Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4648 K.2024/6370

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şantı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

KARAR

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; yönetim ve denetimi TMSF tarafından devralınan ... Ege Giyim San ve Dış Tic.

AŞ. nin İzmir 3. ATM nin 27/10/2003 tarih 2002/464 Esas ve 2003/802 Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiğini ve İzmir İflas Müdürlüğünün 2003/5 sayılı dosyası ile de tasfiye işlemlerine başlandığını, firmanın iflasına karar verilmesi üzerine fon dahil tüm alacaklı tarafların şirketten olan alacaklarını iflas masasına kayıt ettirdiklerini, şirketin sıra cetvelinde kayıtlı toplam 811.211.936,00 TL borcu bulunduğunu, bunun 318.920.151,00 TL tutarlı kısmının davacı kurum alacağı olduğunu, denetçi raporları ile ...

Ege Giyim San Dış Tic AŞ. yi zarara uğratarak iflasına sebep oldukları hususunda sorumlulukları tespit edilen müflis şirketin eski yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında mali sorumluluk davasının fon tarafından açılması ve takip edilmesi yönünde İİK 245.

Maddesi gereğince yetki verildiğini, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun TTK 336. maddesine dayalı olduğunu, denetim kurulu üyelerinin sorumluluğunun da TTK nun 359. maddesinde düzenlendiğini, şirketin öz kaynaklarının tamamının yitirildiğini ve öz kaynakların 6.606 Milyar TL'ye düştüğünü, şirketin bu hali ile TTK nun 324. maddesi kapsamına girdiğini, şirketin vergisel mali durumunun tespiti amacıyla DRT Denetim Revizyon Tasdik Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından 16 Eylül 2002 tarihi itibariyle düzenlenen raporun 4.5.

Ticari Mal Satışları bölümünde " 2007 yılı içinde özellikle ...

Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ den olan kredi alacağının tahsili maksadı ile alınan tekstil / konfeksiyon ürünü mamullerin 2001 senesi içinde muhtelif alıcılara maliyetinin altında satıldığının" ifade edildiğini, ticari malların zararına satışı nedeni ile yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerinin mali sorumluluklarının rapordaki tabloda belirtilen tutar üzerinden aranmasının yerinde olacağı kanaatine varıldığını, hisseleri alınan Nokta Alışveriş Hizmetlerinin önceki dönemlerden gelen zararının 1999 yılında artarak devam ettiği, 2000 yılında öz kaynaklarını da tamamen kaybettiğinin görüldüğünü,

2000 yılında alınan 3.448.299.000,00 TL tutarındaki Nokta Alışveriş Hizmetleri AŞ hisse senetlerinin alımı ile ilgili olarak yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerinin mali sorumluluklarının rapordaki tabloda belirtilen tutar üzerinden aranmasının yerinde olacağı kanaatine varıldığını, şirket adına alınan taşınmazlardaki ipotekler gözetilmeyerek de şirketin zarara uğratıldığını söz konusu gayrimenkuller ile ilgili olarak yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerinin mali sorumluluklarının rapordaki tabloda belirtilen tutar üzerinden aranmasının yerinde olacağı kanaatine varıldığını,

şirket kaynaklarından grup şirketlerine şirketin yönetiminde görev yapmış kişilerin ilişkili şirketlerine, şirketin küçük ortaklarına, şirketin ödenmiş sermayesine oranla büyük miktarlarda krediler ya da kredi niteliğinde cari hesaplar kullandırıldığını, söz konusu alacak hesaplarının uzun süredir cüzi miktarlar dışında hareket görmedikleri ve bu nedenle donuk oldukları, söz konusu alacakların ya da kredilerin bazılarının genel kredi sözleşmelerinin ya da alacak sözleşmelerinin dahi bulunmadığı ve her hangi bir teminata bağlanmadıklarını, bugüne kadar yasal takiplerden yapılan tahsilatların sınırlı kaldığı,

bundan sonraki tahsil kabiliyetlerinin mevcut ipotekli gayrimenkullerin satışından elde edilecek cüzi tahsilatlar dışında bulunmadığı ya da çok zayıf olduğu ve bu nedenle bu alacakların zarar niteliğinde olduklarını, rapor tarihi itibariyle risk bakiyeleri ve mevcut teminatlar göz önüne alınarak söz konusu alacaklardan şirketin firma bazında uğradığı zararların tablo halinde sunulduğunu,

bu zararlarda sorumluluğu bulunan yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin mali sorumluluklarının tablolarda belirtilen tutar üzerinden aranmasının yerinde olacağı kanaatine varıldığını ve toplamdaki tüm zararlar yönünden rapordaki tabloda belirtilen rakamlar üzerinden yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin mali sorumluluklarının mevcut olduğunun belirtildiğini,

gerek kanunun ve esas mukavelenin yüklediği vazifeleri gereğince yerine getirmemeleri gerekse kendilerinden önceki seleflerinin yapmış oldukları işlemler ile ilgili olarak gerekli aksiyon ve önlemleri almamaları ve bu nedenle şirketin öz kaynaklarının yitirilmesinde ve iflasa sürüklenmesinde sorumlulukları bulunması nedeniyle denetçi raporuna istinaden ibra edilmeyerek şirketin uğramış olduğu her türlü zarardan dolayı mali sorumlulukların aranması ve bu bağlamda TTK nun 309/2 maddesi hükmü gereğince şirketin iflası halinde pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının haiz olduğu hakların iflas idaresine ait olduğu hususu da göz önüne alınarak

