Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/389 K.2024/3505

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü ve haksız rekabetin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dünyaca ünlü Asprin markasının sahibi olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde de başta 2014/42988 tescil no'lu marka olmak üzere Asprin ibareli markalarının bulunduğunu, bu markanın tanınmış marka olduğunu T/03086 sicil numarası ile tanınmış markalar siciline kayıtlı olduğunu, davalı tarafın Lüx Asprin ibareli marka başvurularında bulunduğunu, bu başvuruların reddedildiğini, davalı tarafın bu sefer Lüxprin ibaresi ile marka başvurusunda bulunduğunu ve 2016/64897 numarası ile markanın tescil edildiğini,

davalının www.truvakozmetik.com.tr internet adresinde Asprin ve Lüx Asprin işareti ile ürünler tanıtıp satışa sunduğunu, bu ibarelerin kullanılmasının marka hakkına tecavüz oluşturduğunu, buna ilişkin ihtarname gönderdiklerini, Lüxprin markasının ise müvekkilinin markasına çok benzediğini ve karıştırılma ihtimaline sebebiyet verdiğini, tanınmışlığına zarar verdiğini, Asprin ibaresinin öne çıkarılarak kullanılmasının davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini belirterek markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, davalının ASPRIN, LUX ASPRIN, LUXPRIN ibareli ürünlerin tanıtımının, imalinin,

ithal ve ihracının, pazarlanmasının, dağıtımının ve ticaretinin durdurulmasını ve önlenmesini, bu ibareli ürünlerin ve tanıtım vasıtalarının el konulmasına ve masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere imhasını, bu ibareli ürünlerin internetteki kullanımlarının durdurulmasını ve kaldırılmasını, davalının 2016/64897 tescil numaralı Lüxprin markasının hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Lüx Asprin ve Asprin markalarını müvekkilinin kullanmadığını, ihtarname geldikten sonra bu ibareyi taşıyan ürünlerin üretilmediğini, satışa sunulmadığını, üretilmiş olan ürünlerin imha edildiğini, internet sitesindeki kısımların kaldırıldığını, internet sitesininin İngilizce kısmındaki görsellerin sehven silinmediğini, hatayı farkedince hemen kaldırdıklarını, müvekkilinin Lüxprin markasının davacının markası ile karıştırılma ihtimaline sebebiyet vermeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Asprin'in çok uzun zamandan beri bilinen bir marka olduğu ve tanınmışlığa sahip olduğu, davalı tarafın markasındaki Lüxprin ibaresinin Asprin'i çağrıştırdığı,

görsel ve işitsel olarak akıllara Asprin markasının geldiğini, dolayısıyla karıştırılma ihtimaline sebebiyet verdiğini, nitekim davalının üretmiş olduğu ürünlerde Asprin ve Lüx Asprin gibi ibarelerin kullanıldığını, doğrudan Asprin markasının tanınmışlığından yararlanılmak istendiğini, bu bakımdan davalının Lüx Asprin, Asprin ibareleri ile ürün imal etmesinin marka hakkına tecavüz ve karıştırılmaya neden olan davranış nedeniyle haksız rekabet yarattığı gibi Lüxprin markasının da karıştırılma nedeniyle hükümsüz addedilmesi gerektiği gerekçesi, davanın kabulüne, davalıya ait 2016/64897 tescil nolu LUXPRİN ibareli markanın hükümsüzlüğüne,

davalının ASPRIN, LUX ASPRIN, LUXPRIN ibareleri ile ticari ürün üzerinde kullanımının davacının ASPIRIN markalarına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, aynı eylem nedeniyle davalının haksız rekabet eylemde bulunduğunun tespitine, haksız rekabetin durdurulmasına, engellenmesine, davalının ASPRIN, LUX ASPRIN, LUXPRIN ibareli ürünlerin tanıtımının, imalinin, ithal ve ihracının, pazarlanmasının, dağıtımının ve ticaretinin durdurulmasına ve önlenmesine,

bu ibareli ürünlerin ve tanıtım vasıtalarının el konulmasına ve masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere imhasına, bu ibareli ürünlerin internetteki kullanımlarının varsa durdurulmasına ve kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat malzemeleri imalatı, her türlü temizlik maddelerinin alım satımı ve dağıtımı işi için kurduğunu, mükvekkilinin kendisine has marka ve ürünleri ile ülke içi ve dışında geniş ticari hacme sahip olduğunu, asprin ve lüx asprin markalının müvekkili tarafından kullanılmadığını üretim ve satışının yapılmadığını, davacının kendilerine ihtarname gönderdiği dönemde davacı ile irtibat kurularak üretilen tüm ürünlerin imha edildiğinin kendilerine bildirildiği,

