Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3165 K.2024/5442

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığından (EPDK) aldığı lisans kapsamında elektrik sektöründe toptan satış faaliyetinde bulunduğunu, davalı idarenin bünyesindeki tüm merkez ve taşra birimlerinin 1 yıllık elektrik enerjisi ihtiyacının serbest piyasadan serbest tüketici olarak temin edebilmek için 4434 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında 25.03.2015 tarihinde yapmış olduğu ihaleyi davacı şirketin kazandığını, taraflar arasında 29.04.2015 tarihli mal alımına ait sözleşme imzalanarak yürürlüğe girdiğini,

sözleşmenin 5.1.1 maddesinde sözleşme kapsamında alımı yapılacak malların miktarının 4 grup halinde tanımlandığını ve 4 ayrı tarife gruplarının elektrik ihtiyaçlarının karşılanacağının kabul edildiğini, faturaların 2016 yılı Şubat ayına kadar sorunsuz ve itirazsız ödendiğini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (EPDK) 5999-3 sayılı kurul kararı ile " dağıtıcı lisansı sahibi tüzel kişiler ve görevli tedarik şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar" başlıklı yeni düzenlemesinin 01.01.2016 tarihinde yürürlüğe girdiğini,

bu karar ile elektrik piyasasında uygulanmakta olan 4 farklı tarife grubu yerine 2 tarife grubu olarak yeni düzenleme yapıldığını, bu düzenleme ile davalı ile imzalanmış olan sözleşmede yer alan 4 farklı tarife grubunun 2 farklı tarife grubuna indirgendiğini, kullanıcıların iletim sistemi kullanıcıları ve dağıtım sistemi kullanıcıları olmak üzere 2 gruba ayrıldığını, tarife gruplarının yeniden tanımlanması akabinde davacının elektrik temin ettiği dağıtım şirketlerinin 2016 Ocak döneminden itibaren faturaların orta gerilim ticarethane birim bedelleri üzerinden tahakkuk ettirileceğinin bildirildiğini,

davacının 2016 Ocak ayında davalıya teslim ettiği elektrik fatura bedellerinin yeni düzenlemeye uygun olarak hazırlayıp davalıya gönderdiğini, EPDK kararı ile 01.01.2016'dan itibaren 2 nolu tarife grubu kaldırılarak bu gruba ait tesislerin tarife yapısının değiştirildiğini ve dağıtım bedeli tahakkuk ettirilmeye başlandığını, dağıtım bedeli tahakkuk eden tesisler için teklif edilen bürüt birim fiyattan fatura edileceğinin davalı idareye bildirildiğini,davalının faturalara itiraz ederek ve dağıtım bedeli ödemeyi kabul etmeyerek dağıtım bedelini içermeyen ihale teklif fiyatından fatura edilmesi talebinde bulunduğunu,

01.01.2016 tarihinden itibaren uygulanacak ulusal tüketici tarifelerine göre 2 nolu iletim şalt sahalarının dağıtım şirketinin kullanımındaki OG haralarına özel hattı ile bağlı tek bir tüzel kişi durumundaki ticarethane tarife grubunun kaldırılan bu tarife grubuna bağlı tesislerin dağıtım sistem kullanıcıları-ticarethane tarife grubuna dönüştürüldüğünü bu gerekçe ile ihale birim fiyat teklif cetvelinde 2 ve 4 nolu mal kalemleri olan dağıtım sistem kullanıcıları- ticarethane kullanıcılarına teklif edilen birim fiyatlardan 01.01.2016 tarihi itibari ile fatura edileceğinin bildirildiğini,

fakat davalı idarenin 2016 Ocak ve Şubat dönemi faturalarına itiraz ederek bu faturaların yeniden düzenlenmesi ödenmiş olan fiyat farkının geri ödenmesini talep ettiğini, talebinin hiç bir hukuki dayanağı bulunmadığını, davalının yaptığı itiraz doğrultusunda davacının düzenlediği faturaları davalıya teslim ettiğini,

