Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4847 K.2024/6761

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Galata Taşımacılık ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve Marine Insurance Policy Certificate ile dava dışı sigortalı Korozo Amb... A.Ş.'nin emtialarını nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, sigortalı tarafından Fransa’da bulunan Korozo Emballages SAS firmasına satılan emtianın taşınması işinin ana nakliyeci davalı Galata...

A.Ş. şirketine verildiğini, 09.03.2021 tarihinde fiili nakliyeci diğer davalıya ait 31 EM 301 (çekici) – 31 EJ 302 (romörk) plakalı araca tam ve sağlam olarak yüklenerek sevk edildiğini, 11.03.2021 tarihinde nakliye aracının Sofya- Bulgaristan sınırları içindeyken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu tek taraflı trafik kazası yaptığını, kaza sonrasında polis ve gümrük ilgililerinin olay yerine intikal ederek araç mührünü açtıklarını, araç içinde emtianın tamamının yan yatmış, bazı paletlerin kırılmış ve emtianın üzerindeki streç filmin yırtılmış,

emtianın sarımlarının bozulmuş ve bir kısmının yırtık olduğunu tespit ettiklerini, emtianın 31 AAS 692 plakalı başka bir araca aktarılarak 20.03.2021 tarihinde Fransa’daki alıcıya teslim edildiğini, teslimat anında ekli CMR’ye “full damage” şeklinde hasar notu düşüldüğünü, hasar sebebi ile müvekkilince sigortalıya, 18.373,00 euro tazminat ödendiğini, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1472 nci maddesi gereğince sigortalının dava ve talep haklarına halef olduğunu,

taleplerine davalılarca olumlu cevap verilmemesi üzerine İstanbul 14. İcra Müdürlüğü 2021/28195 E. numaralı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takibe, borçlular tarafından itiraz edildiğini, davalıların itirazlarının iptaline, davalılar aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Platform...Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; araç sürücüsünün kasten veya ağır kusuru sonucu gerçekleşen bir emtia hasarı da bulunmadığını, hava koşullarının ve yol durumunun kötü olması ve yol zemininin kaygan olması nedeniyle kaza meydana geldiğini, müvekkilinin araç sürücüsünün tüm tedbirleri almasına rağmen gerçekleşen kazada ağır kusurlu olduğuna dair bir tespit bulunmadığını, sigortalı tarafından süresinde ihtar/ihbar da gönderilmediğini, tek taraflı olarak yapılan hasar tespitine dayalı hasarı bedelini kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Galata Taş. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; taşıma sözleşmesinin sigortalı ile fiili taşıyıcı olan diğer davalı arasında kurulduğunu, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, müvekkili şirkete açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, taşıma süreçlerinin CMR konvansiyonu hükümlerine tâbi olduğunu, sorumluluk taşıyıcıya olduğundan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun doğabilmesi için zararı doğuran olay esnasında emtianın müvekkili şirket zilyetliğinde bulunması gerektiğini savunarka davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 58 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğini ve faizinin takip talebinde ve ödeme emrinde gösterilmesi zorunlu olduğu, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği,

bu noksanlığın kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece takibin her safhasında da re'sen göz önünde tutulması gerektiği (HGK’nın 12.05.1999 tarih ve 99/12-271 E., 99/301 K. sayılı kararı), icra takibinde usulüne uygun bir takip talebi ve ödeme emriolmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçluları hakkında İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2021/28195 sayılı dosyası ile 08.11.2021 tarihinde, davalılar aleyhine, taşıma poliçesine dayanarak, 18.373,00 euro asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiğinin düzenlendiği,

aynı durumun yine aynı Kanun'un 60 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereğince ödeme emri için de söz konusu olduğu, yabancı para alacağının karşılığı Türk Lirasının gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesinin zorunlu olduğu, itirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunmasının ise dava şartı olduğu, somut olayda takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediğinden "usulüne uygun bir icra takibinin bulunması" şeklindeki dava şartının gerçekleşmediği,

bu durumun da re'sen incelenmesi gerektiği, aynı sebebe dayalı olarak dava usulden red kararı verildiği gözönüne alındığında davalılar vekilleri için ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinin AAÜT'nin 3 üncü maddesine aykırı olduğu, gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle itirazın iptali davasının özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar davalı Galata..

A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, nakliyat emtia sigortacısının sigortalısına ödediği tazminatın taşımacıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemli davada icra dairesinde usulüne uygun takip başlatılıp başlatılmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.