Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3912 K.2024/1499

Taraflar arasındaki menfi tespit asıl, itirazın iptali birleşen davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Patnos İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2013-2014 eğitim öğretim yılı öğrenci taşıma işi için açılan ihaleyi kazandığını ve şartname gereği olan edimini yerine getirerek taşıma işini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, hak edişini almak için davalı kuruma başvuruda bulunduğunda, davalı kurumun müvekkili hakkında taşıma işini gereği gibi yapmadığı iddiasıyla inceleme yapıldığını, yapılan inceleme sonucunda müvekkiline yapılan 60.542,50 TL ödemenin yersiz olduğunun tespit edildiğini, bu miktar ödenmeden bakiye hakedişin ödenmeyeceğini bildirdiğini,

oysa müvekkiline davalı kurum tarafından belirtilen tutarda bir ödeme yapılmadığı gibi müvekkilinin taşıma işini de eksiksiz olarak yerine getirdiğini, taşıma işinin muhatabı olan öğrenciler, veliler ve okul müdürleri ile aralarında hiçbir sorun yaşanmadığını ileri sürerek müvekkilinin davalı kuruma 60.542,50 TL tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davada ileri sürdüğü vakıaları tekrarlayarak 2013-2014 yılı taşıma işi ihalesinden kaynaklanan 112.000,00 TL alacağın tahsili için davalı kurum aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalı kurumca takibe alacağın 60.606,81 TL’lik kısmı için itiraz ettiklerini ancak icra dairesince alacağın tamamına itiraz edilmişçesine takibin tümüyle durdurulmasına karar verildiğini, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini ve alacağın %20’sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalı vekili cevap dilekçelerinde; müvekkil kurumun öğrenci taşıma işlerini taşıma ihalesi kapsamında belli firmalara gördürdüğünü, davacı tarafın da bu şirketlerden biri olduğunu, davacı aleyhine soruşturma başlatıldığını, öğrenciler için görevlendirilmesi gereken araç sayısından az araçla öğrencilerin taşındığının ve davacıya yapılan 60.542,50 TL’nin yersiz olarak ödendiğinin tespit edildiğini, bu tespit yapılırken okul müdürleri, şirket yetkilileri ve taşınan öğrencilerin beyanlarına başvurulduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 17.12.2015 tarihli ve 2014/560 E., 2015/315 K. sayılı kararıyla; asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş, asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemiz 11.11.2019 tarih, 2019/3600 E. ve 2019/7016 K. sayılı kararı ile davalının savunmasının dayanağı olan soruşturma raporu bir bütün halinde dosyada yer almadığı gibi taraflar arasındaki sözleşmeler, ihale şartnamesi ve birleşen itirazın iptali davasına konu icra dosyasının da dosyada bulunmadığı, bu itibarla mahkemece asıl davada ispat külfeti üzerinde olan davalı idareye ispat olanağı tanınması, bu doğrultuda öncelikle taraflar arasındaki sözleşmeler, ihale şartnamesi, soruşturma raporu ve birleşen davaya konu icra dosyasının dosyaya getirtilmesi,

sözleşme ve ihale şartnamesiyle, taşımanın kaç araçla yapılmasının kararlaştırıldığının tespit edilmesi akabinde soruşturma raporu değerlendirilerek, davalı idarenin hangi delillere dayalı olarak davacının kararlaştırılandan daha az sayıda araçla taşıma işini yaptığı sonucuna ulaştığının belirlenmesi ve gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi de yaptırılarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesi ile bozulmuştur.

C. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ile bozma ilamı doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşmeler, ihale şartnamesi, soruşturma raporu ve birleşen davaya konu icra dosyası, sözleşme ve ihale şartnamesinin dosyaya getirtildiği, ibraz yükü davalı tarafta olan belgelerin dosya arasına alındığı, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunda taşımanın kaç araçla yapılmasının kararlaştırıldığının tespit edilememekle haliyle taşımanın gerekenden az araç ile yapılıp yapılmadığının da tespit edilemediği, eldeki davada karşı ispat faaliyetinde bulunan davalı taraftan gerekli belgelerin gönderilmesi istendiği,

davalı tarafça belgelerin sunulmadığı ve denetime elverişli şekilde karşı iddiasını somutlaştıramadığı, dosya kapsamından taşıma işleminin yerine getirildiğinin anlaşıldığı, idarenin kendi müfettişleri ... ile düzenlediği denetimi yapılamayan raporun da bağımsız bir delil olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine ulaşıldığı, davacının asıl ve birleşen dava taleplerinde haklı oldukları, öğrencilerin taşıma sözleşmesinde belirtilen şartlara uygun olarak taşındığı, tanık beyanlarında da ... olduğu üzere görevlendirilmesi gereken araç sayısı kadar araç görevlendirildiği,

eğitim öğretimi aksatacak bir olumsuzluğun yaşanmadığı dolayısıyla da davacının sözleşme konusu ücrete hak kazandığı gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davacının davalıya 60.542,50 TL borçlu olmadığının tespitine, birleşen davanın kabulü ile Patnos İcra Müdürlüğünün 2015/324 E. sayılı takip dosyasındaki davalı-borçlu ... ... tarafından yapılan kısmi itirazın yalnızca 60.606,81 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin itiraz edilen asıl alacak yönünden devamına, itirazın iptaline karar verilen asıl alacağın 60.606,81 TL'nin %20'si oranında olan 12.121,36 TL icra inkar tazminatının davacı lehine davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, ... bir bilirkişi raporu alınması gerekirken mevcut rapora dayanılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yapılan soruşturma neticesinde köyden taşınan öğrenciler için görevlendirilmesi gereken araç sayısından az araçla öğrencilerin taşındığı tespit edildiğini, soruşturma raporu dikkate alındığında davalının davacıya borçlu olmadığının anlaşılacağını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı kurumun davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti, birleşen dava ise taşıma ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci ve 72 nci maddeleri.

3.Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davada davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Asıl ve birleşen davada davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,