Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3376 K.2023/3595

Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin tavzih talebi üzerine İlk Derece Mahkemesince ek kararla davacı vekilinin tavzih talebinin reddine karar verilmiştir.

Ek kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili olduğu şirketin yurt için Total markası altında petrol ürünlerinin satış dağıtımını bizzat ve sözleşmeli bayiler vasıtası ile yaptığını, müvekkil şirket ile Yeni Irmak arasında 29.11.2006 tarihinde bayilik sözleşmesi, bayilik protokolü, akaryakıt istasyonu işletme sözleşmesi, akaryakıt istasyonu ariyet-emanet sözleşmesi imzaladığını;

bu sözleşmeler ile birlikte müvekkil şirket lehine 10.02.1994 tarihinde 10.000,000 TL bedel ile intifa hakkı, 10.02.1994 ve 23.06.1995 tarihinde doğmuş ve doğacak borçların teminatı olarak 4.000,00 TL' lik bedelle ipotek tesis edildiğini, Yeni Irmak Bayilik Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerine aykırı davrandığını, aykırı davranışları nedeni ile fesih sebebi teşkil ettiğini, müvekkil şirketin cezai şart alacağı, intifa hakkının kullanılmasının engellenmesinden kaynaklanan maddi zararları ve kâr mahrumiyeti alacağı doğduğunu,

müvekkil şirketin söz konusu alacaklarını tahsil edebilmek için İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/276 E. sayılı dosyası üzerinden alacak davası açıldığını, temyiz incelemesi sonucu yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve verilen kararın kesinleştiğini, Yeni Irmak şirketine 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi uyarınca kendilerine yapılan ihtar ve ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunmadığından şirketin ticaret sicil kaydının 23.10.2014 tarihinde resen silindiğini ileri sürerek Yeni Irmak şirketinden cezai şart,

maddi tazminat ve mahrum kalınan kar alacağının tahsili için şirketin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... kayıtlarından ihyası istenilen şirketin, 23.10.2014 tarihinde, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7'nci maddesi uyarınca sicil kaydının resen silindiği, ilgili şirketin davacı tarafa borcu olduğuna dair icra takibi bulunduğu, borcun dayanağının silinmeden önceye ilişkin olduğu, ihyası istenilen şirketin ticaret sicil kayıtlarındaki son adresine hem de sicil kayıtlarına göre şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiye gönderilen ihtar suretinin bulunduğu,

ancak ilgililere gönderilen ihtarların tebliğ suretleri ile yapılacak ihtarın Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, ihyası istenilen şirketin sicil kaydının usulüne uyulmadan silindiğinden şirketin ihyası ile yeniden ticaret siciline tesciline karar vermek gerektiği ve davalı ... her ne kadar yasal hasım olsa da, resen terkin işlemi usulüne uygun yapılmadığından ve ihya davasının açılmasına yasaya aykırı yaptığı resen terkin işlemi ile sebep olduğundan,

davalının yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden de sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğünün Gemerek Sicilinde kayıtlı iken terkini yapılan Yeni Irmak ...

Limited Şirketinin (İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün 2015/25832 E. sayılı dosyasında taraf teşkilinin sağlanması ve müteakip işlemlere münhasıran) 6102 sayılı Kanun'un geçici 7nci maddesi uyarınca ihyasına, ihya kararının sicile ve tescile ilanına karar verilmiş, 14.10.2022 tarihli ek karar ile de gerekçeli kararda ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanması cihetine gidilmediğinin açıkça belirtildiği,

anılan karara karşı davacı tarafından süresinde de istinaf kanun yoluna da başvurulmadığı ve davacı talebinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 305/A maddesi kapsamında hükmün tamamlanması niteliği taşımadığı gerekçesiyle davacı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesince 21.04.2022 tarihinde verilen gerekçeli kararda her ne kadar tasfiye memuru atanmasına gerek görülmese de sicilden re’sen terkin edilmiş bir şirkete karşı dava veya icra takibinin bulunması halinde ek tasfiyeye gidilmesi mümkün olduğundan, söz konusu davaya konu talebin kabul edilmesi halinde Mahkemece, ek tasfiye için tasfiye memuru tayin edilmesi gerektiğini, aksi halde şirketin ihyasına karar verilse dahi bu iş ve işlemlerin yapılması mümkün olmadığını,

ek tasfiye sonucu sicilden terkin edilecek bir şirketin varlığından bahsedilmesi halinde bu şirketin “sicilden terkin edilmesi gereken” bir şirket olduğunun kabulü ile gerekli işlemlerin Ticaret Sicil Müdürlüklerince yapılabilmesi için tasfiye memuru atanması zaruri olduğunu, Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında ihyasına karar verilen Yeni Irmak Petrol Ürünleri Nakliye Otomotiv Gıda İnşaat Taahhüt Dayanıklı Tüketim Malları Madencilik Tarım ve Dayanıklı Konfeksiyon Turizm İmalat İhracat İthalat San ve Tic.

Ltd. Şti.'nin ihya işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi amacıyla tasfiye memuru atanmasına yönelik taleplerinin reddine ilişkin 14.10.2022 tarihli ek kararın yerinde olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi ek kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 305/A maddesi uyarınca taraflardan her birinin, nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesi veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini istenebileceğinin belirtildiği,

21.04.2022 tarihli nihai kararın davacı vekiline 18.06.2022 tarihinde tebliğ edilmesine karşın, davacı vekilince bir aylık yasal süre dolduktan sonra 06.10.2022 tarihinde ihya işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi amacıyla 6100 sayılı Kanun'un 305/A maddesi uyarınca ek kararla tasfiye memuru atanmasının talep edildiği, şu halde İlk Derece Mahkemesince ek kararla talebin süre yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, esas hakkında karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi ek kararının kaldırılmasına,

6100 sayılı Kanun'un 305/A maddesi gereğince davacı vekilinin talebinin süre yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şirketin ihyası istemine ilişkin olup, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesince terkin edilen şirketin ihyası durumunda tasfiye memurunun atanmasının gerekip gerekmediği hususu uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 114 üncü maddenin birinci fıkrasının h bendi, 115 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,