Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/468 K.2024/3856

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabülüne karar verilmiştir.

Kararın davalı TÜRKPATENT vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekillince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının "CARLO ROMANI" ibareli marka başvurusuna "ROMAN" ibareli markalarına dayanarak yaptıkları itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, ancak müvekkilinin markalarının tanınmış olup dava konusu marka başvurusunun müvekkili markaları ile iltibas oluştaracak derecede benzer olduğunu, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve dördüncü fıkrası koşulların oluştuğunu,

"ROMANO BOTTA" ve "ROMANO VİZONİ" markalarının da müvekkilinin markaları ile iltibas oluşturduğu gerekçesiyle Yargıtay kararıyla hükümsüz kılındığını ileri sürerek 2014-M-10185 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dava konusu "CARLO ROMANI" ibareli başvuru ile davacının 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011/55386 sayılı "ROMAN" ibareli tescilli markaları arasında görsel ve sescil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makul düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mal/hizmetler için ayırdığı satın alma/faydalanma süresi içinde, davalının "CARLO ROMANI" başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden bunun davacının 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011 55386 sayılı "ROMAN" ibare ve biçimli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı,

başvuruya konu olan markanın kapsamındaki mal/hizmetler ile davacının 2001 13995, 97 013323, 98 000009 ve 2011 55386 sayılı markalarının kapsamındaki mal/hizmetler bakımından her iki markanın işletmesel kökenlerinin aynı olduğu, idari ve ekonomik açıdan birbirleriyle bağlantılı olabileceği ihtimali doğacağı, dava konusu başvuru ile davacının 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011 55386 sayılı markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasındaki iltibas koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 2014-M-10185 sayılı YİDK kararının iptaline,

dava konusu 2011/105457 sayılı marka tescilli olduğundan hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu marka ile davacının itirazına mesnet "Roman" ibareli markalarının, genel izlenim itibariyle birbirlerinden farklı olduklarını, her iki markada "roman" ibaresi yer almakla birlikte dava konusu markada yer alan "Carlo" ibaresinin "Romani" sözcüğünü bütünleyerek ortaya "Carlo Romani" şeklinde anlam, şekil ve telaffuz olarak tamamen farklı bir markanın çıktığını, dava konusu markanın İtalyan/ispanyolca bir ad soyad şeklinde algılanacağını, markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının itirazına mesnet 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011/55386 sayılı markalarının esas unsurunun "Roman" ibaresinden oluştuğu, dava konusu başvurunun "CARLO ROMANI" ibareli olup, asıl ve ayırt edici unsurunun birisinin "ROMANI" kelimesi olduğu taraf markalarında yer alan "ROMANI" ile "ROMAN" ibarelerinin görsel ve sescil olarak benzer olduğu ve davacının “ROMAN” ibaresini esas unsur olarak içeren seri markaları bulunduğu da gözetildiğinde, başvuru markasının davacının seri markaları arasına sızabileceği,

bu durumda ortalama tüketicinin iki farklı marka karşısında olduğunu idrak edebilse bile marka kapsamında sunulan hizmetlerin aynı veyahut aralarında idari veya ekonomik bağlantı bulunan işletmelere ait olduğu intibaına kapılabileceği,

bu nedenle tarafların marka işaretleri arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin tarafların marka işaretleri arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunduğu yönündeki kabulünde isabetsizlik görülmediğinden davalı TÜRKPATENT vekilinin tarafların marka işaretleri arasında benzerlik olmadığı yönündeki isitnaf itirazının yerinde görülmediği, taraf markalarının emtia yönünden karşılaştırılmasına gelince; dava konusu marka kapsamında 14,18,24,25 sınıfta yer alan mallar ile 35. sınıfta yer alan hizmetlerin bulunduğu,

mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, dava konusu marka kapsamında 14,18,24 ve 25. sınıfta yer alan mallar ile 35. sınıfta yer alan -Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler (Ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri dahil). Büro hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri (ithalat-ihracat acente hizmetleri dahil).

Ticari ve sınai ürünler için eksperlik hizmetleri.

Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetlerinin- davacının itirazına mesnet 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011/55386 sayılı markaları kapsamında yer alan mal ve hizmetlerle aynı/aynı tür olduğu, davacının itirazına mesnet anılan markaları 14,18,24 ve 25. sınıfta yer alan mallar için tescilli olup ticari bir malı üreten işletmenin, ürettiği malı satmasının, işin doğası gereği ve ticari faaliyetin zorunlu bir sonucu olduğu gözetildiğinde anılan mallar ile dava konusu marka kapsamındaki bu malların satışına özgü 35. sınıfta -kararda sayılı- hizmetler arasında da benzerlik bulunduğu,

sayılan mal ve hizmetler dışında, dava konusu marka kapsamında 18. sınıfta yer alan "Bağırsaklar, suni bağırsaklar (sucuk, salam ve sosis vb. doldurmak için).", 21. sınıfta yer alan " Süs eşyaları, heykeller, biblolar, vazolar, spor müsabakalarında verilen kupalar, sofra takımları (çatal-bıçak takımları hariç), tabaklar, kaplar, kadehler, kağıtlıklar, havluluklar" ve 34. Sınıfta yer alan "püro ve sigara ağızlıkları, sigara tabakaları, tütün kutuları" mallarına özgülenmiş şekilde 35. sınıf mağazacılık hizmetlerinin de yer aldığı,

davacının 2001/3995, 97/013323, 98/000009 ve 2011/55386 sayılı markaları kapsamında ise yukarıda sayılan 18. sınıfta yer alan 21. sınıfta yer alan ve 34. sınıfta yer alan mallarının bulunmadığı, ancak davacının itirazına mesnet 2011/55386 sayılı markasının 35. sınıf genel mağazacılık hizmetlerinde de tescilli olduğu,