fazla ödeme iddiasının tarife değişikliğinin hatalı yorumlanmasından kaynaklandığını ileri sürerek davalı ile imzalanan sözleşme gereği teslim edilen ürünlerin bedellerine ilişkin davalının eksik ödeme yapmasından dolayı halen ödenmemiş olan 1.141.741,77 TL + KDV tutarındaki davacı alacağının temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yürürlükteki Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında elektrik enerjisi ihtiyacının serbest piyasadan temini amacı ile çıkan ihaleyi kazanan davacı şirket ile 29.04.2015 tarihinde sözleşme imzalandığını,

sözleşmede o dönemde geçerli olan tarife tablosunda TEDAŞ fonsuz tarifelerinin "iletim şalt sahalarının dağıtım şirketinin kullanımındaki OG baralarına özel hattı ile bağlı tek bir tüzel kişi" sınıfına giren tesislerin 2 nolu aboneliğin ticarethane tarife grubu kapsamında yine söz konusu tarifelerin "diğer tüm dağıtım sistemi kullanıcıları" sınıfına giren tesislerinin de 4 nolu aboneliğin ticarethane tarife grubu kapsamında sözleşmede belirlenen birim fiyattan ücretlendirileceğinin hüküm ve imza altına alındığını,

01.01.2016 tarihi itibari ile konu hakkında yapılan görüşmeler sonucu ortaya çıkan görüşün eski tablolardaki 2 nolu tarife sınıfı ve ticarethane tipinde olan aboneliğin yeni durumda dağıtım sistemi kullanıcıları başlıklı tablodaki orta gerilim- tek tarifeli-ticarethane aboneliğine yine eski tablodaki 4 nolu tarife sınıfı ve ticarethane tipinde olan diğer tüm dağıtım sistemi kullanıcılarının yeni durumda dağıtım sistemi kullanıcıları başlıklı tablodaki alçak gerilim-tek tarifeli -ticarethane aboneliğine karşılık geldiğinin anlaşıldığını,

sözleşme ekindeki teknik şartnamenin 4.5 maddesine göre tarife değişikliği olsa bile davacı şirketin sözleşme maddelerinde değişiklik yapamayacağı birim fiyatların geçerliliğini koruyacağı, faturalama yaparken herhangi bir başka birim fiyat kullanamayacağı, bu nedenle de davacı şirketin değişikliği gerekçe göstererek tüm aboneliklerinin faturalarının mevcut sözleşmede 4 nolu abonelikler için teklif edilen birim fiyat üzerinden düzenleneceğini bildirildiği uygulamanın doğru olmadığını,

davalı kurum bünyesindeki tüm merkez ve taşra birimlerinin elektrik enerjisi ihtiyacının serbest tüketici olarak piyasadan ihale yolu ile temin edilmesi için sözleşme imzalamış olması sözleşmenin geçerliliğinin 30.06.2016'ya kadar devam etmesi ve bu süreye kadar sözleşmedeki birim fiyatların geçerliliğini koruyacağı ve sözleşmedeki birim fiyatlarda herhangi bir değişiklik olmaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı yan, davalı ile imzalanan sözleşme yürürlükte iken 01.01.2016 tarihinden itibaren EPDK tarafından tarife gruplarının değiştirilmesi nedeniyle kendisinin yeni yürürlüğe giren tarife gruplarına göre enerji satın aldığını ancak davalı idareye sözleşme ile taahhüt etmiş olduğu fiyatlar üzerinden enerji tahakkuku yapmak zorunda kaldığını ve bu kapsamda aradaki farkın davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürerek iş bu davayı açmış ise de taraflar arasındaki sözleşmenin 5.ve 6. maddeleri ile sözleşmenin 8.2 maddesi kapsamında sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ve

tarafları bağlayan teknik şartnamenin 4.5 maddesi birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından davalı kurum tarafından gerçekleştirilen ihaleye vermiş olduğu teklif uyarınca imzalanan sözleşmede ön görülen birim fiyatların davacıyı bağladığı, tarife gruplarında değişiklik olması halinde herhangi bir ücret ve hak talep edemeyeceğinin davacı tarafından kabul edildiği,

