Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/4979 K.2024/7389

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı -karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; mobilya aksesuarlarının üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren müvekkilinin 2016/04706 tescil numaralı endüstriyel tasarım belgesinin sahibi olduğunu, piyasada yapılan araştırma sonucunda davalı yanın, davacıya ait tasarımların ayırt edilemeyecek derecede benzerini üretip piyasaya sunarak ticari amaçla kullandıklarını, bu eylemler ile haksız rekabet ve tasarım tecavüzü nedeniyle müvekkilini zarara sokarak haksız kazanç sağladıklarını, bu hususta İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/9 Değişik iş dosyası ile tespit yapıldığını,

davaya konu 2016/04706 tescil no'lu endüstriyel tasarım belgesindeki 7 no'lu tasarımın tüm unsurları ile benzer olarak üretildiğini, metal aksamının benzer olarak farklı versiyonlarda kullanıldığını, tespit raporunda bu durumun bilirkişi tarafından belirtildiğini belirtmiş ve davaya konu 2016/04706 numaralı tasarım ürünlerinden (7) numaralı kulp tasarımına tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirildiğinin tespitini, men’ini ref'ini, belirsiz alacak niteliğinde olmak ve gerekirse sonradan arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00 TL maddî, 10.000,00 TL manevi,

10.000,00 TL itibar tazminatın 17.012019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan tahsilini, tazminat hesaplamasının SMK'nin 151/2-b maddesine göre davalının elde ettiği net kazanca göre yapılmasını, dava konusu tasarımların benzerinin üretilmesinin, piyasaya sunulmasının, ticaret alanına çıkarılmasının ve satılmasının engellenmesini ve toplatılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; davacı karşı davalı tarafından davaya konu tasarımının kötü niyetli olarak piyasada baskı oluşturmak suretiyle haksız kazanç elde etme çabasıyla tescil edildiğini, bilirkişi tespit raporunun haksız olarak düzenlendiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin tespite konu ürünü piyasaya sürmediğini, satmadığını, haksız rekabette bulunmadığını, tespit raporunda halka biçiminde kulp ögesinin anlaşılmadığını, düz çubuk şeklînde kulp yer aldığını, davaya konu 2016 04706 no'lu tasarımlarda düz çubuk şeklinde kulbun yer almadığını,

(7) numaralı kulp tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığını, davacı/karşı davalının aynı sektördeki şahıslara baskı oluşturarak davalar açtığını, haksız rekabet ettiğini, haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, söz konusu tasarımın basit bir halka kulp olduğunu, aynı şeklin 2011 03377 ve 2016 03267 numaralı tasarımlar ile davacı/karşı davalıdan önce tescile konu olmuş durumda olduğunu savunarak asıl davanın reddini, karşı davanın kabulünü, 2016 04706 sayılı tescil belgesindeki 7 numaralı kulp tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacıya ait tasarımlar ile davalıya ait ürünlerin kıyaslanması neticesinde benzerliklerinin bulunduğunu, ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin davacıya ait tasarım tescili ile belirgin derecede aynı olduğu, tasarıma tecavüzün tespitine yönelik eylemin aynı zamanda haksız rekabete neden olması nedeni ile eylemlerin durdurulmasına karar verilmesi gerektiği, haksız eylem niteliği taşıyan tasarıma tecavüzü sonucu davalının basiretli tacir gibi davranmayarak,

gerekli izni almaksızın davacı tasarımını kullanmasının ve davacı adına tescilli tasarımı ticari faaliyetlerinde kullanmaya devam etmesinin kusurlu bir davranış olduğunu, izinsiz olarak davacıya ait tasarımın kullanılması suretiyle oluşan haksız eylemin manevi tazminatı da gerektirdiği, davalıya ait üç farklı adreste inceleme yapıldığı, sadece bir adreste tecavüze konu ürüne rastlandığı, faturalarda 45 farklı isim ve özellik altında satış yapıldığının anlaşıldığı,

bu itibarla davalının davacıya ait tescilli tasarım hakkına (2016/04706 nolu ETB-7 nolu kapı kulpu tasarımına) tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, ancak dava konusu üründen ne kadar net kazanç elde edildiğinin tespit edilemediği, talep edilen 10.000,00 TL tazminatın fahiş olduğu,

davalının kullandığı süre gözetilerek 2.000,00 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın 17.01.2019 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsiline, davacı itibar tazminatı da talep etmişse de tasarımın kötü üretildiği yönünde delil bulunmadığından bu yöndeki istemin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, hükümsüzlük davasının koşullarının oluşmadığından bahisle karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, endüstriyel tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat; karşı dava ise tasarımın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dava, endüstriyel tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat; karşı dava ise tasarımın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

Davalı/karşı davacı vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesinde, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 28.02.2023 tarihli ve 2022/109 E., 2023/40 K. sayılı ilamı ile aynı taraflar arasında görülen davada, işbu davanın konusunu oluşturan 2016/04706 (7) numaralı tasarımın hükümsüz kılındığı belirtilmiş ancak anılan dosyanın UYAP kayıtlarında yer alan gerekçeli karar içeriğinde, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında, davacı/karşı davalı tarafa ait 2016/04706 (7) numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edici özelliklere sahip olmadığı yönünde mütalaada bulunulduğu, işbu dosyadaki bilirkişi raporlarında ise anılan tasarımın yenilik ve ayırt edici özelliklere sahip olduğu şeklinde görüş belirtildiği, bu itibarla her iki dosyadaki raporların birbirleri ile çeliştiği anlaşılmıştır.

İstinaf aşamasında aynı taraflar arasında 2016/04706 (7) tescilli tasarımın hükümsüzlüğü istemi ile 12.08.2021 tarihinde (karşı davanın ise 27.09.2021 tarihinde) açıldığı anlaşılan Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/109 E. sayılı dosyasının getirtilerek bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacına yönelik olarak üç kişiden oluşan bilirkişi heyetinden çelişkiyi giderici rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalı/karşı davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.