Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/5820 K.2024/3529

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında 23.07.2012 tarihli beş yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin 23.07.2012 tarihli asgari mal alım taahhütnamesi ile yıllık 600 m³ beyaz mal satın almayı taahhüt ettiğini, davalı şirketin sözleşme hükümlerine uymayarak asgari mal alım taahhüdüne uymadığını, davacının sözleşmeyi feshettiğini, davalı şirket ile davacı şirket arasında kurulan cari hesap ilişkisi gereği ödenmesi gereken cari hesap borçlarının ödenmediğini belirterek sözleşme uyarınca mahrum kalınan kar miktarı yönünden şimdilik 1.000,00 TL ve cari hesap borçları nedeniyle 22.679,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının sözleşmenin ilk yılının dolmasını beklemeden bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini, davalının ilk sözleşme yılı için almayı taahhüt ettiği akaryakıtı alıp alamayacağının belirsiz olduğunu, dava ile talep olunan cezai şartın tahsiline karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığını savunarak reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davacının bir yıllık süre dolmadan fesih ihtarnamesi gönderdiği, bu durumda haklı bir fesih bulunmadığı, cezai şart ile kar mahrumiyeti talep edilemeyeceği davacının cari hesap alacağının bulunduğu gerekçesiyle davacının cezai şart/kar mahrumiyeti talebinin reddine, cari hesap alacağı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 16.02.2017 gün ve 2016/5283 E., 2017/1214 K. sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.03.2019 tarih, 2017/4082 E., 2019/1663 K. sayılı kararıyla "Davalı tarafından imzalanmış, davacı tarafından imzalanmamış, ancak davacının cevaba cevap dilekçesinin 4 üncü bendinde davacı şirketce benimsenen ön protokole göre, davalının istasyonuna kurulacak otomasyon sistemi davacı tarafından yapılacak, ancak davalı otomasyon sisteminin kullanımından dolayı kira ödeyecektir.

Bu durumda otomasyon tesis bedelinin cari hesap içinde davalının borcu olarak kaydedilmesi doğru değildir. Mahkemece bu husus değerlendirme dışı bırakılarak hüküm kurulmuş, bu yönüyle yapılan tahkikat eksik kalmıştır.

Mahkemece, davacının otomasyon tesis bedeli dışında kalan alacağı hesaplanıp bu miktar üzerinden cari hesap alacağının tahsiline karar verilmesi gerekirken, bu ayrım yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi ve hükmün bu nedenlerle bozulması gerekirken, Dairemizce yerel mahkeme kararının onanması doğru olmamıştır. Bu itibarla davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin onama ilamının kaldırılarak, yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

" gerekçesiyle karar taraflar yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen karar ile davacının bir yıllık süre dolmadan fesih ihtarnamesi gönderdiği, bu durumda haklı bir fesih bulunmadığı, cezai şart ile kar mahrumiyeti talep edilemeyeceği, davalının taraflar arasında akdedilmiş akaryakıt bayilik ön sözleşmesinin 5 inci maddesinde akaryakıt istasyonundaki otomasyonu yapmayı yükümlendiğini, sadece davacı tarafından yapılacak otomasyonun periyodik bakım servis bedellerinin müvekkili şirket tarafından ödeneceğinin hüküm altına alındığını ileri sürmekte ise de sunulan ön sözleşmede davacının imzasının bulunmadığı,

bu sözleşmenin davacı tarafça kabul edilmediği görülmekle, bu savunmaya itibar edilmediği, ancak Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi'nin 2017/4082 E., 2019/1663 K. sayılı karar düzeltme ilamı kapsamında ön protokole göre davalı otomasyon sisteminin kullanımından dolayı kira ödeyeceğinden ve bu durumda otomasyon tesis bedelinin cari hesap içerisinde borç olarak kaydedilmesi mümkün olmadığından bozma doğrultusunda tekrar değerlendirilme yapıldığı, dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği,

cari hesap alacağının 4.114,49 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağı talebinin reddine, cari hesap yönünden 4.114,49 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle.

Yargıtay bozma ilamının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin imzasının bulunmadığı protokolü davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde kabul ettiği iddiasının davalı tarafından asılsız olarak iddia edildiğini, söz konusu dilekçede ön protokolün kabul edildiğine dair bir beyanın bulunmadığını, Mahkemece cari hesaptaki iki fatura alacağının kira alacağı olarak değerlendirildiğini, ancak alt yapı işleri ve otomasyon bedeli olarak kesilen bu faturalara davalı tarafından itiraz edilmediğini, bozma ilamı ile kesinleşmiş bu alacakların cari hesaptan çıkarılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

otomasyon sisteminin akaryakıt istasyonlarında bayilerin kaçak yakıt satmasının önüne geçilmesi adına 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 1240 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurul Kararı ile getirilmiş bir sistem olduğunu, otomasyon sisteminin kiralanmasının kanunen söz konusu olmadığını, faturaların kira faturası olmadığını, kira faturası olsaydı her ay kira bedeli altında düzenleneceğini, ayrıca kiralanan şeyin sözleşme sonunda iade edilmesi gerekeceğini, otomasyon sisteminin davalı tarafından iade edilmediğini, çünkü davacı tarafından davalıya otomasyon sisteminin satıldığını, ayrıca kira faturalarından stopaj olduğunu KDV olmadığını,

söz konusu faturada KDV dahil fiyat yazdığını bu nedenle kararın hukuka uygun olmadığını kararın kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı yönünden de bozulması gerektiğini belirterek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple ; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,