Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/423 K.2023/7059

Taraflar arasındaki asıl faydalı model belgesine vaki tecavüzün tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat, karşı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve terkini davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine ve karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... yıllardan beridir rezistans üretimi yaptığını, müvekkilinin söz konusu ürünlerini 2011/00922 Y ve 2011/00885 Y numaraları ile Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde faydalı model olarak tescil ettirdiğini, davalının eşi ... ...'ın, müvekkilinin eski ortağı olduğunu ve söz konusu ürünlerin yapılışını müvekkilinden öğrendiğini ve müvekkilinden ayrılarak aynı ürünleri üretmeye başladığını, buna ilişkin tespit yapıldığını ileri sürerek,

tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesini, giderilmesini, taklit ve tecavüz mahsulü ürünleri üretmeye yarayan araç, cihaz, makine, kalıp ve sair vasıtalara el konularak toplatılmasını, imhasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini ve hükmün ilanını talep etmiştir.

Davacı vekili karşı dava dilekçesinde; davalının tasarım ve faydalı modelinin uygulandığı ürünün ... ve ... bir ürün olmadığını, piyasada 20 yılı ... kullanılan ürünler olduğunu ileri sürerek davalı adına kayıtlı TR 2011/00922 ve 2011/00885 sayı ile tescilli faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl dava cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Karşı davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

İstanbul (Kapatılan) 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin, 18.02.2016 tarih, 2014/135 E. ve 2016/34 K. sayılı kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre, karşı davada 2011/00885 Y sayılı faydalı model belgesindeki ana istem ve bağımlı istemlerin dosyaya sunulan ve dosyada mevcut ... patentlerine konu ürünlerden farklı olduğu, yine internet sitesinde broşürde ve faturada belirtilen ürünlerin de bu faydalı modelin yenilik özelliğini kırmadığı, 2011/00885 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlük koşullarının mevcut olmadığı,

hükümsüzlüğü istenilen 2011/00922 Y sayılı faydalı model belgesinin sunulan diğer patentler broşürlerdeki ürünler ve internet sitesindeki ürünlerle ilgili bilgiler karşısında yenilik kriterini taşımadığı, 2011/00922 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü gerektiğinden karşı davanın kısmen kabulü ile 2011/00922 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, 2011/00885 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne yönelik talebin reddine,

asıl dava yönünden davacının 2011/00885 ve 2011/00922 sayılı faydalı model belgesindeki yarıklı esnek fişek resistans ve çift bölgeli fişek resistans ürünleri ile aynı olduğu ve dolayısıyla bu ürünler ile davalının davacı faydalı modellerine tecavüzde bulunduğu, fiilin ayrıca haksız rekabeti de oluşturduğu,

karşı davada 2011/00922 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiğinden 2011/00922 sayılı faydalı model belgesi ile ilgili taleplerin reddine, 2011/00885 sayılı faydalı model belgesi yönünden asıl davanın kısmen kabulü ile bu faydalı model belgesine yönelik davalının Çift Bölgeli Fişek Resistans adı ile ürettiği ürünler suretiyle faydalı model belgesine tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile men ve refine, davalıda tecavüzlü ürün var ise toplatılarak imhasına, takdiren 3.000,00 TL manevi tazminat ile 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, hüküm kesinleştiğinde ilanına karar verilmiş,

karar davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 19.03.2018 tarih, 2016/9336 E. ve 2018/2085 K. sayılı kararı ile asıl dava faydalı model belgesine vaki tecavüzün tespiti, meni ve maddi manevi tazminat istemine, karşı dava faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve terkini istemine ilişkin olup, mahkemece benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda asıl ve karşı davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş, ancak,

mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna davalı-karşı davacı vekilince 2011/00885 sayılı faydalı model belgesinin yenilik kriteri taşıyıp taşımadığı noktasında sonuca etkili ve esaslı itiraz noktalarını içeren itirazların itirazların ... ve teknik bilgiyi gerektiren hususlardan olduğu nazara alınarak,

mahkemece, davalı-karşı davacı vekilinin itirazlarını karşılayan denetime elverişli aynı yada başka bir bilirkişi kurulundan 2011/00885 sayılı Faydalı Model belgesine ilişkin rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönden eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı gerekçesiyle karşı davada verilen kararın davalı-karşı davacı yararına bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre, davalı-karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile karşı davada hükümsüzlüğü istenilen 2011/00922 Y sayılı faydalı model belgesinin sunulan diğer patentler broşürlerdeki ürünler ve internet sitesindeki ürünlerle ilgili bilgiler karşısında yenilik kriterini taşımadığı, 2011/00922 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü gerektiği, mahkemece benimsenen 16.05.2022 tarihli bilirkişi raporuyla 23 Eylül 2009 tarihli Dalton Elektrik Isıtma firmasına ait web sitesi verileri ile TR

