulu ilçe sınırlarında meydana gelen tek taraflı yaralamalı trafik kazası sonrası kusur oranları dikkate alındığında, poliçe koşulları gereğince, müvekkil sigorta şirketi tarafından sigortalısına 20.12.2017 tarihinde 185.097,60 TL hasar tazminatının ödendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalıların %100 kusurlu olduklarını,

müvekkilinin alacağını tahsil edememesi nedeni ile başlattıkları takibe davalıların itiraz ettiklerini ileri sürerek, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne ve şartları oluşmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda blunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... şirketinin esasen sorumlu olmadığı bedeli dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'ye ödediğini, dosya arasında bulunan sigorta uzmanı bilirkişi raporuna bakıldığında, dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ile ... Geo Ltd. arasındaki satışın "Carriage Paid To (CPT) - Teslim Yerine Kadar Ödenmiş Teslim" şeklinde yapıldığının satıcı ...

Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'nin kesmiş olduğu faturadan anlaşıldığını, riske konu malların satışının CPT satış olarak yapıldığı noktasında hiçbir kuşkunun bulunmadığını, satıcı ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'nin CPT teslim şeklinde satış yaptığını ve ürünleri nakliyesi için müvekkillere teslim ettiğini, bu andan itibaren ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic.

A.Ş. üzerinden rizikonun kalktığını ve mallar üzerindeki riskin alıcı ... Geo Ltd.'ye geçtiğini, hal böyle olmasına rağmen malların risk sigortasının davacı şirkete ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. tarafından yaptırıldığını, davacı şirketin ortada risk olmamasına rağmen sigorta poliçesi düzenlediğini, nakliye sırasında meydana gelen kaza sonrası oluşan zararın tamamen alıcı ... Geo Ltd.'ye ait olduğunu, zarara katlanması gereken ...

Geo Ltd. iken davacı ... ortada bir zararı ya da riski yokken ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'ye dava konusu zarar bedelini ödediğini, burada yapılan ödemenin ihtiyari bir hatır ödemesi olup müvekkillere rücu edilebilmesinin mümkün olmadığını, yerel mahkeme tarafından mali bilirkişi incelemesi yapılarak dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic.

A.Ş. kayıtlarında bedelin peşin ödenmediğini, bu sebeple riskin gerçekleştiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verildiğini, bu değerlendirmenin tamamen yanlış olduğunu, dava dışı ... Endüstriyel Ürünler Gıda ve Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. CPT teslim şeklinde fatura düzenledikten ve malı nakliyeye verdikten sonra sorumluluğun alıcı firmaya ait olduğunu, bedelin satıcı firma tarafından ödenmemesinin sorumluluğunun davacı ... şirketinde değil alıcı ...

Geo Ltd.'de olduğunu, bedelin alıcıdan tahsil edilmesi gerekirken sigorta şirketi tarafından satıcıya tamamen hatır ödemesi yapıldığını ve bu dava kapsamıyla müvekkillere rücu edilmeye çalışıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu taşımada öncelikle teslim ve ödeme şeklinin ne olduğu, ekspertiz raporunda belirtildiği gibi CPT satış olup olmadığı, CPT satış ise koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, ödemenin hangi yolla yapılacağı, satıcının malları sigortalatmakta menfaatinin bulunup bulunmadığı,

satıcı-sigortalı ile alıcı arasındaki hukuki ilişkinin CPT satışın tüm özelliklerini taşıyıp taşımadığı dolayısıyla davacı sigortacının halefiyet hakkının doğup doğmadığı başka bir deyişle aktif husumetinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekmekte olup, bu kapsamda, mal bedelinin sigortalı satıcı tarafından tam olarak alınıp alınmadığının araştırılması,

gerekirse dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtlarında inceleme yaptırılıp, sigortalı satıcının mal bedelini almış olduğunun anlaşılması durumunda davacının bu davayı açamayacağının kabulü, aksine satıcının mal bedelini almamış olması halinde, mal üzerinde menfaatinin devam etmesi sebebiyle sigorta tazminatını almasının ve davacı şirketinin de halefiyete dayalı olarak bu davayı açmasının mümkün bulunduğu kabul edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, eldeki davada mahkemece dava dışı şirketin ticari defterler incelendiğinde,

satıcının mal bedelini almadığı anlaşılmakla dava dışı şirketin üzerinde menfaatinin devam etmesi sebebi ile sigorta tazminatını almasının ve davacı şirketin de halefiyete dayalı olarak bu davayı açmasının mümkün olduğu gerekçesi ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle ve gerekçelerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuen alacak iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,