Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3317 K.2024/5792

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1925 yılında kurulduğunu, Göztepe Spor Kulübü'nün kuruluşundan bu yana Türkiye Liglerinde ve Avrupa liglerinde birçok başarı elde ettiğini, müvekkilinin "Göztepe" ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin "Göztepe Koleji" ibareli marka başvurusuna anılan markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kabul edilerek başvurunun reddine karar verildiğini, ancak bu karara karşı davalı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın dava konusu YİDK kararı ile kabul edilerek başvurunun reddi kararının kaldırıldığını,

oysa dava konusu başvuru ile müvekkilinin "Göztepe" ibareli markalarının ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, markada yer alan "KOLEJ" ibaresinin ayırt ediciliğinin bulunmadığını, davalının müvekkili gibi İzmir’de ikamet ettiğini, müvekkilinin markalarından haberi olmamasının mümkün bulunmadığını, dava konusu markanın müvekkiline ait zannedileceğini, davalının müvekkiline ait marka değerinden faydalanarak kazanç elde edeceğini ve müvekkilinin marka haklarını ihlal edeceğini ileri sürerek, YİDK’in 2018-M-10617 sayılı kararının iptalini ve 2017/111542 sayılı “GÖZTEPE KOLEJİ” ibareli markanın hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; taraf markaları arasında iltibasa neden olabilecek bir benzerlik olmadığını, müvekkilinin ve davacının faaliyet alanının farklı bulunduğunu, "Göztepe" ibaresinin İstanbul ve İzmir'de bulunan bir semt ismi olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu "GÖZTEPE KOLEJİ" ibareli marka başvurusu ile davacının "GÖZTEPE" asıl unsurlu markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, başvuru ibaresindeki KOLEJİ ibaresinin kapsamındaki hizmetler açısından tali ve tanımlayıcı olduğu,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu hizmetler için ayırdığı satın alma/yararlanma süresi içinde, davalının "GÖZTEPE KOLEJİ" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının "GÖZTEPE" asıl unsurlu ve ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, her iki markada yanılgı yaşayabileceği,

ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davacı markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı hizmetler algısı oluşabileceği yani markaları karıştırabileceği, bu nedenle taraf markaları arasında 6769 sayılı Sinai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun'un) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu YİDK kararının iptali ve dava konusu markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarında ortak olarak yer alan "GÖZTEPE" ibaresinin İstanbul ve İzmir'de maruf semt adı olduğunu, dava konusu markanın davacı markalarıyla benzer bulunmadığını, uyuşmazlık konusu 41. sınıf hizmetlere ilişkin sektörde semt adı ihtiva eden marka kullanımlarının olağan ve yaygın bir uygulama olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının bulunmadığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında iltibas koşularının oluşmadığını, markalarda ortak olarak yer alan "Göztepe" ibaresinin maruf bir semt adı olduğunu, davacının müvekkilinin markasının tescil edilmek istendiği 41. sınıf "eğitim-öğretim hizmetleri"nde faaliyetinin bulunmadığını, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığı ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında, uyuşmazlık konusu 41. sınıf hizmetler yönünden emtia benzerliği şartının gerçekleştiği, işaretler yönünden ise;

taraf markalarında ortak olarak yer alan "Göztepe" ibaresinin maruf bir yerleşim yeri yer adı olup, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.11.1999 tarih, 1999/5790-9590 E.K. sayılı kararında da belirtildiği gibi ülkemizdeki şehir, bölge, coğrafi yer veya maruf mahal isimlerinin tek bir sözcük olarak bir kişinin tekeline bırakılamayacağı, bu şekildeki şehir, ilçe veya maruf yerleşim yeri adlarının coğrafi işaret anlamını taşımamak kaydıyla yanlarına ilave ekler yapılması suretiyle marka olarak tescilinin mümkün bulunduğu,

dava konusu markanın "GÖZTEPE KOLEJİ" ibaresinden, davacının itirazına mesnet markalarının ise "Göztepe", “göztepecard”, “Göztepeclub”, “Göztepekulup”, “göztepestore”, “göztepespor”, “Göztepe Since 1925”, "göztepe spor kulübü", "göztepe taraftarkart" ibarelerinden oluştuğu, taraf markalarında "Göztepe" ibaresi ortak olsa da anılan ibarenin maruf bir yerleşim yeri adı olması nedeniyle taraf markalarında bu ibarenin ortak olarak yer almasının iltibasa neden olmayacağı, dava konusu başvuru ve davacının itirazına mesnet markalarında yer alan diğer kelime ve şekil unsurlarının taraf markalarını farklılaştırdığı,

bu haliyle tarafların marka işaretleri benzer olmadığından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığı, aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kabulünün yerinde bulunmadığı, dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmediği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf markaları arasında 41. sınıf yönünden emtia benzerliğinin sabit olduğu gibi markalar arasında tüketici nezdinde iltibas yaratacak şekilde benzerlik bulunduğunu, davalı markasında yer alan "Kolej" ibaresinin hiç bir ayırtediciliği bulunmayan bir ibare olduğunu, uyuşmazlığın markalardaki ortak ibarenin yer ismi olup olmamasından kaynaklanmadığı, iltibas nedeninin göztepe ibaresinin asli ve ayırtedici unsur olması ve "koleji" ibaresi ile birlikte kullanılmasının markayı ayırtedici hale getirmemesinden kaynaklandığını, davalı markasının davacı markasının seri markası olarak algılanacağını ve davalının haksız kazanç sağlamasına sebep olacağını ileri sürerek ve resen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı adına tescilli itiraza mesnet markalar ile davalı başvurusuna konu 2017/111542 sayılı "GÖZTEPE KOLEJİ" ibareli markanın 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında iltibas oluşturacak derecede aynı yada benzer olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3.Değerlendirme

Dava, YİDK kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü talebine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu YİDK kararının iptali ve dava konusu markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince ise davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası " Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü haizdir.

Bölge Adliye Mahkemesince benimsenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmişse de; davalının "GÖZTEPE KOLEJİ " ibareli başvuru markası ile davacının itiraza mesnet GÖZTEPE ibareli markalarının ayırtedici ve baskın unsuru "GÖZTEPE" ibaresidir.

İtiraza mesnet markaların bir an için zayıf ibareden oluştuğu kabul edilse dahi (bilinen yer adından oluşması sebebiyle) başvuru markasındaki kolej ibaresi, tescil kapsamında herhangi bir somut ayırt ediciliği bulunmayan ve dolayısıyla vasıf bildiren bir ibaredir.

Ayrıca itiraza mesnet markalar ve başvuru markasının kapsadığı mal ve hizmetlerin aynı ve benzer olduğu gözetildiğinde ortalama tüketici nezdinde bu markalar ile sağlanan hizmet ve malların aynı yada birbiriyle bağlantılı teşebbüslerden geldiği algısı oluşacağı muhakkaktır.

Hâl böyle olunca 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimalinin bulunduğu ve ortalama tüketici nezdinde iltibas tehlikesinin olabileceği gözetilerek davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,