Mahkemece bu konuda görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, dava konusu başvuruda 18., 21. ve 34. sınıfta yer alan -yukarıda sayılı- mallara özgülenmiş şekilde 35. sınıf mağazacılık hizmetlerinin de davacının itirazına 2011 55386 sayılı markası kapsamında yer alan 35. sınıf genel mağazacılık hizmetleri ile benzer olduğunun bildirildiği ve mahkemece de aynı şekilde karar verilmişse de davacı şirketten 2011/55386 sayılı markasını 18. sınıfta.

21. sınıfta ve 34. sınıfta yer alan sayılı mallara özgülenmiş 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden kullanıp kullanmadığı sorulmadan ve bu yönde bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verildiği anlaşıldığından, duruşma açıldığı, davacı vekilinin, itiraza mesnet 2011/55386 sayılı markanın belirtilen sınıflarda kullanımı konusunda bir delil sunmayacaklarını bildirdiği, itirazına mesnet markalarının tanınmış olduğundan bahisle dava konusu başurunun tüm mal ve hizmetler yönünden reddi gerektiğini ileri sürdüğü,

ancak, ilk derece mahkemesince taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verildiği, hükme esas alınan ve gerekçeli kararda da özetine yer verilen bilirkişi raporunda 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki koşulların oluşmadığı bildirilmesine rağmen davacı tarafça karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığından somut olay bakımından 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki koşulların oluşup oluşmadığının Dairece incelenmesinin mümkün olmadığı,

bu itibarla, davacı şirket vekilinin anılan beyanının redde mesnet 2011/55386 sayılı markanın 35. sınıftaki "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bağırsaklar, suni bağırsaklar (sucuk, salam ve sosis vb. doldurmak için).", Süs eşyaları, heykeller, biblolar, vazolar, spor müsabakalarında verilen kupalar, sofra takımları (çatal-bıçak takımları hariç), tabaklar, kaplar, kadehler, kağıtlıklar, havluluklar. püro ve sigara ağızlıkları, sigara tabakaları, tütün kutuları bir araya getirilerek sunulması hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar,

kataloglar ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." hizmetlerinde kullanmadığının ikrarı olarak değerlendirildiği ve 2011/55386 sayılı davacı markası ile dava konusu başvuru arasında, yukarıda sayılan hizmet sınıfı yönünden 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlaımnda iltibas bulunmadığı,

bu itibarla dava konusu YİDK kararının dava konusu marka kapsamında 35. sınıfta yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Bağırsaklar, suni bağırsaklar (sucuk, salam ve sosis vb. doldurmak için).", Süs eşyaları, heykeller, biblolar, vazolar, spor müsabakalarında verilen kupalar, sofra takımları (çatal-bıçak takımları hariç), tabaklar, kaplar, kadehler, kağıtlıklar, havluluklar. püro ve sigara ağızlıkları, sigara tabakaları, tütün kutuları bir araya getirilerek sunulması hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar,

kataloglar ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri yönünden yerinde olduğu anlaşıldığından davalı TÜRKPATENT vekilinin bu yöne ilişen istinaf itirazlarının yerinde görüldüğü, sonuç olarak dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet 2001/13995, 97/013323, 98/000009 ve 2011/55386 sayılı markaları arasında, başvuru kapsamında -kararda sayılı- hizmetler ise iltibas koşullarının bulunmadığı,

YİDK kararının iptali isteminin kısmen kabulü gerektiği, somut uyuşmazlıkta davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde gerçekte ayrı davaların konusunu oluşturan iki farklı talebin birleştirildiği ve YİDK kararının iptali ile davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesinin birlikte talep edildiği, Mahkemece her iki talebin kabulüne karar verildiği halde, ilk derece mahkemesi kararının, dava konusu marka sahibi davalı gerçek kişi tarafından istinaf edilmediği,

davalı TÜRKPATENT vekilinin yukarıda belirtilen istinaf itirazları ile YİDK kararının iptali davası yönünden oluşacak hukuki sonucun, diğer davalı gerçek kişiyi ilgilendiren hükümsüzlük davasına yansımayacağı, dolayısıyla YİDK kararının iptali davası yönünden ulaşılan sonucun, ilk derece mahkemesince verilen hükümsüzlük kararına yansıtılmadığı, ilk derece mahkemesince marka hükümsüzlüğü istemi yönünden verilen hükme aynen yer verildiği gerekçesiyle davalı TÜRKPATENT vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden hüküm tesisine, buna göre davanın kısmen kabulüne, davalı ... adına tescilli 2011/105457 sayılı “CARLO ROMANI” ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili markasının tanınmış marka olduğunun dikkate alınması gerektiğini, tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden davanın kabulü gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde istinaf aşamasındaki itirazlarını yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, dördüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,