Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/550 K.2023/7020

Ticaret Limited Şirketi vekili Avukat ...

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRK PATENT) nezdinde tescilli 2007/00105 sayılı tasarım (Santrifüj Pompa), 2006/00879 sayılı tasarım (Ön Filtreli Santrifüj Pompa), 2010/06878 sayılı tasarım (Egzantrik Pompa Süzgeci) ve TR 2010/11223 Y sayılı faydalı model (Santrifüj pompalar için yüksek mukavemetli termoplastik çark) belgesinin bulunduğunu, aynı alanda faaliyet gösteren davalı şirketin, anılan tescil belgelerine konu buluşları kullanarak düşük kaliteli taklit ürünleri üretip pazarladığını ileri sürerek, tasarım ve faydalı modelden ... haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, ürünlere ve bunların imalinde kullanılan üretim vasıtalarına el konulmasına, imhasına, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, ürünlerin bir kısmını kendi tescilli tasarımı kapsamında ürettiğini, bir kısmını da değişik firmalardan temin ederek sattığını, davacının ve müvekkilinin motorları Arçelik’ten satın aldığını, kullanılan ham maddelerin ve şekillerin farklı olduğunu, davacı tasarımının ... olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 15.09.2014 tarih, 2013/301 E. ve 2014/173 K. sayılı kararı ile; tescilli bir sınai mülkiyet hakkının iptal/hükümsüz kılınmadıkça kullanımının yasal olması nedeni ile ispatlanamayan davanın reddine verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 29.06.2015 tarih, 2014/18475 E. ve 2015/8732 K. sayılı kararı ile; davalıya ait dava konusu 2013/00620 Endüstriyel Tasarım Belgesi hakkında bir başka mahkemede açılmış bulunan hükümsüzlük davası beklenilerek eldeki davanın sonuçlandırılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 08.07.2020 tarih, 2017/233 E. ve 2020/126 K. sayılı kararı ile; davalıya ait 2013/00620-1 no’lu tasarımın 22.12.2015 tarihinde hükümsüzlüğüne karar verildiği, hükümsüzlük kararı ile birlikte bu tescilin hiç doğmamış kabul edilmesi gerektiği ve bu nedenle hükümsüzlüğüne karar verilen tasarım kapsamında yapılan üretimlerin davacı yana ait tescilli endüstriyel tasarımlar ile benzer olmaları karşısında tecavüz teşkil edeceği, tescili devam eden ve hükümsüzlük talebi reddedilen 2013/00620-2 no’lu endüstriyel tasarım kapsamındaki üretimlerin ise tescile dayanması karşısında tecavüz oluşturmayacağı,

bu durumda davalının 2013/00620-1 tescil numaralı hükümsüzlük kararı verilen endüstriyel tasarım kapsamındaki tüm üretim ve pazarlama faaliyetlerinin tecavüz oluşturduğu, davalının 2013/00620-2 tescil numaralı tasarım kapsamındaki üretimlerinin ise tecavüz teşkil etmediği gerekçesi ile; davanın kısmen kabulü ile davalının hükümsüzlüğüne karar verilen 2013/00620-1 sayılı endüstriyel tasarım kapsamında yapmış olduğu üretim ve pazarlama fiilleri ile davacıya ait 2006/00879 ve 2007/00105 numaralı endüstriyel tasarımlarından ... haklarına tecavüz ve haksız rekabet ettiğinin tespitine, bu tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine,

men’ine, bu kapsamda mahkememizce tecavüz oluşturduğu tespit olunan ürünler ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşuluyla kalıp ve makinelere el konularak hüküm kesinleştiğinde imhasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, masrafı davalıdan alınarak hükmün ülke çapında yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

D. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 23.06.2021 tarih ve 2020/6743 E ve 2021/5348 K sayılı kararı ile; bozma ilamında bekletici mesele yapılması istenilen İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/47 E. ve 2015/236 K. sayılı kararı ile davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmiş olduğu anlaşılmakta ise de olaya uygulanacak mülga 554 sayılı KHK dönemine ilişkin olarak Dairemizin yerleşik içtihatlarına göre;

tescilli bir tasarıma dayalı kullanımların kötü niyetli tescil olmadığı müddetçe tasarıma tecavüz oluşturduğundan bahsedilemeyeceği ve eylemin haksız rekabeti de oluşturmayacağı, davalı adına tescilli olan tasarımın hükümsüzlüğünün kötüniyete dayanması ve davalının tescilli tasarımının, hükümsüz kılınıncaya kadar Mülga 554 sayılı KHK koruması altında bulunması karşısında, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı işaret edilerek karar davalı yararına bozulmuştur.

E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dayandığı 2010/11223 tescil no’lu faydalı model belgesine tecavüz talebi yönünden aldırılan bilirkişi raporuna göre davalı ürününün bu faydalı model koruma kapsamında olmadığı bildirildiği gibi bozmadan önceki kararda faydalı modele ilişkin talebin reddine karar verildiği ve davacı tarafça temyiz kanun yoluna başvurulmayarak bu hususun davalı yararına kazanılmış hak teşkil ettiği anlaşılmakla, faydalı model yönünden davanın reddi yoluna gidilmiş,

davacının endüstriyel tasarım tesciline ilişkin talebi yönünden ise davalının kullanımının hükümsüz kılınan kendi tasarım tescili kapsamında olup, dava ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 554 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (554 sayılı KHK) hükümleri ve buna ilişkin Yargıtay içtihatlarına göre, davalı adına tescilli olan tasarımın hükümsüzlüğünün kötü niyete dayanmaması ve tescilli tasarımın hükümsüz kılınıncaya kadar 554 sayılı KHK koruması altında bulunması karşısında davacının davasının tümden reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirket yetkilisi olan ... ...’nün 1986-2007 tarihleri arasında müvekkili şirkette çalıştığını, izinli olduğu 05.02.2007 tarihinde şirketi kurduğunu, satış elemanı olarak çalışan adı geçenin müşterileri ile kurduğu kişisel ilişkiyi ranta çevirdiğini, İstanbul Anadolu 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince de davalıya ait dava konusu 2013/00620-1 sayılı tasarımının benzer olarak algılanması sebebi ile hükümsüzlüğüne karar verildiğini, bu kararın geçmişe ... olduğunu, tasarım ve faydalı modelin haksız rekabet kapsamında korunmasının gerektiğini, kötüniyetli tescilin hükümsüzlük sebebi olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarının da bu yönde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ait tasarım ve faydalı modelden ... haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile men’ine ve ref’ine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Mülga sayılı 554 sayılı KHK’nin 17, 48/1-a ve 49 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

04.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.