Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/2725 K.2024/5257

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... Makine... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Makine... Ltd. Şti. vekili başvurusunun esastan reddine, davacı vekili başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Makine... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı ... İnşaat San. Tar. ve Hay. Tic. A.Ş. arasında yapılmış finansal kiralama sözleşmesi gereği, davalıya sözleşmede belirtilen kule vincin teslim edildiğini ancak, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/103 E. sayılı dosyasından gönderilen yazı ile kule vincin hasarlandığının öğrenildiğini, hasarın oluşumunda davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle 119.000,00 Euro'nun davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı arasındaki finansal kiralama sözleşmesi gereği müvekkiline teslim edilen kule vincin hasarlanmasından dolayı müvekkilinin kusuru bulunmadığını, kule vincin diğer davalı ... Makine tarafından yürütülürken devrilerek hasarlandığını, hasardan diğer davalının sorumlu olduğunu, zararın tazmini için diğer davalı hakkında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında alınan bilirkişi raporunda, hasarın yürüyüş için gerekli rayların uygun döşenmemesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, rayların montajı diğer davalı tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... Makine vekili cevap dilekçesinde; olayla ilgili Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/103 E. sayılı dosyasında açılan davanın halen devam ettiğini, dava konusu alacakla ilgili davanın zamanaşımına uğradığını, husumetin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, bu nedenlerle derdestlik, husumet ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu; esas yönünden ise, kazanın diğer davalının kusurundan meydana geldiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça, davalı kiracıya teslim edilen davaya ve sözleşmeye konu vincin, benimsenen bilirkişi kurulu raporunda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, yürütülmesi esnasında devrilmesi sonucu hasarlandığı, kazanın oluşumuna taşıma için uygun olmayan tramvay raylarının kullanılmasının sebep olduğu, bu durumda mülkiyeti davacı tarafa ait vincin hasar görmesinden ve bu nedenle davacının zarara uğramasından dolayı; davalı kiracının (...

İnşaat ... A.Ş.) taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılıktan, diğer davalının (... Makine ... Ltd.

Şti.) haksız fiilden dolayı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 61 inci maddesi gereğince davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulü ile benimsenen bilirkişi kurulu raporunda tespit edilen 119.000 Euro'nun dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı olan 642.088,00 TL'nin dava tarihi olan 07.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin istemlerinin reddine şeklinde hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... Makine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçelerinde “..119.000,00 Euro karşılığı fiili ödeme tarihinde T.C. Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden avans faizi ile birlikte hasar bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesi.." talep edildiğini, mahkemenin bu talepleri hakkında karar oluşturmadığını ve dava tarihindeki kuru esas alarak hükmünü TL olarak kabul ettiğini, bu yönüyle kararın hatalı olduğunu, bu nedenle istinaf edilmesinin zorunlu olduğunu, ancak bunun tekrar yargılama yapılmasını gerektirecek bir durum olmaması nedeniyle hükmün kaldırılarak talepleri gibi karar oluşturulmasını, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... ..Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; tanıkların dinlenmediğini, delillerin yeterince toplanmadan yargılamaya son verildiğini, halbuki davada kusurlu olup olmadıkları dava ile ilgilerinin olup olmadığı hususunda kule vincin nasıl yürütüldüğü konusunda hiçbir belge bilgi olmadan sadece tahmin ile ve davacı tarafın iddiası ile hüküm kurulduğunu, bu meyanda deliller toplanmadan bildirdikleri tanıkların dinlenmeden verilen kararın haksız eksik ve hukuka aykırı olduğuunu, zamanaşımı itirazlarının yeterince irdelemediğini, neden zamanaşımına girmediğinin davanın gerekçeli kararında gerekçelendirilmeyerek irdelenmediğini,

dava konusuna dayanak kule vincin devrilme olayında montajda rayında ilave olarak yürütülmesi için eklenen raylardan kaynaklanan bir kaza olduğunu, bu işlem ile ilgili müvekkili şirket teknik personeli gerekli uyarıları yapmasına rağmen vincin bu şekilde bu raylarda yürütülemeyeceğini bu şekilde problemli olduğunu söylemesine rağmen davacı ...

İNŞ. tarafından saha görevlisi olarak yetkilendirilmiş bir personelin arkadaşlarının itirazlarını dikkate almayarak kendisi kumandayla yürütmeye çalışarak makineyi raydan düşürdüğünü, bu sebepten teknik personelin konu ile herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun olmadığını, bu durumdan mütevellit müvekkili ... şirketi yetkilileri ve teknik personelinin bilgisi ve rızası dışında davalı ...

