Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3803 K.2024/6770

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 24.09.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili başvuru dilekçesinde; müvekkili tarafından 530.000,00 Euro bedelle satın alınan vincin Türkmenabad/Türkistan – Samtredia/Gürcistan güzergahında 12.01.2017 – 23.02.2017 tarihleri arasında nakliyesi için ...

Lojistik ve fiili taşıyıcı Mutlular firması ile anlaşma yapıldığını, davalı ... şirketince de taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiğini, vincin davacıya teslim edildiği 23.02.2017 tarihinde hasarlı olduğu anlaşıldığından 25.02.2017 tarihinde tutanak düzenlendiğini, karayolu ile taşınan ikinci el vincin taşıma sırasında kamyonun yan yatması nedeniyle hasarlandığını, hasarın 202.688,25 Euro olarak tespit edildiğini, davalıdan hasarın karşılanmasının talep edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 40.100,00 TL hasar bedelinin, hasara ilişkin ... belgesine şerh düşme tarihi olan 23.02.2017 tarihinden, yahut her halükarda taşıyana hasar talebinin iletildiği 01.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yıllık % 5 faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 27.02.2023 tarihli dilekçesi ile talebini 3.000.000,00 TL'ye yükselmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; nakliyat sözleşmesinden kaynaklanan tüm alacaklar bir yılda zamanaşımına uğradığından, zarar görenin alacağının zamanaşımına uğradığını, nefi ve hasar satıcı göndericide olduğundan alıcı gönderilenin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, yol çalışması nedeniyle aracın yan yola yönlendirildiği ve yan yolun çökmesi sonucunda aracın devrildiği ve sigortalının zararın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, davacının talebinin fahiş olduğunu savunarak, haksız ve mesnetsiz başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 16.03.2020 tarihli, K-2020/24331 sayılı kararı ile dava konusu uyuşmazlığa ilişkin taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi ... Konvansiyonu) hükümlerine tabi taşıyıcının sorumluluğunu içeren taşıma sigortasından kaynaklandığı, ... Konvansiyonu’nun 32 nci maddesine göre bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiği, davacının hasardan 23.02.2017 tarihinde haberdar olduğu, somut olayda herhangi bir kasıt olmadığından bir yıllık sürenin 23.02.2018 tarihinde dolduğu gerekçesiyle başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, bu karara davacı vekili tarafından süresi içinde itiraz edilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait vincin, sigortalı nakliye şirketlerince taşınırken hasarlandığı, davalı tarafın sigortalısının, onun şoförünün kastı, ihmali olsa yahut hiç kusuru olmasa bile, taşınan sigortalı malın hasara uğramasından ... zararlardan sorumlu olacağı, tespit edilen hasarların makul olduğu, taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerin bulunmadığı, zararın 478.613,25 Euro (4.222.326,00 TL) olduğu, her iki poliçenin toplam limiti 3.000.000,00 TL'den muafiyet uygulandığında 2.992.500,00 TL tutardan davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme 1.Uyuşmazlık, hasarın Nakliyat Emtiya Poliçesi kapsamında olup olmadığı, öyleyse davacı gönderenin aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre ise taşıyanın sorumluluğunu kaldıran bir hal bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2.Dava, emtiya nakliyat sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi, ... Konvansiyonu 17 nci maddesi, 23 üncü maddesi ve devamı hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2. ... Konvansiyonu kapsamında taşımaya konu olan vincin nakliyesi ... Lojistik Grup...Ltd. Şti. ve Mutlular Transport Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmiş olup, varma yerinde yapılan incelemede vincin ağır şekilde hasarlı olduğu tespit edilmiş ve ... Belgesine şerh düşülmüştür. Yükün taşınması esnasında hasarlanmasına ilişkin trafik kazası tespit tutanağı bulunmamaktadır. Ancak, ... Konvansiyonu'nun 17 nci maddesinin birinci bendi ile 23 üncü maddesinin birinci bendi uyarınca; taşıyan, yükü teslim aldığı andan varma yerinde teslim teslim edinceye kadar kısmen veya tamamen kaybından veya hasarlanmasından sorumlu olup hasar nedeniyle tazminat ödemekle yükümlüdür. Dosya kapsamından sorumluluğu ortadan kaldıran deliller de bulunmamaktadır.

3. İlk aşamada tahliye yeri resmi makamı olan Gürcistan Ticaret Bakanlığı yetkilileri ve tüm yük ilgililerinin katılımıyla yapılan incelemede, vincin kullanılamaz durumda olduğu tespit edilmiş, aynı zamanda üretici firma tarafından yapılan inceleme sonrasında da zayi olan vince dair rapor hazırlanmıştır. Buna göre; vincin tamirinin mümkün olmadığı, onarılmaz halde olduğu, bu sebeple tam hasarın söz konusu olduğu gözetildiğinde, ...

Konvansiyonu'nun 23 üncü maddesi ve devamı hükümler uyarınca, zayi olan vincin tam ağırlığı dikkate alınarak, kg başına 8.33 SDR hesap birimini aşmamak üzere, vincin tam ağırlığının karar tarihine en yakın SDR kuruna göre TL karşılığı bulunmak suretiyle sınırlı sorumluluk kapsamında davalının sorumlu olacağı tazminat tutarının belirlenip, gerçek zarar da tespit edildikten sonra,

eğer gerçek zarar sınırlı sorumluluk tutarının altındaysa gerçek zarar hesabı, değilse SDR kuruna göre hesaplanan sınırlı sorumluluk hesabı dikkate alınıp, aynı zamanda poliçe özel şartları ve Klozlar da dikkate alınarak bir değerlendirme yapılması ve sonuca varılması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.