Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5215 K.2024/7588

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Dünyası Eğitim Hizmetleri Danışmanlık ve Tic. Ltd.

Şti.’nin anaokulu ve okul öncesi eğitim alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin “milenyumbilgidünyası” ibareli markaya sahip olduğunu, davalı firma tarafından müvekkili şirkete ait ticari unvanının ve işletme adının kullanıldığını, davalı firmaya ait broşürler ile müvekkili şirkete ait broşürler arasında ayırt edilemeyecek düzeyde benzerlik bulunduğunu, davalı firmanın bilerek ve isteyerek iltibas yarattığını, davalı firma eylemlerinin haksız rekabete yol açtığını, davalı firma tarafından müvekkili şirkete ait markanın taklit edildiğini, davalı firmanın söz konusu eylemler ile müvekkili şirketin marka hakkına tecavüz ettiğini,

davalı firmanın müvekkili şirketin tanınmışlığından faydalandığını, davalı firmanın müvekkili şirketi zarara uğrattığını iddia ederek müvekkili şirketin marka hakkına tecavüzün tespitine, önlenmesine, davalı firma tarafından müvekkili şirkete ait markanın kullanıldığı tüm envanterin toplatılarak yok edilmesine, davalı firmaya ait sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 15.000,00 TL maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminatın ticari/reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, kararın masrafı davalıdan alınmak suretiyle gazetede ilânına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin “... ... Dünyası Anaokulu” ibareli markaya sahip olduğunu, davalılarca kullanılan “... ... Dünyası Anaokulu” ibareli marka ile müvekkili firma adına tescilli “... ... Dünyası Anaokulu” ibareli marka arasında iltibas bulunduğunu, taraf markalarının esas unsurunun “... Dünyası” ibaresinden oluştuğunu, söz konusu markalarda geçen diğer ibarelerin tali nitelik taşıdığını, "... ...

Dünyası” markasının ... tescil numarası ile davacı adına tescilli olduğunu, 2011 yılından bu yana bu markanın davacı tarafından fiilen kullanıldığını, davalı tarafından markanın izinsiz kullanılması nedeniyle 2018/150 E. sayılı davanın açıldığını, davalının 18.05.2018 tarihinde “... ...

Dünyası Anaokulu” markasını kendi adına tescil ettirdiğini, markanın davacının ticaret unvanı ve tescilli markası ile benzer olduğunu, kötü niyetle tescil edildiğini, davalı tarafın davacının tanınmışlığından faydalanmaya çalıştığını iddia ederek davalılar adına tescilli ... tescil numaralı “... ... Dünyası Anaokulu” ibareli markanın tescilli olduğu tüm sınıflar bakımından hükümsüz kılınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından ileri sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacı şirkete ait marka ile müvekkili firmaya ait marka arasında benzerlik bulunmadığını, davacı şirkete ait markanın “... ... Dünyası Anaokulu” olarak tescil edildiğini, müvekkili firmaya ait markanın ise “... ...

Dünyası Anaokulu” olarak tescilli olduğunu, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, davacı şirkete ait markanın esas unsurunun “...” ibaresi olduğunu, davalı şirketin “...” ibaresini ön plana çıkarttığını, ortalama tüketicinin bahse konu markaları birbirinden ayırt edebileceğini, karşılaştırmaya konu markaların koruma tarihlerinin birbirine yakın olduğunu, müvekkili firmanın herhangi bir kötü niyeti bulunmadığını, müvekkili firmaya Milli Eğitim Bakanlığı tarafından izin ve ruhsat verildiğini, ruhsat alım sürecinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından benzer isimli başvuruların kabul edilmediğini,

söz konusu durumun müvekkili firmaya ait markanın davacı şirkete ait markadan farklılığını ortaya koyduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin markasının davacıya ait marka ile benzer olmadığını, her iki tarafın markalarının yakın tarihlerde başvurularının yapıldığını, davacının müvekkillerine ait marka başvurusuna yaptığı itirazın Kurum tarafından reddedildiğini, davacının markasında yer alan esas unsurun "..." ibaresi olduğunu, "... DÜNYASI" ibaresinin tanımlayıcı bir ibare olduğunu, davacının "... DÜNYASI" markasını tescil ettirmek için ayrıca başvurmasının da bunu kanıtladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, somut olay incelendiğinde, asıl davanın davalısının da müşterek malik olduğu "... ... DÜNYASI ANA OKULU" markası tescilliyse de, davalının markasını tescilli olduğu şekilden farklı olarak "... DÜNYASI ANAOKULU" olarak kullandığı, bu marka kullanımının davacının "... ...

