Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/3919 K.2024/1529

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.02.2016 tarihli sözleşmesi ile dava dışı diğer ortaklar ... ... ve ... ... ile birlikte davalı ... Yapı Mimarlık Mühendislik İnşaat Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic.

A.Ş.'yi kurduğunu, şirket kuruluşunun ardından müvekkili ...'un davalı şirket nezdinde bulunan tüm payı olan 400 hisseyi diğer ortak dava dışı ... ...'a 10.000,00 TL bedel karşılığında devrettiğini ve yönetim kurulundaki görevinden 19.08.2016 tarihli dilekçesi ile istifa ettiğini, davalı şirket genel kurulunun 20.07.2018 tarihinde toplanarak ve devir sözleşmesi doğrultusunda vekil edenin ortaklıktan ayrılmasına ve yönetim kurulundan istifasının kabulüne oybirliği ile karar verdiğini, böylelikle müvekkilinin davalı şirket ile tüm bağlarını kopardığını,

ancak davalı şirket tarafından pay devri ve yönetim kurulu değişikliğinin ticaret siciline tescil ettirilmemesi nedeniyle davalı şirketin vergi daireleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) başta olmak üzere resmi makamlar nezdinde yaşamış olduğu sıkıntıların müvekkiline sirayet ettiğini, bu nedenle müvekkilinin ticari ve şahsi hayatının sekteye uğradığını, bankalardan kredi alamadığını belirterek, müvekkilinin davalı şirketten 19.08.2016 tarihi itibariyle paylarını devretmek suretiyle ortaklıktan ve yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığının tespitine ve bu hususun ticaret siciline tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket davaya cevaplarını sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2020 tarihli ve 2019/509 E., 2020/473 K. sayılı kararıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 598 ... maddesinin ikinci fıkrası gereğince, şirket müdürü tarafından tescil yaptırılmaması halinde, ayrılan ortak adının silinmesi için ticaret siciline başvurabileceği, yasanın bu hükmüne göre, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının olmadığı, hukuki yararın dava şartı olduğu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü ve 115 ... maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın hukuki yarara yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2021 tarihli ve 2020/2005 E., 2021/248 K. sayılı kararıyla; davacının yönetim kurulu üyeliğinden istifa ederek ayrıldığının davalı şirkete karşı açılan davada tespiti ve tescilinin istenmesinde, hukuki yararı bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince bu istem yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru olduğu,

ancak davada anonim şirket hisse devrinin tespit ve tescili istendiği halde İlk Derece Mahkemesince hatalı olarak limited şirketlerde uygulanması gereken 6102 sayılı Kanun'un 598 ... maddesi gereğince şirket müdürü tarafından tescil yaptırılmaması halinde ayrılan ortak adının silinmesi için ticaret siciline başvurabileceği, bu madde hükmüne göre, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği, oysaki anonim şirketlerde hisse devrinin tescilinin yapılmasının zorunlu olduğuna ve nasıl yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı,

sicil memurluğunun talep halinde tescil işlemini yapabileceğinin yönetmelikte düzenlendiği, anonim şirketlerde hisse devrinin tescilinin zorunlu olmadığı, davacının hissesini devir ederek ortaklıktan ayrıldığının davalı şirkete karşı açılan davada tespiti ve tescilinin istenmesinde hukuki yarar bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince hatalı madde hükmüne dayanılmış ise de neticeden hukuki yarar yokluğundan bu talep hakkında red kararı verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 17.10.2022 tarih, 2021/3154 E. ve 2022/7039 K. sayılı kararıyla davacının istifasının ticaret siciline kayıt ve tescilinin sağlanmadığı, SGK ve vergi dairesinin denetimlerinden geçen şirkete ilişkin şirketi temsile yetkili kişilerin tespitinde şirketin ticaret sicili kayıtlarının esas alınacağı, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, mahkemece dava açmakta hukuki yarar bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bu nedenle istifa eden yönetim kurulu üyesinin bu işlemin tescil ve ilanında hukuki yararı olacağı, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle davacının ortaklıktan ayrıldığının tespiti ve ortaklıktan ayrıldığının Ticaret Siciline tesciline ilişkin dava ve talebinin anonim şirketlerde hisse devrinin tescilinin zorunlu olmaması nedeniyle bu konuda tespit ve tescilinin istenmesinde hukuki yarar bulunmadığından buna yönelik dava ve taleplerin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

davacının anonim şirketin yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığının tespiti ve tesciline ilişkin dava ve talebinin kabulüne, davacının davalı şirket yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığının tespiti ile ticaret siciline tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketin ortağı olmadığının geriye dönük olarak tescil ve tespitinde hukuki yararın olduğunu, Ticaret Sicilinden olumsuz cevap aldığını, ortaklıktan ayrıldığının tespit ve tescilinin reddinin doğru olmadığını, 19.08.2016 itibariyle paylarını devrederek ortaklıktan ayrıldığının tespit ve tescilini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, anonim şirket yönetim kurulu üyeliğinden ve ortaklığından ayrıldığının tespiti ve tescili istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 ... maddeleri, 114 üncü ve 115 ... maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 598 ... maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,