Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4354 K.2023/6164

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ipoteğin fekki ve haczin kaldırılması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya direnme kararı verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ile davalılardan Mercansoy Otomotiv A.Ş. arasındaki ticari alışveriş nedeniyle müvekkil adına kayıtlı taşınmazın, davalılardan Mercansoy Otomotiv A.Ş. lehine 300.000,00 TL bedelle ipotek verildiğini, müvekkili tarafından ipoteğe konu olan borcun ödendiğini ve bu doğrultuda davalı lehine ipotek verilen taşınmaz üzerindeki sınırlamanın kaldırılmasının istenildiğini,

bütün borcun ödenmiş olmasına rağmen ipotek kaldırılmayınca davalılardan Mercansoy Otomotiv A.Ş.'nin diğer davalı ...Ş.'ye olan borcu sebebiyle müvekkili tarafından verilen ipotek üzerine ihtiyati haciz konulduğunu ve takip dosyasında taşınmazın satışa çıkarıldığını, ipoteğe konu olan borç müvekkili tarafından ödenmiş bulunduğundan haczin haksız olduğunu ileri sürerek ipoteğin fekkine ve haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın açılan davada taraf sıfatının olmadığını, müvekkili tarafından davalı Mercansoy Otomotiv A.Ş.'den alacaklarının tahsili amacıyla genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, işbu dosyada yapılan mal varlığı araştırması neticesinde davalı/ipotek alacaklısı davalı Mercansoy Otomotiv A.Ş. lehine tesis edilen dava konusu taşınmaz kaydındaki ipotek hakkı üzerine 09.12.2016 tarihinde haciz şerhi işlendiğini belirterek davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Mercansoy Otomotiv San. Paz. ve Dağ. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili şirkete olan borcu nedeniyle dava konusu taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, Yapı ve Kredi Bankasına olan borçlar nedeniyle ipotek alacağına haciz konulduğunu, davacının müvekkiline her hangi bir borcunun kalmadığını, ipoteğin haciz nedeniyle kaldırılamadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.09.2020 tarih, 2019/165 E. ve 2020/541 K. sayılı kararıyla. 09.12.2016 haciz işlenme tarihi itibarıyla davacının davalı Mercansoy Otomotiv A.Ş.'ye ödemediği iki adet toplam 100.000,00 TL bedelli çek bulunduğu, bu çeklerin 12.12.2016 ve 09.01.2017 tarihi itibarıyla ödendiği, 09.12.2016 haciz konulma tarihine göre davacının borcu sona ermediğinden yani ipotek fek şartları gerçekleşmemiş olmakla, davalı ...

Bankasının taşınmaz üzerine haciz talep etmesi ve konulmasının yasal olduğu, ancak dava tarihi itibarıyla borç tamamen ödendiğinden ipoteğin ve buna bağlı olarak da haczin kaldırılması gerektiğinden davanın bu yönüyle kabulü gerektiği, dava tarihinden önce davacı tarafından haczin kaldırılması yönünde Yapı Kredi Bankası'na başvuru yapılmamış ise de dava tarihinden sonra davalı ...'nın usuli gerekçeler ileri sürerek haczi kaldırmadığı, yapılan yargılama gideri ve vekâlet ücretinden diğer davalı ile birlikte sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.01.2021 tarih, 2021/63 E. ve 2021/116 K. sayılı kararıyla; mahkeme kararı ve gerekçelerinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 13.10.2022 tarih, 2021/2411 E. ve 2022/6989 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın davanın açılmasına sebep olduğundan söz edilemeyeceğinden ilk derece mahkemesince belirtilen sebeplerle bankanın yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulması doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihi itibariyle borç tamamen ödendiğine göre taleple bağlı kalınmadan ipoteğin ve buna bağlı olarak haczin kaldırılması gerektiği, oysa davalı ...Ş.nin cevap dilekçesi ile davaya karşı koyup davanın reddini talep ettiği, dava kabul edildiğinden ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 312 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki şartların da bulunmadığı gerekçesiyle yargılama giderinden davalı ...Ş.'nin sorumlu olması gerektiği kanaatine varılarak önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı banka vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerine haciz konulduğu tarihte haczin yasal ve usulüne uygun olduğunu, ipoteğe bağlı alacağın sona erdiğinden müvekkili bankanın haberdar edilmediğini, dava devam ederken de bankanın haczi kaldırma yükümlülüğünün bulunmadığını, nitekim ipoteğe bağlı alacağın/borcun sona erip ermediğinin de yargılama sonucunda tespit edildiğini, davacının daha önce fek talebiyle başvuruda da bulunmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, dava açılmasına sebebiyet vermediğini ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirket lehine ipotek verilen 3 üncü şahsa ait taşınmaz üzerine yine davalı şirketten alacaklı olan banka tarafından haciz şerhi verilmesi işleminde, dava tarihi itibariyle ipoteğin fekki şartlarının oluştuğunun tespiti nedeniyle davanın kabulüne karar verilirken yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu olacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6100 sayılı Kanun'un 312 nci maddesinin birinci fıkrası, 326 ncı maddesinin birinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı banka vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 373 üncü maddesinin beşinci fıkraları uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Çoğunlukla ortaya çıkan uyuşmazlık, Dairemizin bozma kararına yönelik direnme kararının yerinde olup olmadığı ve dolayısıyla temyiz incelemesinin dairemizce mi yoksa Hukuk Genel Kurulunca mı yapılması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Dairemizin 13.10.2022 gün ve 2021/2411-6989 sayılı kararında belirtilen bozma sebebi usule, yasaya ve dosya kapsamına uygun olup bu karara yönelik ilk derece mahkemesince verilen direnme kararının temyiz incelemesinin yapılması için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerektiği görüşünde olduğumdan, temyiz incelemesinin Dairemizce yapılması ve sonuç olarak direnme kararının ONANMASI yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.