DÜNYASI ANAOKULU" markası ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu, davalının kullanımının davacının markasının tescili kapsamında yer alan "eğitim ve öğretim hizmetleri" kapsamında kaldığı, markaların hitap ettiği ortalama tüketici kitlesinin her iki markayı kullanan işletmeleri gördüğünde, aynı işletmeye ait iki ayrı okul oldukları fikrine kapılabilecekleri, bu nedenle davalının marka kullanımının davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, davacının maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanını talep edebileceği,

alınan bilirkişi raporu ile lisans bedeline göre ödenmesi gereken maddi tazminatın 7.741,50 TL olarak hesaplandığı, davacı vekili bu rapordaki hesaplama yöntemine itiraz etmeyerek davalının elde ettiği gelire ve müvekkilinin yoksun kaldığı kazanca göre de hesaplama yapılması gerektiğini belirterek bu konuda yeniden rapor alınmasını talep ettiği, ancak yargılama sırasında maddi tazminatın lisans bedeline göre hesaplanmasını talep ettiği, bu nedenle diğer usullere göre tazminat hesabı için rapor alınması talebinin reddine karar verildiği, davacının talep edebileceği maddi tazminatın 7.741,50 TL olduğu,

davacıya ait markanın tescilli olduğu süre, tanınırlık düzeyi, davalının kusur derecesi ve tarafların cirolarına göre 5.000,00 TL manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olacağı, birleşen dava yönünden, "...

DÜNYASI" ibarelerinin davacı şirketin ticaret unvanının da esas unsurunu oluşturduğu, bu nedenle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası ve altıncı fıkrasındaki hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, davalıların markalarını kötü niyetle tescil ettirdiklerine dair bir delil elde edilemediği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının, davacının ticaret unvanı ve tescilli "MİLENYUMBİLGİDÜNYASIANAOKULU" markası ile iltibas yaratacak derecede benzer olan "...

DÜNYASI ANAOKULU" markasını kullanmak suretiyle davacının marka haklarına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin durdurulmasına, önlenmesine, 7.741,50 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle kararın Türkiye'de yayın yapan günlük bir gazetede bir kez ilânına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, birleşen davanın kabulüne, davalılar adına tescilli ... numaralı "... ...

DÜNYASI ANAOKULU" markasının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, aldırılan raporların itiraza uğraması üzerine oluşturulan yeni bilirkişi heyetinden aldırılan 14.09.2020 tarihli raporun yeterli ve denetime elverişli olduğu, asıl davanın davalısının da müşterek malik olduğu "... ... DÜNYASI ANA OKULU" markası tescilliyse de, davalının markasını tescilli olduğu şekilden farklı olarak "... DÜNYASI ANAOKULU" olarak kullandığı, bu marka kullanımının davacının "... ...

DÜNYASI ANAOKULU" markası ile iltibasa neden olacak derecede benzer olduğu, davalının kullanımının davacının markasının tescilli olduğu sınıf kapsamında olduğu, bu nedenle davalının marka kullanımının davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, bilirkişi raporu ile davacının talebi kapsamındaki hesaplama yöntemi olan lisans bedeline göre ödenmesi gereken maddi tazminatın 7.741,50 TL olduğu, davacının sonradan her üç yönteme göre hesaplama yapılması gerektiği yönündeki itirazlarının hukuki olmadığı,

davacıya ait markanın tescilli olduğu süre, tanınırlık düzeyi, davalının kusur derecesi ve tarafların cirolarına göre 5.000,00 TL manevi tazminatın da hakkaniyete uygun olacağı anlaşılmakla Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne dair kararında isabetsizlik bulunmadığı, taraflara ait markalar incelendiğinde, davacı adına tescilli 2017 86067 nolu “MİLENYUMBİLGİDÜNYASIANAOKULU” marksının 41. sınıfta tescilli olduğu, davalıların ... nolu “... ...

DÜNYASI ANAOKULU" markasının da 41. sınıfta tescil edildiği, davacıya ait markanın tescil başvuru tarihinin ve tescil tarihinin davalıların markasından daha önce olduğu, her iki taraf marksında "... DÜNYASI ANAOKULU" ibarlerinin aynen mevcut olduğu, davacının markasında ayrıca "...", davalıların markasında ise "..." ibaresinin yer aldığı, ...'nın İstanbul'un bir ilçesi olması nedeniyle davalıların markalarına özgünlük ve ayırt edicilik katmadığı,

markaların hitap ettiği ortalama tüketici kitlesinin her iki markayı farklı zamanlarda ve yerlerde gördüklerinde anaokullarının aynı işletmeye ait olduklarını, davalılara ait markayı taşıyan okulun davacıya ait okulların ... şubesi olarak algılanabileceği, bu nedenle markalar ve işletmeler arasında bağlantı kurabileceği gerekçesiyle hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu anlaşılmakla birleşen davanın kabulü ile davalılar adına tescilli ... tescil numaralı "... ...

DÜNYASI ANAOKULU" markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekili ile davalılar vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, davacı adına tescilli markanın davalı tarafından iltibas yaratacak şekilde kullanılması suretiyle davacının marka haklarına gerçekleştiği iddia edilen tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminatın tazmini, birleşen dava ise davalılar adına tescilli 2017/94979 numaralı "... ... DÜNYASI ANAOKULU" markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.