2011/00885 nolu “Çift bölgeli fişek rezistans” buluş başlıklı faydalı model belgesinin karşılaştırılması sonucunda, TR 2011/00885 nolu faydalı model belgesi istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfını haiz olmadığı, TR 2011/00885 nolu “Çift bölgeli fişek rezistans” buluş başlıklı faydalı model belgesi

istemlerinin yenilik vasfına haiz olmaması nedeniyle, TR 2011/00885 nolu faydalı

model belgesinin hükümsüz kılınması gerektiğinden karşı davada davalı adına tescilli 2011/00922 Y ve 2011/00885 Y sayılı faydalı model belgelerinin ayrı ayrı hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar kesinleştiğinde sicile işlenmek üzere res’en kararın TPMK'ya bildirilmesine, ilan isteminin reddine, 2011/00922 sayılı faydalı model belgesinin ve 2011/00885 nolu faydalı model belgesenin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olması ve bu kararın sonuçlarının geriye yürüyecek olması sebebiyle faydalı model belgesine tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men ve refi ile maddi ve manevi tazminata ilişkin asıl davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-karşı davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Mahkemenin 2011/00885Y numaralı faydalı model kapsamında müvekkili lehine olan 3 bilirkişi raporunu mesnetsiz bir şekilde yeterli görmediği, bu kapsamda bilirkişiler ... ..., ... ..., ... ... ...'dan alınan 4 üncü bilirkişi raporunun akabinde bilirkişiler ... ... ..., ... ..., ... ...'den 5 ... bilirkişi raporunun alındığını, bütün bunların yanında 5 ... bilirkişi raporunu düzenleyen kişilerden ek bilirkişi raporu istenildiğini, müvekkili aleyhine gelen 4 üncü, 5 ... ve 5 ... bilirkişi ek raporları esas alınarak müvekkili aleyhine mesnetsiz bir şekilde hüküm kurulduğunu, bilirkişiler ... ...,

... ... ... tarafından verilen raporda haklı bir şekilde "...56 nolu ön ısıtma bölümü ve 58 numaralı arka ısıtma bölümü özelliklerinden bu ısıtıcı elemanın 2 bölmeli bir eleman olduğu.." denilerek müvekkiline ait faydalı model tescilinde hangi parçanın farklılaştırıldığının işaret edildiğini, 2011/00885 numaralı faydalı modelin istemine bakıldığında "..İstem 1 ve 2'ye göre çift bölgeli fişek rezidans olup, farklı bölgeler elde edilebilmesi için silindir(4) içerisine iki bölmeli yerleştirilen izolasyonlu magnezyum oksit(3) taşlar içermesidir." denilerek müvekkilinin ürünü hangi bölgelerde farklılaştırdığının açıklandığını,

ancak sonraki bilirkişi raporlarında bu durum hiç dikkate alınmadan raporun haksız bir şekilde kaleme alındığını, yine bilirkişiler ... ... ve ... ... ...'nun raporlarında ayrıca müvekkilinin faydalı model tesciline en yakın model olan US3934333 numaralı modelin incelemesinde "Bu bilgilere göre ... patentindeki 2 taraflı yapının izolasyonlu magnezyum oksit taşlarının (3) (silindir boyunca) iki bölgeli olarak yerleştirilmesi ile elde edildiğidir.

Şeklinde olduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır." denilmek suretiyle benzerlerinden hangi yönüyle farklılaştığını ortaya koyduğunu, patent dokümanından ziyade internet sitesindeki evraklar esas alınarak ilgili dokümanın kapsamının genişletilmesi ve müvekkilinin faydalı modelinin yenilik kriterine haiz olmadığının belirtilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada, faydalı model belgesine vaki tecavüzün tespiti, meni ve maddi manevi tazminat istemine, karşı davada ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 303 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 165 ... maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı-karşı davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,