sözleşme ve eki teknik şartname hükümlerine göre 01.01.2016 tarihinden itibaren davacının kendi temin ettiği elektrik enerjisi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı dağıtım bedeli ile sözleşmede 2 nolu tarife grubu için ön görülen birim fiyatlar arasında oluşan farka katlanması gerektiği, öte yandan uyuşmazlık konusu olan Mart 2016 - Haziran 2016 dönemine ilişkin davalıya teslim edilen elektrik enerjisi için davacı tarafından sözleşme ve eklerinde ön görülen ve taraflarca kabul edilen birim fiyatlar üzerinden fatura düzenlendiği ve bu fatura bedellerinin davalı tarafından davacıya ödendiği,

davacı yanın herhangi bir ihtirazi kaydının bulunmadığı anlaşılmakla sözleşmeye bağlılık ilkesi çerçevesinde edimler dengesi sonradan ortaya çıkan olaylar nedeniyle değişmiş olsa bile borçlunun sözleşmede ön görülen edimini aynen ifa etmesi gerektiğinden yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iddialarını tekrarla davanın konusu olan alacak miktarı ve talebin dayanağının yeni tarife fiyatlarının uygulamasına dayalı olmadığı, aksine doğrudan doğruya taraflar arasındaki ihale sözleşmesinin şartlarına ve kararlaştırmaya dayalı olarak,

davalının 2016 yılına kadar dağıtım bedeli alınmamakta olan 2 nolu bağlantı sınıfındaki aboneliklerinden 2016 yılından itibaren dağıtım bedeli alınmaya başlaması nedeniyle, bu bağlantı sınıfındaki abonelikleri için 2016 yılından itibaren davacı şirket tarafından davalının teklif aşamasında dağıtım bedeli alınmamakta olan bağlantı sınıfındaki abonelikleri için teklif edilmiş olan birim fiyatın değil, teklif aşamasında dağıtım bedeli alınmakta olan bağlantı sınıfındaki abonelikleri için teklif edilmiş olan birim fiyatın uygulanması gerekliliğinden doğduğu,

davalının 2 nolu bağlantı sınıfındaki aboneliklerinden 2016 öncesinde dahil olduğu tarife grubundan dolayı değil, bağlantı şekli nedeniyle dağıtım bedelinin alınmadığı, zira dağıtım bedeli alınmayan bu bağlantı sınıfındaki aboneliklerinde kullanıcılar iletim şalt sahalarının dağıtım şirketinin kullanımındaki OG baralarına dağıtım şirketi hattı ile değil kendi özel hattı ile bağlantı yaparak elektrik kullanıyor olmalarından dolayı ve söz konusu kendi mülkiyetlerinde olan özel hatlarının bakım ve onarım maliyetini de kendileri karşıladıklarından dolayı 2016 yılı öncesindeki tarife düzenlemesinde bu bağlantı şeklinin dağıtım şirketine ek bir

yük getirmediği kabul edilerek bu şekildeki bağlantı ile elektrik kullanan abonelikler için (2 no.lu tarife sınıfı) dağıtım sistemi kullanım ücretinin alınmadığı, davacı ihale sırasında teklif verilirken bir kısım aboneliklerinden dağıtım bedeli alındığı bir kısmında alınmadığı, buna göre iki ayrı fiyat teklifi verildiği, EPDK kararı ile dağıtım bedelinin tümünden alınacağı kararı verilince zaten dağıtım bedeli alınması halinde uygulanacak fiyatın da teklif döneminde belli olduğundan o fiyattan fatura düzenlendiği belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi kök ve ek raporlara göre EPDK'nın 30.12.2015 tarih 5999-3 sayılı kurul kararı ile 2016 yılı Ocak ayından geçerli olmak üzere dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı yeni düzenlemede tarife gruplarında yapılan değişiklikler ile 4 farklı tarife grubunun 2 tarife grubu olarak düzenlendiği,

bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan tarife tablosunda 2 nolu tarife sınıfı ve ticarethane tipinde olan tarifelerin yeni durumda dağıtım sistemi kullanıcıları başlıklı tablodaki orta gerilim-tek tarifeli - ticarethane aboneliği yine eski tablodaki 4 nolu tarife sınıfı ticarethane tipinde olan diğer tüm dağıtım sistemi kullanıcılarının ise yeni durumda dağıtım sistemi kullanıcıları başlıklı tablodaki alçak gerilim - tek tarifeli- ticarethane aboneliği kapsamına alındığı,

