Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5022 K.2024/7190

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ...'da un fabrikası işlettiğini, davalının ise kuru bakliyat ve tahıl tüccarlığı yaptığını, müvekkili ile davalı arasında 2007-2008 yıllarında buğday alışverişi yapıldığını, yapılan buğday ve un alışverişi sonucu müvekkilinin çekler ile yaptığı ödeme sonrasında davalıya bakiye 451.821,02 TL borcunun kaldığını, bu borcunu ise halen ödeyemediğini, davalının bu alacağına karşılık davacıya yönelik 796.000,00 TL'lik takipte bulunduğunu, müvekkilinin takibe itiraz etmediğini,

ancak alışverişin teminatı olarak verilen senetlerle ilgili olarak yapılan takipte 344.178,98 TL'lik fazla talebin bulunduğunu, müvekkilinin davalıya bu miktar borcunun bulunmadığını ileri sürerek davacının borç miktarının 451.821,02 TL olduğunun ve 344.178,98 TL'lik kısım için borçlu olmadığının tespiti ile fazla talep edilen bu kısım için takibin iptaline ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile de 607.612,52 TL'den borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defi'inde bulunarak, davacının takibi sürüncemede bırakmaya çalıştığını, davacının iddiasını ispatlaması gerektiğini savunarak davanın reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı dava dilekçesinde davalıya 451.821,02 TL borcu olduğunu ikrar ederek 344.178,98 TL'den borçlu olmadığının tespitini istediği, davacı ile davalı arasında buğday alışverişi yapıldığı, buğdayların bir kısmının davacı tarafından alınıp kullanıldığı, bir kısmının ise kullanılmadan faturalarla iade edildiği, davacının davalıya bir kısım ödemeler yaptığı ve var olan cari hesaptaki borçları için davalıya çeşitli bankalardan çek düzenleyip verdiği, Mahkemece davacının davalıya olan borç miktarının tespiti hususunda alınan bilirkişi raporunda davacının davalıya olan borcunun 188.387,48 TL olduğunun tespit edildiği,

davacının verdiği ıslah dilekçesiyle dava dilekçesinde ikrar ettiği borcundan dönmek istediğini, ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "maddi bir hatadan kaynaklanmadıkça ikrardan dönülemeyeceği"nin düzenlendiği, davacının davalıya 451.821,02 TL borçlu olduğunu dava dilekçesinde ikrar etmesi, daha sonra davayı ıslah ederek 188.387,47 TL borcu olduğunu ve kalan 607.612,52 TL yönünden borçlu olmadığını talep etmesinin maddi bir hatadan kaynaklanmadığı,

ikrarın taraflar arasındaki uyuşmazlığı çekişmesiz hale getirdiği ve ıslahla geri dönülemeyeceği, bilirkişi kurul raporu hükme esas alınsa da davacının davalıya 344.178,98 TL yönünden borçlu bulunmadığının tespitine karar vermek gerektiği, davacının davalının kötü niyetli olduğunu bu yönüyle ispat edemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının takibe dayanak cari hesap yönünden bulunan borç miktarından 344.178,98 TL asıl alacak yönünden borçlu bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, Mahkemece, yargılamanın usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle dava dilekçesinde ikrar ettiği tutardan 6100 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dönülemeyeceğine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin ikinci fıkrası, 353 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesi

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.