İnşaatın saha görevlisinin vincin kumandasını basarak çalıştırması sonucu gelişen ve oluşan zarardan müvekkili ... şirketinin sorumluluğunun olmaması gerekirken davada müvekkiline kusur atfedilip davacıya karşı borçlandırılmasının son derece haksız olduğunu, tanıkları dinlenilmeden alınan ve karara dayanak bilirkişi raporunda deliller irdelenmeden yorumla ve tahminle rapor hazırlandığını, sanki müvekkili ... şirketi raylarda kule vinci yürütmüş gibi bir beyanda bulunulduğunu, zira rayların yürütülmesine ilişkin tanıklar dinlendiğinde müvekkili şirketin hiçbir kusurunun olmadığının görüleceğini,

davaya dayanak bilirkişi raporunun dahi kesin bilgilere belgelere dayanmadan yorumla ve olayın nasıl olduğunu belli etmeden kesin olgulara dayanmadan hazırlandığını, müvekkiline kusur atfettiğini, bu durumun kabul edilemeyeceğini, kusur sorumlululuğu açısından bakıldığında tramvay raylarında vincin yürütülemeyeceğini müvekkili şirket yetkililerince söylenmesine rağmen davacı taraf şirket şantiye personeli kumanda ile yürüttüğünü, müvekkili şirket yetkililerin herhangi bir talimatı veya fiili davranışı sonucu vinç raylar üzerinde yürütülmediğini,

hatta bu rayların üzerinde vincin kesinlikle yürümeyeceği devrileceği konusunda davacı şirket yetkililerinin uyarıldığını, müvekkili şirketin fiili davranışı talimatı yada herhangi bir yardımı olmamasına rağmen müvekkiline kusur izafe edilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir değerlendirme ve yorum olduğunu, kusurlarının olmadığını, derdestlik itirazlarına konu Ankara 9. ATM'nin 2016/103 E sayılı davasının eldeki davanın davalıları arasında görüldüğü ve davacının söz konusu davaya asli müdahilliğinin bulunmadığını, bu nedenle hakkında bir hüküm tesis edilmediğini,

dolayısı ile o mahkemedeki davanın eldeki dava açısından derdest olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesi ile derdestlik itirazlarının reddedildiğini, gerekçeli kararda hiçbir şekilde neden itirazlarının reddedildiğinin mahkemece gerekçelendirilmediğini, halbuki davacı tarafın Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin halen derdest olan 2016 /103 E. sayılı davasına davacı olarak katılma talebinde bulunduğunu, davacının hak ve alacağı doğması durumunda tarafına verilmesi hususunda talepte bulunduğunu, böylelikle Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde davacı ...

Finansal Kiralama A.Ş. davacı olarak katılma talebinde bulunduktan sonra bu bu talebinden halen vazgeçmemiş iken ikinci bir dava ile aynı alacağı talep etmesinin tamamen derdestlik oluşturduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Makine ..Şti vekili istinafında zamanaşımı ve derdestlik itirazının reddinin yerinde olmadığını ileri sürdüğü, Ankara 9.ATM'nin 2016/103 E, 2018/370 K sayılı dosyasında derdestlik koşulları oluşmadığından mahkemenin derdestlik itirazının reddine karar verdiği, zamanaşımına ilişkin istinaf istemine gelince; davaya konu vincin davalı kiracıya tesliminden sonra hasarın meydana geldiği,

davanın süresinde 07.06.2018'de açıldığı görülmekle davalı vekilinin bu husustaki istinafının da reddi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, Davacı vekilinin istinaf istemi ise mahkemenin yabancı para üzerinden karar vermesi gerekirken TL olarak karar vermesinin hatalı olduğu,

6098 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesine göre, konusu para olan borcun ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmesi hâlinde, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini talep edebilleceği, dava dilekçesinde "...119.000,00 Euro'nun fiili ödeme günündeki T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı üzerinden avans faizi ile tahsili.." talep edildiği dikkate alındığında alacaklının, 6098 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesi uyarınca seçimlik hakkını, yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı olarak tahsil edilmesini talep ederek bu yönde kullandığı davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; kararın kaldırılmasına yeniden hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Makine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Makine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki ve istinaf başvurusundaki nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, finansal kiralama sözleşmesine konu vincin davalı kiracı ... İnş ..A.Ş.'ye tesliminden sonra diğer davalı ... Makine ..Ltd. Şti. tarafından yürütülmesi sırasında hasara uğradığı iddiası ile zararın tazmini talebi ile dava açmıştır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6098 sayılı Kanun'un 61 inci ve 99 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Makine... Ltd. Şti. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,