Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5358 K.2024/7140

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu başvurunun itiraza mesnet gösterilen 2014/39049, 2014/39051 ve 2015/86896 hariç diğer davalı markalarıyla görsel, işitsel ve kavramsal düzeyde benzerliği bulunduğu gerekçeleriyle davaya konu başvurunun mal ve hizmet listesinden bazı hizmetlerinin çıkartılmasına karar verildiğini, oysa, taraf markalarının iltibas yaratacak kadar benzer olmadığını, davalı firmanın sadece 14. sınıfta tescil aldığını ve 2005’den itibaren sadece gözlük ve saat imalatı ve satışı ile uğrastığını, 18, 25 ve 35. sınıfta ... ibareli marka tescili ve kullanımının bulunmadığını,

müvekkilinin müktesep hak teşkil eden 2001/16567 sayılı markasını 18 ve 25. sınıflara konu mallar ve 35. sınıfa konu hizmetler için tescille 17 yıldır fiilen kullandığını, davalı şirketin açtığı İzmir FSHHM 2017/1 E. sayılı 2001/16567 ve 2014/05894 sayılı ... ibareli markaların kullanılmaması iddiasına dayalı hükümsüzlük davasının 18 ve 35. sınıfa konu mal ve hizmetler bakımından reddedilirken sadece 25. sınıf yönünden hükümsüzlük talebinin kabul edildiğini ileri sürerek YİDK kararının iptali ile tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davalı-birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin müvekkilinin markalarıyla iltibasa neden olacak şekilde 2015/33087 sayı ile ... ibareli marka tescil başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin markasının tanınmış olduğunu, önceye dayalı hakkı, ticaret ünvanı hakkı olduğunu, davalı başvurusunun kötüniyetli olduğunu, başvuruya karşı müvekkili şirketin itirazda bulunduğunu itirazlarının YİDK kararıyla kısmen reddedildiğini, dava konusunun ise davalıya ait başvuru markasının kapsamından çıkartılmayan mal/hizmetler olduğunu, YİDK kararının bu açıdan iptali ile davalıya ait markanın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu basvuruda müvekkilinin ... ibaresinin yer aldığını ve çıkarılan mal ve hizmetlerin de aynı/aynı tür/benzer ürünler olduğunu, tüketicilerce taraf markalarının doğrudan karıştırılabileceğini, YİDK kararının usule ve hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davacı-birleşen dosyada davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; başvuru markası kapsamda bırakılan mallarla davacı markasının kapsamındaki malların benzemediğini, önceki markaları nedeniyle müktesep hakkı bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Asıl ve birleşen davada davalı TÜRKPATENT vekili; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, asıl davada; davacının " ..." ibareli marka başvurusu ile davalının "..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle davaya konu marka başvurusunun kapsamından çıkartılan “18,25, 35 sınıftaki: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil).

Sabunlar, Aydınlanma amaçlı mumlar. fitiller, yarı mamul vakslar, balmumları (vakslar), parafinler. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazlan (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).

İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler. Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri. güneşlikler, bastonlar. Kırbaçlar. koşum takımları, eyerler, üzengi ve eyer kayışları.

Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar. bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terliklet, sandaletler.

Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler. mallannın bir araya getirilmesi hizmetleri; (belinilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” mal/hizmetleri açısından görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

bu mallar/hizmetlerde 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fırkasınca iltibas, karıştırılma koşullarının oluştuğu, davacının 2001/16567 ... ibareli markasına dayalı davalı markasına yaklaşma çabası bulunmadığından başvuru markası açısından müktesep hakkının bulunduğu, bu markanın kapsamında yer alan (başvuru kapsamından çıkartılan mal ve hizmetler yönünden) "Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamül taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar;

çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler." malları açısından itirazın reddi konusunda verilen YİDK kararının hatalı olduğu, bu kısımlardan davanın haklı olduğu, 2014/05894 sayılı önceki markası açısından ise başvuru markası tarihi esas alındığında uzun süre ihtilafsız kullanma koşulu gerçekleşmediğinden bu marka açısından da müktesep hak oluşmadığı, asıl davanın kısmen kabulünün gerektiği, birleşen davada;

davalının " ..." ibareli marka başvurusu ile davacının "..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle davaya konu marka başvurusunun kapsamından çıkartılmayan“35/müsterilerin malları elverisli bir sekilde görmesi ve satın alması için Tahta, mantar, kamıs, bambu, hasır, boynuz, kemik, fildisi, balina kemigi, istiridye kabugu, kehribar, sedef, lületası, balmumu, plastik veya alçıdan mamul bu sınıfa dahil süs ve dekorasyon esyaları: biblolar, duvara asılan süsler, heykeller.