İflas İdaresinden alınan yetki uyarınca adı geçen yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında mali sorumluluk davası açılması ve toplantıda Tasfiye Halindeki Emlak Bankası AŞ , Birleşik Fon Bankası A.Ş., Üniteks A.Ş., Üniteks Ltd. Şti., ... Teks. Ltd. Şti., Halk Bankası A.Ş., ... Holding A.Ş., ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş., ... Finansal Kiralama A.Ş., ... ... Giyim San. ve İç Dış Tic.

A.Ş., SSK, Yapı Kredi Bankası A.Ş.'nin fona yetki verilmesini talep ettiklerinden söz konusu alacaklıların alacaklılarınında hüküm altına alınmasını talep etme zarureti doğduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 69.629.353,00 TL'lik zararın zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek TC Merkez Bankası tarafından ilan edilen avans faiz oranı ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline, toplantıda Tasfiye Halindeki Emlak Bankası A.Ş, Birleşik Fon Bankası A.Ş, Üniteks AŞ, Üniteks Ltd.

Şti., ... Teks. Ltd. Şti. Halk Bankası A.Ş , ... Holding AŞ, ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş, ... Finansal Kiralama A.Ş, ... Giyim San. ve İç Dış. Tic. A.Ş, SSK, Yapı Kredi Bankası A.Ş'nin de fona yetki verilmesini talep ettiklerinden söz konusu alacaklıların alacaklarının da hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin birleşen 2008/64 E. sayılı dosyasında davacı vekili; Şirket yönetici ve deneticilerin kusurlu davranışları ile şirketi zarara uğrattıklarını, bu nedenle alacaklarını tahsil edemediklerini ileri sürerek 69.620.353,00 TL tutarındaki zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek reeskont faiz oranı ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3. İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin birleşen 2007/642 E. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Şirket yönetici ve deneticilerin kusurlu davranışları ile şirketi zarara uğrattıklarını, bu nedenle alacaklarını tahsil edemediklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 64.822.673,03 TL tutarındaki zararın, meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek TC Merkez Bankası tarafından ilan edilen avans faiz oranı ile birlikte davada sorumluluk oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

4. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin birleşen 2008/264 E. sayılı dosyasında davacı T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü vekili dava dilekçesinde özetle; Şirket yönetici ve deneticilerin kusurlu davranışları ile şirketi zarara uğrattıklarını, bu nedenle alacaklarını tahsil edemediklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile 9.827.716,64 TL tutarındaki zararın meydana geldiği tarihten tamamen tahsil edileceği tarihe kadar 3095 sayılı Kanun'un 4489 sayılı Kanun'la değişik 2/2 maddesine göre işleyecek avans faizi ve BSMV ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

5. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/384 E. ve İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/642 E., dosyaları ile birleştirilen izmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/829 E. sayılı dosyasında davacı dava dilekçesinde özetle; Şirket yönetici ve deneticilerin kusurlu davranışları ile şirketi zarara uğrattıklarını, bu nedenle alacaklarını tahsil edemediklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla 25.403,847 TL tutarındaki zararın, zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilen avans faiz oranı ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen davalarda davaya cevap veren bir kısım davalılar ve bir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; şirketin iflasında herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, davaların zamanaşımına uğradığını savunarak davaların reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, iflas eden şirkete ilişkin ticari defter kayıt ve belgelerin bilirkişi incelemesine sunulamadığı, bu kapsamda davacı tarafça tüm talep kalemleri yönünden zararın varlığının ve miktarının usulüne uygun deliller ile kanıtlanamadığı, alınan bilirkişi raporlarında da zararın ve davalıların kusurlarının tespitinin mümkün olmadığının belirtildiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilleri ile asıl ve birleşen davalarda bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, birleşen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/264 E. sayılı dosyası yönünden istinaf dilekçesinin süresinde verilmediği gerekçesiyle istinaf dilekçesinin süreden reddine, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle diğer istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş ve karar asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili ile asıl ve birleşen davalarda davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, şirket yönetici ve deneticilerinin kusurlu davranışları nedeni ile iflasa neden oldukları iddiasına dayalı sorumluluk davasıdır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 342 nci ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.