Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5056 K.2024/2194

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan finansal kredi sözleşmesi nedeniyle müvekkiline ait taşınmaz üzerine 80.000,00 euro tutarlı 17.07.2007 tarihli birinci dereceden üst sınır ipoteği tesis edildiğini, asıl borçlu ...'ın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkiline ait dava konusu taşınmaz için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2012/5677 sayılı takibin başlatıldığını, tapuda tesis edilen ipotek tutarının tapu kaydında ve akit tablosunda farklı yazıldığını, bu nedenle ipoteğin geçersiz olduğunu,

bir yerde 80.000,00 euro bazı yerlerde ise 80.000,00 USD yazıldığını, müvekkilinin okuma yazma bilmediğini, hulus ve saffetinden yararlanıldığını, ipotek tutarının yabancı ülke para birimiyle gösterilmesinin adalet ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca ipoteğin tesis edildiği 17.07.2007 tarihinde temyiz kudretinden mahrum olacak şekilde psikolojik rahatsızlığının bulunduğunu, 1939 doğumlu olan müvekkilinin 50-55 yaşından beri psikolojik rahatsızlığının bulunduğunu, çeşitli hastanelerde tedavi kayıtlarının bulunduğunu,

müvekkilinin hukuki ehliyetini yitirecek şekilde rahatsız olduğunun Adli Tıp Kurumu (ATK) raporuyla ortaya çıkacağını ileri sürerek ipotek sözleşmesinin iptaline ve ipoteğin fekkine, müvekkili aleyhine başlatılan takibin iptaline, %40 oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, dava esnasında ipoteğin paraya çevrilmesi halinde davanın istirdat davası olarak devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, ipotek akit tablosunun resmî belge olduğunu, davacının okuma yazma bilmemesinin bir öneminin olmadığını, ipoteğin tesis edildiği tarih itibari ile davacının herhangi bir rahatsızlığının bulunmadığının tespit edildiğini, ayrıca davacının iddia ettiği rahatsızlıkların fiil ehliyetini kaldıran türden olmadığını, ihtarnamede yer alan adresle resmi senetteki adresin aynı olduğunu, ipotek belgesinde para birimi yönünden bir çelişkinin bulunmadığını, sadece bir yerde rakamla 80.000,00 USD yazılıp, parantez içinde yazıyla "seksenbinavrupaparabirimi" ibaresine yer verildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 04.07.2019 tarih, 2001/26 E. ve 2019/416 K. sayılı karar ile akit tarihinde davacının fiil ehliyetini ortadan kaldıracak herhangi bir akıl hastalığının olmadığı, zeka geriliği veya demans denilen bunama halinin olmadığı ATK raporuyla tespit edildiğinden davacının, işlem tarihi olan 17.07.2007 tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğunun anlaşıldığı,

ayrıca davacı, ipotek sözleşmesinde ipotek bedelinin farklı ülkelere ait yabancı para birimleriyle belirlenmesinden dolayı ipotek sözleşmesinin iptalini talep etmiş ise de, sözleşmede rakam ve yazı bölümlerinde farklı değerler bulunması halinde yazı kısmındaki değere itibar edileceği kabul edildiğinden ipotek sözleşmesinin sadece bu sebeple geçersiz hale gelmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Dairemiz Kararı

Dairemizin 22.11.2021 tarih, 2020/5520 E. ve 2021/6448 K. sayılı kararında; davacının okuma yazma bilmediği ve bu sebeple hulüs ve saffetinden yararlanıldığı iddiası yönünden herhangi bir tartışma yapılmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297 nci maddesi dikkate alınarak, davacının bahse konu iddiası yönünden mülga 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun) 14 ve 15 inci maddeleri tahtında tartışılarak neticesine göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesiyle kararın davacı yararına bozulmasına, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerek dosyada dinlenen tanık beyanlarından gerekse davacının celp edilerek incelenen belgelerde parmak izi kullanmasından ve Karamürsel İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yazı cevabından okuma yazma bilmediğinin anlaşıldığı, işlem tarihinde de okuma yazma bilmeyerek işlemi gerçekleştirdiği, tanıkların beyanlarında, davacının kolay kandırılabilecek saf bir kadın olmadığı ve ipotek tesisi işlemini bilerek ve isteyerek yaptıklarının ifade edildiği,

davaya konu ipotek tesisine ilişkin belgede imzası bulunan tutanak tanıklarının beyanlarına başvurulması bir an için düşünülebilir ise de işlemin tesis edilme tarihi üzerinden yaklaşık on altı yıl gibi çok uzun bir süre geçtiğinden tutanak tanıklarının beyanlarına usul ekonomisi ilkesi uyarınca başvurulmadığı, Tapu Sicil Tüzüğü uyarınca okuma yazma bilmeyenlerin yapacakları işlemlerde parmak bastırılması ve iki tane şahit bulundurulmasının gerektiği, somut olayda bu kurala riayet edilmediği, ancak bu kurala uyulmamış olmasının tek başına resmi belgenin ve işlemin geçersiz sayılmasını gerektirmediği,

ayrıca davacının okuma yazma bilmediğini söylemesi gerekirken bu durumu söylemeyip imza atıp işlem yapmasının kendi kusurundan ileri geldiği, hilenin varlığının resen araştırılacağı, dava konusu ipotek işleminde davacının kandırıldığı ve saflığından istifade edildiğinin usulünce ispat edilemediği, davacının bilinçli bir şekilde ve fesada uğratılmamış iradesi ile gerçekleştirmiş olduğu dava konusu ipotek tesisi işleminin sonuçlarına katlanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyada dinlenen bir kısım tanıkların beyanına göre davacının saf biri ve olduğu ve okuma yazma bilmemesinden mütevellit birçok konuda başkalarından yardım aldığının anlaşıldığını, okuma yazma bilmediğinin sabit olduğunu, resmî senetteki bedel farklılıklarını dahi anlayabilecek durumda olmadığını, Tapu Sicil Tüzüğü gereği okuma yazma bilmeyenlere ilişkin merasimin yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşmenin butlanla batıl olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesi.

2.818 sayılı Kanun'un 14, 15 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,