iddianame tarihinden sonra da kesinlikle üretim satış ve pazarlama yapılmadığını, müvekkilinin hatayı telafi ettiğini, internet sayfasındaki hatayı düzeltildiğini, buna rağmen davacının kasıtlı ve kötü niyetli olarak işbu davayı açtığını, lüxprin markasının davacı markasıyla benzerlik göstermediğini şayet bir benzerlik bulunsa ide davacının buna itiraz edecek olduğunu, alınan raporun markaların kullanıldığı ürünlerin ambalajları, fiziken ve görsel olarak incelemeden dosya ve TÜRKPATENT'te yer alan tescil bilgileri üzerinde yapılan inceleme neticesinde oluşturulduğunu,

söz konusu iki markanın standart tüketici nezdinde iltibas oluşturup oluşturmayacağının araştırılması gerektiğini, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının aspırın esas unsurlu markalarının bulunduğunu, ayrıca aspırın ibareli tanınmış markasının da bulunduğu, davalının ise 2016/64897 tescil numaralı luxprin ibareli 3. ve 5. sınıfta tescilli markasının bulunduğu, yargılama sırasında alınan 22.05.2018 tarihli rapor içeriğinde davalının 25.02.2015 tarihli web sitesindeki kullanımının taraf markalarının görsel ve fonetik açıdan benzerlikleri karşısında davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği kanaatine varılmıştır.

Ayrıca davacıya ait markaların da 1, 3 ve 5. Sınıflarda tescilli olduğu, marka tescil belgelerinde görülmektedir. Davalının davaya konu luxprin markası davacıya ait özellikle 2014/42988 tescil numaralı aspırın ibareli markası ile 3. sınıfta aynı/benzer emtialarda tescilli olduğu bu nedenle 3. sınıftaki tesciller bakımından iltibas durumunun bulunduğu,

yine davalı markasının 5. sınıftaki emtialar yönünden de davacının eczacılık ürünlerinde ve ilaç emtiasında tescilli markaları ile iltibasa sebep verebileceği ayrıca davacının tanınmış markası bulunması nedeniyle davalının markasının davacının tanınmış markasının itibarına zarar verme ve onun tanınmışlığından haksız fayda sağlama durumunun gerçekleşebileceği kanaatine varılmakla davalı markasının hükümsüz kılınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, nitekim Yargıtay 11. HD 2017/4209 E,-2019/1283 K sayılı kararında aynı davacı tarafından dava dışı kişilere karşı açılan davada davacı lehine verilen kararın onandığı,

söz konusu kararda aspırın markası ile "NURKİMYA ASPIRIKS" markaları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğu ve bu konudaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali gerektiğine ilişkin ilk derece mahkemesi kararında gerekçenin yer aldığı,

ayrıca taraf markalarının emtia sınıfı bakımından aralarında bir benzerliğin bulunmadığı ancak görsel ve fonetik olarak benzer oldukları, dava konusu marka içinde yer alan Aspırıks ibaresi ile karşı karşıya kalan tüketicinin bu ibareyi aspırın olarak algılayabileceği, davacı markasının tanınmış marka olduğu ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden kanuna uygun olduğu gerekçelerine yer veren Bölge Adliye Mahkemesi kararının onandığı, söz konusu emsal karar içeriği karşısında da davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı,

ne var ki davacı tarafça ref talebinde bulunulmuş ve mahkemece bu yönde karar verilmiş ise de 22.05.2018 tarihli bilirkişi raporu içeriğinden de anlaşılacağı üzere davalının kullanımının web sitesinden kaldırıldığı, dolasıyla ref talebinin konusuz kaldığı, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kısmen kabulü gerektiği gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulüne, davalıya ait 2016/64897 tescil nolu LUXPRİN ibareli markanın hükümsüzlüğüne, davalının ASPRIN, LUX ASPRIN, LUXPRIN ibareleri ile ticari ürün üzerinde kullanımının davacının ASPIRIN markalarına tecavüz ettiğinin tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, aynı eylem nedeniyle davalının haksız rekabet eylemde bulunduğunun tespitine, haksız rekabetin durdurulmasına, engellenmesine, davalının internet sitelerindeki kullanımının kaldırıldığı anlaşılmakla, bu konudaki ref talebinin konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ref talebinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi ile davalıya ait markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 6 ve 25 nci maddeleri

3. Değerlendirme

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'u 25 inci maddesinin birinci fıkrası yollaması ile aynı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle,

tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvurunun reddedileceği düzenlenmiş olup davacıya ait ''ASPİRİN'' markası ile davalı adına tescilli ''LUXPİRİN'' markası arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere iltibas tehlikesinin bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,