Camdan, porselenden, seramikten, kilden süs ve dekorasyon esyaları: heykeller, biblolar, vazolar; parfüm bekleri (yandıgında koku yayan bekler), parfüm spreyleri ve vaporizatörleri (püskürteç); giysiler için düğmeler kopçalar, halkalar, fermuarlar, ayakkabı ve kemer tokaları, yapıskan bantlar mallarının biraraya getirilerek toptan ve perakende satısı hizmetleri” mallarının biraraya getirilerek toptan ve perakende satısı hizmetleri mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar,

katalog ve benzeri diger yöntemler ile saglanabilir)” hizmetlerinin davacıya ait 2008 42650, 2013 99298, 2013 99301, 2013 23245 ve 2013 23247 sayılı markalarının kapsadığı mallar ile görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzer mal ve hizmet niteliğinde olduğu,

556 sayılı KHK'nın 8/1. maddesindeki iltibas koşullarının oluştuğu, davacı taraf başvuru ibaresi üzerinde önceye dayalı hak, markalarının tanınmışlığı, ticaret ünvanına bağlı hakkı ile davalı başvurusunun kötüniyetli yapıldığını iddia etse de bu hususlar bu davada ispat edilememekle beraber markalar arasında var olan iltibas durumunu ortadan kaldırmadığından davacının bu iddiaları sonuca etkili görülmediği,

davalı taraf müktesep hakka dayanmış ise de 2001/16567 ... ibareli markası açısından davaya konu olan ve başvuru markasının kapsamından çıkartılmayan mallar/hizmetler ile 2001/16567 sayılı marka kapsamı örtüşmediğinden (mal/hizmet benzerliği oluşmadığından) bu marka açısından müktesep hak koşulunun oluşmadığı, 2014/05894 sayılı önceki markası açısından ise başvuru markası tarihi esas alındığında uzun süre ihtilafsız kullanma koşulu gerçekleşmediğinden bu marka açısından da müktesep hak oluşmadığı,

gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, dava konusu YİDK kararının (başvuru kapsamından çıkartılan mal ve hizmetler yönünden) dava konusu edilen 2015/33087 sayılı markanın kapsamında yer alan 35. sınıftaki "Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamül taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar;

çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler." yönünden iptaline, (bu kısımlar yönünden davanın kabulüne), asıl davada diğer kısımlar yönünden davanın reddine, birleşen Ankara 2. FSHHM'nin 2018/355 E. sayılı dosyasında açılan davanın kabulüne, birleşen davada YİDK kararının dava konusu edilen 2015/33087 sayılı marka yönünden verilen (başvuru kapsamından çıkartılmayan mal ve hizmetler yönünden) iptaline karar verilmiş hüküm asıl davada davacı - birleşen davada davalı ve davalı Türkpatent vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının " ..." ibareli marka başvurusu ile davalının "..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle davaya konu marka başvurusunun kapsamından çıkartılan mal/hizmetleri açısından görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu,

bu mallar/hizmetlerde 556 sayılı KHK'nın 8/1 maddesindeki iltibas, karıştırılma koşullarının oluştuğu, davacının 2001/16567 ... ibareli markasına dayalı davalı markasına yaklaşma çabası bulunmadığından başvuru markası açısından müktesep hakkının bulunduğu, 2014/05894 sayılı önceki markası açısından ise başvuru markası tarihi esas alındığında uzun süre ihtilafsız kullanma koşulu gerçekleşmediğinden bu marka açısından da müktesep hak oluşmadığı,

başvurunun kötüniyetli yapıldığı ileri sürülse bile bunun var olan iltibas durumunu ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, asıl davada YİDK kararının iptali, birleşen davada YİDK kararının iptali ile hükümsüzlük ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fırkası

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.