öte yandan EPDK kararı ile 2016 yılı Ocak ayında yayınlanan elektrik tarifeleri tablosunda kayıp kaçak bedeli, dağıtım bedeli, iletim bedeli ve perakende satış hizmet bedelinin dağıtım bedeli adı altında birleştirildiği, bu kapsamda 2 nolu tarife aboneliği için daha öncesinde dağıtım bedeli ödenmez iken 01.01.2016 tarihinde itibaren dağıtım bedeli ödenmesi gerektiği, dosya kapsamından 29.04.2015 tarihli "1 yıllık elektrik enerjisi ihtiyacının serbest piyasadan serbest tüketici olarak temin edilmesi işi, mal alımı sözleşmesi"TEİAŞ ile davacı yüklenici ...

Group AŞ arasında imzalandığı, davalı kuruma ait tüm merkez ve taşra birimlerinin 01.07.2015-30.06.2016 tarihleri arasında 12 aylık elektrik enerjisi ihtiyacının serbest piyasadan temini amacı ile yapılan ihale neticesinde davacı şirketi ile sözleşmenin 5.1.1 maddesinde 4 ayrı tarife gruplarının elektrik ihtiyacının karşılanacağının kabul edildiği, 5.1.2 maddesinde alımı yapılacak mal miktarının açıklandığı, 6. maddesinde ise sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğu,

cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim kaleminin çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan KDV hariç 26.743.069,94 TL bedel üzerinden akdedildiği, alınan malların ve yapılan işlerin ödenmesinde birim fiyat cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatların esas alınacağı, 8.2 maddesinde idari şartnamenin, teknik şartnamenin ihale dokümanını oluşturacağı ve tarafları bağlayacağının kabul edildiği,

14.1.maddesinde fiyat farkı hesaplanmayacağı, ancak mücbir sebep veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükteki fiyat farkına dair esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacağı, 14.1.1.maddede; sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, 25.1.1.maddede mücbir sebeplerin neler olduğunun belirtildiği, ihale dökümanlarından olan İdari şartnamenin 45.maddesinde fiyat farkının düzenlendiği,

45.1.maddede ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı, ancak mücbir sebep veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükteki fiyat farkına dair esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacağı şeklinde düzenlendiği, sözleşme eki Teknik Şartnamenin 4.5. maddesinde ise;

"yüklenici ekteki listede verilmiş olan elektrik tüketim değerlerinde gün içi dağılımlarında ve tarife gruplarında değişiklik olması durumunda TEİAŞ'tan fiyat değişikliği veya herhangi bir nam altında ilave ücret ve hak talep edemez" düzenlemesinin yer aldığı ve sözleşmenin ayakta olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 01.07.2015-30.06.2016 tarihlerini kapsadığı böylece sözleşmenin 30.06.2016 tarihine kadar geçerli olduğu, EPDK kararı ile 01.01.2016 tarihinden itibaren tarife grubunun değişmesi ve dağıtım bedeli alınması uygulamasının;

ihale dökümanı arasında yer alan ve sözleşmenin eki niteliğinde olan Teknik Şartnamenin 4.5. maddesinde tarife gruplarında değişiklik olması durumunda TEİAŞ'tan fiyat değişikliği veya herhangi bir nam altında ilave ücret ve hak talep edemeyeceği gibi İdari Şartnamenin 45.1.maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı belirtilmekle davalıya yansıtılamayacağı, birim fiyatlar arasında oluşan farka davacının katlanması gerektiği,

öte yandan uyuşmazlık konusu olan Mart 2016 - Haziran 2016 dönemine ilişkin davalıya teslim edilen elektrik enerjisi için davacı tarafından sözleşme ve eklerinde ön görülen ve taraflarca kabul edilen birim fiyatlar üzerinden fatura düzenlendiği ve bu fatura bedellerinin davalı tarafından davacıya ödendiği, davacı yanın herhangi bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, bu nedenlerle mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekii temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının tarife gruplarında değişiklik olması halinde taraflar arasındaki sözleşmeler gereğince herhangi bir ücret ve hak talebinde bulunulup bulunmayacağı hususlarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,