Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4511 K.2023/7328

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında 23.01.2003 tarihli acentelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeden kaynaklanan borcun teminatı için diğer davalının taşınmazındaki hissesi üzerine müvekkili lehine birinci dereceden 50.000,00 TL'ye kadar ipotek tesis edildiğini, davalı şirketin sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle 14.07.2004 tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, davalı acenteye 13.04.2004 tarihi itibariyle 78.596,34 TL olan cari hesap borcunu 10 ... içerisinde ödemesi için 15.07.2004 tarihli ihtarnamenin tebliğine rağmen borcunu ödemediğini,

davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlattıklarını, ancak itiraz üzerine açtıkları davanın reddine karar verildiğini, bunun üzerine usul eksikliğinin giderilmesi için müvekkilinin davalı ...’ye ihtarname göndererek borcun ipotek limiti tutarı olan kısmının ödenmesini ihtar ettiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını, tekrar borçlulara ödeme emri gönderildiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, haksız itirazların iptalini ve takibin devamını, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde;davacının sözleşmeyi ihtarnameden önceki bir tarihte müvekkili şirketin ekranlarını açıklama yapmadan kapatarak fiili olarak sonlandırıldığını, yaklaşık bir ay sonra fesih ihbarnamesi gönderdiğini, feshe ilişkin haklı bir neden belirtilmediğini, iddia edilen alacakların hangi poliçelerden kaynaklandığının belirtilmesi gerektiğini, mükerrer ödemeler ve iptal edilen poliçe bedelleri ortaya çıktığında borçlarının olmadığının anlaşılacağını, icra takibindeki talep edilen faiz miktarının kanuna uygun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 07.06.2016 tarih, 2014/411 E. ve 2016/541 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin davalı acentenin prim tahsili ve aktarımına ilişkin sözleşme hükümlerine uymaması nedeniyle davacı yanca haklı nedenle feshedildiği, sözleşme uyarınca davalı acentenin aracılık ettiği poliçeler nedeniyle tahsil ettiği primlerin süresinde davacıya aktarılmadığı, iptal edilen poliçeler dikkate alınarak takip tarihi itibariyle acentenin 31.221,25 TL borçlu olduğunun davacı yanın kesin delil kabul edilen defterleri ile ... olduğu, prim borcunun ödendiğine ilişkin bir kanıt sunulmadığı,

fesih ve temerrüt ihtarı ile temerrüde düşen borçluların bu tarihten itibaren temerrüt faizi ödemesi gerektiği, bu oranın taraflar arasında düzenlenen ipotek akit tablosunda yıllık %80 olarak belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalıların vaki itirazının 31.221,25 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar alacağa ipotek akit tablosunda belirtilen yıllık %80 oranındaki akdi faiz uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, takip konusu alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiş, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 15.10.2018 tarih, 2016/14527 E. ve 2018/6283 K. sayılı kararıyla mahkemece, davacı tarafa, davanın konusu borca dayanak poliçe suretleri, acente partajı, rejistro kayıtları, hesap mutabakat formalarını dosyaya sunması için süre verildiği, davacı tarafça istenilen belgelerin dosyaya sunulduğunun beyan edildiği, buna rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, anılan belgeler dosya kapsamında bulunmadığı için incelenip değerlendirilmeden, davacı defter ve kayıtları doğrultusunda hesaplama yapıldığı,

davacı şirketin defterlerini inceleyen bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler denetime ve hükmü izlemeye elverişli görülmediğinden mahkemece, borca dayanak poliçe suretleri, acente partajı, rejistro kayıtları, hesap mutabakat formaları temin edilip, gerekirse bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek yardımcı defterlerin, rejistro dökümlerinin ve davacı tarafından düzenlenen poliçe nüshalarının incelenmesi, davalı defterleri ile karşılaştırılması, davacı defterlerinde alacak olarak görünen tutarın kaynağının belirlenmesi ve hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalıdan alacaklı olduğu miktar bulunup bulunmadığı, davacının davalıdan alacaklı olduğu miktar varsa ne kadar olduğunun tespit edilerek rapor aldırılmasına karar verildiği, müzekkere cevaplarına konu borca dayanak poliçe suretleri, acente partajı, rejistro kayıtları, hesap mutabakat formaları temin edilemediği ve verilen süreye rağmen davacı tarafça eksik evraklar dosya arasına sunulamadığı, bilirkişi incelemesi yapılamadığı, ispat yükü kendisinde olan davacının haklılığını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı acente arasındaki cari hesap özetleri yasanın bu hükmüne uygun olarak davalı acenteye tebliğ edildiğini, acente tarafından da cari hesap mutabakatına itiraz olunmadığını, buna göre hesap özetlerinin doğruluğunun kanıtlanmış bulunduğunu, acente sözleşmesinin 20 nci maddesine göre de davalı acentenin başka bir delil göstermesinin mümkün olmadığını, şirket kayıtları aksine olan iddiasını,

ancak imzası müvekkil sigorta şirketi tarafından kabul edilen belge ile veya resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belge ibraz etmek suretiyle ispat edebileceğini, davalı acente tarafından cari hesap ekstrelerine itiraz edilmiş olduğu da ileri sürülmediğini, 17 yıl öncesine dayanan rejistro kayıtlarının sunulmasının talep edildiğini, rejistro kayıtlarının sunulmadığından bahisle davanın tarafımızca ispat olunamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Sigortacılık Mevzuatında rejistro defterlerin tutulması için bir zorunluluk bulunmadığını, ilk karara dayanak olan raporda da defterlerin usulüne uygun tutulduğunun belirlendiğinden mevcut delillere göre karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile davalı acente şirketi arasında 23.01.2003 tarihinde acentelik sözleşmesi imzalandığını, acenteye ihtarnamenin tebliğ olduğu tarih ise 26.07.2004 olarak tespit edildiğini, dava tarihinin ise 24.08.2012 olduğunu, acentelik sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarda uygulanacak olan 5 yıllık zamanaşımı süresinin borcun doğum tarihinden itibaren ve itirazın iptali davası için uygulanacak 1 yıllık zamanaşımı süresinin itiraz tarihinden itibaren dolmuş olması nedeniyle mezkur davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini ileri sürerek kararın gerekçe yönünden bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,acentelik sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 150 nci maddesi

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'ya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,