Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5375 K.2023/7354

2.... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

BİRLEŞEN DAVALAR

Erzurum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/307 E. Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/409 E.

KARAR DÜZELTME İSTEYEN

Asıl ve birleşen davalarda davacı

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacıya ait aracın arızalanması üzerine davalı ... ...'a ait ve sürücülüğünü davalı ...'ın yaptığı araca yüklenerek tamir için Erzurum'a nakledilmek istendiğini, aracın freninin patlaması neticesi ... döndüğünü, üzerinde bulunan davacıya ait aracın 2 metre yükseklikten ... ...

Komutanlığı bahçesine düşmesiyle araç içerisinde bulunan görevli memurlar ile araç sürücüsü ve yardımcısının yaralanmasına sebep olunduğunu, araç üzerine yüklü müvekkili Bakanlığa ait araç içerisinde bulunan görevli polis memurlarına İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve yönetmelik gereğince yapılan hesaplama neticesinde toplam 676,31 TL tutarında nakdi tazminat ödendiğini, polis memurlarından ... ...

Erkek'in bu kazada yaralanması sebebiyle %15 oranında malul olduğu yolundaki heyet raporununa istinaden maddi ve manevi tazminat talebi ile davacı aleyhine idare mahkemesinde açılan davada hükmedilen bedel ile masraflar toplamı 99.423,31 TL'nin Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2007/11886 E. sayılı takip dosyasına ödendiğini ileri sürerek 676,31 TL nakdi tazminatın ve ... ...

Erkek'e söz konusu kazada yaralanması sebebiyle mahkeme kararına istinaden ödenen 99.423,31 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, birleşen 2009/307 E. sayılı dosyada;

icra dosyasına vekâlet ücreti olarak 9.020,73 TL ödendiğini belirterek bu meblağın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş, birleşen 2016/409 E. sayılı dosyada Erzurum 2. İdare Mahkemesinin 2008/1539 E. sayılı dosyasına istinaden 618.162,05 TL daha ödeme yapıldığını ileri sürerek bu meblağın da ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; olay tarihinde şoförü olduğu kamyonun arızalı olması sebebiyle Erzurum'a tamire getirecekken ... harekat timlerinin kendilerinin panzerinin arızalandığını, Erzurum'a ağır bakıma gitmesi gerektiğini ve bu aracı kamyonuna yükleyip götürmesi şeklinde hukuk dışı baskıda bulunarak arızalı kamyona panzeri yüklettiklerini, Palandöken dağı inişinde zaten arızalı olan kamyonun freninin patladığını, aracın kontrolünden çıktığını ve devrilmesi sonucunda ağır yaralandığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; aracın davacı idare tarafından tutulduğuna fiş veya fatura bulunmadığını, müvekkiline bir ücret ödenmediğini, aracın müvekkilinin rızası dışında tutulduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak, gerek bozma öncesi alınan Adli Tıp Kurumu raporunda, gerekse Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin en son tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere, davalı ..., araç işleteni olması nedeni ile kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat edemediği sürece kusursuz sorumluluk ilkelerine göre sorumlu olduğu, davalının da gerek bozma öncesinde, gerekse bozma sonrasında bu hususta herhangi bir delil sunmamış olduğu gibi herhangi bir iddiasının da bulunmadığı,

bu itibarla, davacı idare tarafından yapılan tüm ödemelerden davalı ...'ın sorumlu olup davacı idarenin rücu hakkı olduğu, ancak, olayın meydana geldiği kaza tarihi 1995 yılı olmakla mahallin Ohal bölgesi olması, dönemin konjektürel yapısı, aracı durdurup zırhlı aracı yüklemek isteyenlerin ... harekat polisleri olması gibi hususlar dikkate alındığında davalıların taşıma işine ... vermemelerinin mümkün olmadığı,

kaldı ki kendi araçlarının da tamire gittiğini arızalı olduğunu beyan ettikleri, davalıların herhangi bir ücret almadıkları da dikkate alındığında, taşımanın bir anlamda hatır taşıması olarak kabul edilmesi gerektiği, taşıması yapılan zırhlı aracın usulüne uygun olarak temin edilecek kamuya ait araçlar ile ya da usulüne uygun yapılacak taşıma sözleşmesi ile ... kişiler aracılığı ile taşıtılması gerekmekte iken bu hususlara aykırı davranıldığı, kamu hizmetinin, faaliyeti yürüten örgütün niteliklerinden bağımsız olarak, yalnızca faaliyetin niteliğine bakılarak tanımlandığı,

buna göre kamu hizmetinin, tatmininde kamu yararı olan toplumsal bir ihtiyacı karşılayan, yani kamu yararına yürütülen faaliyet olduğu, bu açıdan bakıldığında, davalılarca, davacı kuruma ait aracın tamir için taşınması işlemi niteliği itibarı ile görülen bir kamu hizmeti olduğu,

davacı idare tarafından ödenen tazminatın tamamının davalılardan rücu etmesinin gerek Yargıtay uygulamalarına, gerek kamu vicdanına uymayacağı, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44 üncü maddesi de gözetilerek %70 oranında takdiri indirim yapılmasının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı ... yönünden asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, asıl dava yönünden 30.029,88 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, birleşen 2009/307 E. sayılı davada 2.706,19 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile,

birleşen Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/409 E. sayılı dosyasında 185.448,61 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... yönünden asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 20.02.2023 tarih, 2023/580 E. ve 2023/983 K. sayılı kararıyla, mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili; meydana gelen zarardan her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı ... aleyhine açılan davanın usulden reddine karar verildiği bu nedenle davacı idare aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davalı için mahkemece %70 hakkaniyet indiriminin yapılmasının olayın içeriğine, tarafların kusuruna ve adalet ilkesine aykırı olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın düzeltilmesini ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı idareye ait aracın taşınması sırasında meydana gelen kaza sebebiyle davacı tarafından yaralananlara ödenmek zorunda kalınan meblağların davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ... vd maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Asıl ve birleşen davalarda davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 4.743,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen asıl ve birleşen davalarda davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

13.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.