Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4169 K.2024/6315

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı TÜRKPATENT vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı TÜRKPATENT vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili adına tescilli “saraypen”, “saraybond”, “greenist saraygrup”, “saray”, “ıstanbul ticaret sarayı”, “sarplas”, “saplas” markalarının ayırt edilemeyecek kadar benzeri olan ve davalı şirket adına 2017/39294 numarası ile kötü niyetle tescil başvurusu yapılan “SARAYBOX” ibareli markaya itiraz üzerine verilen TÜRKPATENT’in Markalar Dairesi Başkanlığının kararına karşı YİDK nezdindeki itirazlarının reddedildiğini, müvekkilinin SARAY, SARAYPEN VE SARAY esas unsurlu markaları üzerinde gerçek hak sahibi sıfatı taşıdığını,

bu markaları uzun yıllardan beri nizasız ve fasılasız kullanan müvekkilinin markanın gerçek hak sahipliğinin açık olduğunu, davalı şirketin SARAYBOX ibareli işareti müvekkilin markaları ile aynı veya benzer ve bağlantılı sınıflar için marka olarak kullanmak istemesinin hukuka aykırılık taşıdığını, ortalama bir tüketicinin davacının markasının müvekkilin markalarının türevi olarak görüp karıştıracağını, Saray ibaresinin müvekkilinin ticaret unvanının kılavuz unsuru olduğu gibi Saray ve türevi markaların tanınmış marka vasfının da bulunduğunu ileri sürerek davalı TÜRKPATENT YİDK'in 2018-M-6991 sayılı kararının iptalini,

başvuruya konu markanın tescili halinde hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; “Saraybox” ibareli başvuru markası ile davacının “saraypen, saraybond, saray” markaları arasında düşük derecede benzerlik bulunmakla birlikte “saray” ibaresinin ticaret hayatında her zaman kullanıldığını, zayıf marka niteliği taşıdığını, Markalar Dairesi Başkanlığının taraf markaları kapsamında ortak bulunan 19. sınıftaki mallar yönünden başvurunun tescil edilemeyeceğine karar verdiğini, ancak başvurunun kapsamındaki 20 ve 35. sınıf mal ve hizmetler yönünden benzerlik bulunmadığından YİDK’in davacı itirazlarını reddettiğini, bu sınıflarda iltibasın oluşmadığını, 20 ve 35. sınıflarda önceye dayalı üstünlük, kötü niyet ve tanınmışlık iddialarının ispatlanamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı markalarının tescilli olduğu emtialar ile davalı şirket markasının tescilli olduğu 35. sınıf ile bir kısım hizmetlerle aynı/aynı tür, bir kısım hizmetlerle benzer olduğu, davalı markasının büyük, siyah, kalın ve bitişik nizam yazılmış “SARAYBOX” ibaresinden meydana geldiği, İngilizce bir ibare olan “BOX” kelimesinin Türkçe’de yaygın bilinen “kutu” anlamına geldiği,

davacının “GREENİST SARAY” ve “SARPLAS” markaları ile davalının SARAYBOX markası ile aralarında bir benzerlik ilişkisi doğmayacağı, davacının sırasıyla SARAYPEN, SARAYBOND ve SARAY markaları da birer kelime markası olup bu sözcüklerin markalarda esas unsur konumunda bulunduğu, dava konusu markanın başlangıç kısmında yer alan ortak SARAY sözcüğü sebebiyle işaretler arasında benzerlik ilişkisi bulunduğu,

davacının sırasıyla “SARAY, SARAYPEN, SARAYBOND” markalarından sonra aynı/ benzer emtialarda tescilli SARAYBOX markasının davacı markalarının devamı/ serisi gibi algılanabileceği, ilgili tüketici kesiminin dava konusu markaların farklı firmalara ait olduğunu anlasa dahi firmalar arasında idari- ekonomik bir bağ olduğu kanısına varabileceği, davalı markasını gördüğünde çağrışım yoluyla davacı markalarını hatırlayacağı, davacının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamındaki iddialarını ispatlar delilleri sunmadığı,

tanınmışlığını ve davalı şirketin kötü niyetini ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı ile davalı TÜRKPATENT vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, “SARAYBOX” ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet 20l6/26846, 2016/26840, 2010/51253, 117949 sayılı “SARAY” asıl unsurlu markaları arasında, İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen 6. ve 19. sınıf malların satışına özgü 35. sınıf perakendecilik hizmetleri yönünden 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde karıştırılma tehlikesinin bulunduğu,

zira taraf markalarının asli unsurunun “SARAY” ibaresinden oluştuğu, bu ibarenin başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden ayırt ediciliğinin zayıflığının söylenemeyeceği, diğer davacı markaları ile dava konusu başvuru arasında ise işaret yönünden benzerlik olmadığı, 6769 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında davacının önceye dayalı tescilsiz kullanımlarına ilişkin dosyaya bir delil sunmadığı, delillerin davacı markalarının tanınmışlığını ispatlayamadığı, aynı maddenin beşinci fıkrası kapsamında bir tescil engelinin olmadığı,

dava konusu başvuru kapsamında farklı olarak yer alan mal ve hizmetlerin davacının fiili iştigal sahasında kaldığının ispatlanamadığı, aynı maddenin altıncı fıkrası kapsamında da bir tescil engelinden söz edilemeyeceği, marka işaretleri arasında benzerlik olmasının tek başına başvurunun kötü niyetli olduğunu göstermeyeceği, bunun dışında dava konusu başvurunun kötü niyetli yapıldığını ilişkin de bir delil sunulmadığı, dava konusu başvuruyu oluşturan “SARAYBOX” ibaresi ile davacının “SARAY” asıl unsurlu markaları arasında, marka işaretleri yönünden benzerlik bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince de bu hususun kabul edildiği,

dava konusu başvuru kapsamında 20. sınıf mallarla 35/01-04. sınıf hizmetler ve 1'den 34. sınıfa kadar olan malların satışına özgülenmiş 35/05. sınıf perakendecilik hizmetlerinin yer aldığı, davacının, dava konusu başvuru ile işaret yönünden benzer görülen 20l6/26846, 2016/26840, 2010/51253, 117949 sayılı markalarının ise 06, 19, 40. sınıflarda yer alan mal ve hizmetleri kapsadığı, davacı markalarının kapsamlarında yer alan 06. ve 19. sınıf mallarla, bu malların satışına özgü 35/5. sınıf perakendecilik hizmetleri arasında benzerlik bulunduğu,

ticari bir malı üreten kimsenin bu malı satmasının ticari hayatın gereği olması nedeniyle bir mal üzerinde tescilli marka ile bu malın satışına özgülenmiş mağazacılık hizmetleri arasında benzerliğin kabul edilmesi gerektiği, davacı markalarının kapsamlarında yer alan 6. ve 19. sınıftaki mallarla, dava konusu başvuru kapsamında kalan “Taşıtlar için sentetik malzemelerden mamul profil çıtalar (dekorasyon amaçlı).” hariç 17. sınıftaki malların satışına özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetleri arasında da benzerlik görüldüğü, bu malların genel olarak inşaat sektöründe kullanılan yapı malzemeleri olduğu,

birbirlerini ikame eden, benzer ihtiyaçları karşılayan ve benzer dağıtım kanalları aracılığıyla tüketiciye ulaştırılan, aynı yerlerde satışa sunulan mallar arasında yer aldığı gerekçesiyle davalı Türkpatent vekilinin tüm, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne verilmiş, karar davacı vekili ile davalı TÜRKPATENT vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararı iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci, üçüncü, beşinci, altıncı, dokuzuncu fıkraları.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.