Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4802 K.2024/8198

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 12.11.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat ... ile tüm davalılar vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...'nün kurucusu olduğu davalı ... ... A.Ş. ile davacı ... Tekstil Makineleri Yapı Malz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Ticaret ve Yatırım A.Ş. arasında alım satıma dayalı ticari ilişki bulunduğunu, ... ... Ltd.

Şti.'nin, müvekkili şirketin ürettiği banyo ve duşa kabin ürünlerini sattığını, bu ticari ilişki çerçevesinde müvekkilinin sahibi bulunduğu diğer davacı şirketin borcu bulunduğu belirtildiğinden görüşmelere başlandığını, bu görüşmeler sonucunda bir kısım borç tasfiye sözleşmeleri ve protokoller, kefillik sözleşmeleri imzalandığını, ...'nün üzerinde kurulan baskı ve tahakküm sonucu bu sözleşmeleri imzaladığını iddia ederek 18.09.2015 tarihli borç tasfiye sözleşmesinin, bunun eki olan aynı tarihli kefalet sözleşmesinin, rehin sözleşmesinin, 27.01.2016 tarihli finansal kiralama, kiracı değişikliği ve devir sözleşmesinin iptaline,

bu sözleşmelere dayalı tüm işlemlerin iptaline, bunlar sebebiyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine, 04.04.2016 tarihli ...

Yapı A.Ş. ortaklar anlaşmasının iptaline, bu sözleşmenin eki niteliğindeki aynı tarihli kefalet sözleşmesinin, taahhütnamenin, 18.09.2015 tarihli, üçüncü şahıslar tarafından verilen hisse senedi rehin sözleşmesine ek 1 nolu protokolün iptaline, bu sözleşmelere dayalı tüm işlemlerin iptaline, bunlar sebebiyle müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine, hileli davranışlar sonucu imzalanan 04.04.2016 tarihli ...

Yapı A.Ş. ortaklar anlaşması uyarınca hukuka aykırı şekilde müvekkili ...'nün ... Yapı A.Ş.'deki %48 hissesinin, ...Ltd. Şti.'ne, %2 hissesinin ...'ye, %2 hissenin ...'na olmak üzere %52 oranındaki hissesinin adı geçen davalılara devrine ilişkin hisse devir işlemlerinin iptali ile hisselerin müvekkiline iadesine, adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafından davalılar aleyhine sözleşmenin iptali davası açıldığı, duruşma günü olan 31.01.2019 tarihli celsenin 9 numaralı ara kararı gereği davacılar vekiline bir sonraki celseye kadar eksik harcın tamamlattırılması için süre verildiği, 04.07.2019 tarihlli celsede eksik harcın tamamlatılmaması nedeniyle açılan davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği,

aynı Kanun'un 150 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ... içinde yenilenmeyen davaların açılmamış sayılacağı, davacı vekilinin 04.10.2019 tarihli dilekçesi ile adli yardım talebinde bulunduğu, 21.10.2019 tarihli ara karar ile adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacılar vekilince iş bu ara karara itiraz edilmesi üzerine, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/1460 D. İş sayılı kararı ile davacı tüzel kişi ...

Tekstil Makineleri Yapı Malz. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti hakkında 6100 sayılı Kanun'un 334 üncü maddesi hükmü koşulları gerçekleşmediğinden adli yardım talebinin reddine dair 21.10.2019 tarihli kararın kaldırılması isteminin reddine, diğer davacı ... hakkında adli yardım talebinin reddine dair aynı tarihli kararın kaldırılmasına, davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verildiği, adli yardım talebinin davacılardan ... Tekstil Makineleri Yapı Malz. San. ve Dış. Tic. Ltd.

Şti. yönünden reddedilmesi üzerine dosyanın tefrik edildiği, Mahkemenin 2019/576 E. kaydedildiği, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği gerekçesiyle davanın davacı ... Tekstil Makineleri Yapı Malz. San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti. yönünden 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesi gereğince 04.07.2019 tarihi itibariyle işlemden kaldırıldığının, 04.10.2019 tarihi itibariyle açılmamış sayıldığının tespitine karar verilmiş, karar davacı şirket vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 28/a ve 32 nci maddeleri uyarınca eksik peşin harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceğinden öncelikle eksik peşin harcın tamamlatılması gerekeceği, davacılar ... ile ... Tekstil Makineleri Yapı Malzemeleri San. ve Dış Tic. Ltd.

Şti. yönünden dava konusu değer üzerinden nispi harcın tamamlanması yönünde ara karar oluşturulduğu, davacı şirketin eksik harcı tamamlamadığı, adli yardım talebinin reddedildiği, bu karara yaptığı itirazın da reddedildiği, dosyanın bu davacı yönünden işlemden kaldırıldığı, üç aylık sürede harç yatırılmaması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sözleşmenin iptali ile menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.