Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6011 K.2024/833

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... San. Tic. A.Ş.'den 2012 model ...

BL7 1B BEKO LODER marka bir adet iş makinesini 08.06.2012 tarihli fatura ile 140.997,02 TL bedel karşılığında satın alındığını, yaklaşık 10 gün sonra satışa konu iş makinesinin teslim edildiğini, teslimat esnasında yetkili servis elemanlarınca deneme çalışmaları yapıldığını, yetkili servis huzurunda yapılan deneme çalışmalarında makinenin ... ... attığını, davalı şirketin servis yetkilisinin bu sorunun zamanla geçeceğini beyan ettiğini, ancak makinedeki bu sorunun devam ettiğini, ayrıca makinenin bir çeyrek depoda 5 saat çalışması gerekirken üç buçuk saat çalıştığını,

bir saatte beş buçuk litre akaryakıt tüketmesi gerekirken 9 litre tükettiğini tespit ettiklerini, tüm bu ayıpların davalı şirket yetkililerine bildirildiğini, bunun üzerine davalı şirketin yetkili servisince farklı tarihlerde ayıpların giderilmeye çalışıldığını, ancak tüm bu ayıpları gidermeye yönelik davalı şirketin servis çalışmalarının neticesiz kaldığını ve makinedeki ayıpların giderilemediğini, davacı şirketin satın almış olduğu iş makinesinden beklenen faydanın elde edilemediğini, söz konusu ayıpların makinenin değerini önemli ölçüde azaltan ayıplar olduğunu, davalı şirkete satıma konu iş makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesi,

bunun mümkün olmaması durumunda satış bedelinin faiziyle birlikte davacı müvekkil şirkete iadesi ihtarında bulunulduğunu, ancak işbu ihtara rağmen davalı şirketin yükümlülüğünü yerine getirmediğini iddia ederek söz konusu iş makinesinin davalı şirketce aynı marka ve model başka bir iş makinesi ile değiştirilmesine, ayıplı iş makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmadığı takdirde sözleşmenin feshi ile 140.997,02 TL satış bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın 6 aylık süre içerisinde açılmadığını bu nedenle zaman aşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, ayrıca davacı tarafça ayıp ihbarlarının yasada belirlenen süresinde yapılmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 22.12.2020 tarih, 2019/100 E. ve 2020/85 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 227 nci maddesinde "satıcının satılanı ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı aşağıdaki seçimlik haklarından birini kullanabilir.

1-satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, 2-satılanı ... koyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, 3-aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, 4-imkan varsa satılanı ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme, Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." hususları düzenlendiği, satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik haklarını satıcıya karşı yöneltebileceği, alınan bilirkişi raporunda, davaya konu iş makinesinin fazla yakıt yaktığının tespit edildiği,

bahse konu makinede satış işlemi gerçekleştirilirken iş makinesi belirli bir süre kullanılmadığı sürece aracın fazla yakıt yaktığının tespitinin o an için mümkün olmadığı, aracın bu durumunun gözle görülebilecek ve ilk bakışta tespit edilebilecek ayıplardan olmadığı ve gizli ayıp olduğu tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 2012 model ...

BL71 BEKO LODER marka aracın davalı tarafından 0 km aynı nitelikte yenisi ile değiştirilmesine ve davacı tarafından ayıplı olan aracın davalıya iadesine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 29.03.2022 tarih, 2021/2855 E. ve 2022/2535 K. sayılı kararıyla dava konusu iş makinesinin davacıya 08.06.2012 tarihli fatura ile satılarak teslim edildiği, aracın halen faal olduğunun tespit edildiği, mahkemece alınan raporda "aracın aşırı yakıt tüketimi sebebinin enjektörler ve püskürtme pompasından kaynaklandığı, gizli ayıp niteliğinde olduğu" mütalaa edildiği, ancak bilirkişiler kurulunca 6098 sayılı Kanun'un 230 uncu maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılmadığından,

dosyanın yeniden 08.06.2020 tarihli raporu düzenleyen kurula tevdii ile 6098 sayılı Kanun'un 230 uncu maddesi kapsamında enjektör ve püskürtme pompasındaki ayıbın, aracın tamamını ayıplı hale getirip getirmeyeceği, enjektör ve püskürtme pompasının değişimi ile ayıbın, giderilip giderilemeyeceği, bu şekilde ayıbın giderilmesi mümkün ise dava tarihi itibariyle yapılacak masrafların nelerden ibaret olduğu konusunda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih, esas ve karar sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak alınan ek raporda, "enjektör ve püskürtme pompasındaki ayıbın, davaya konu aracın sıfır olmasından dolayı aracın tamamının ayıplı hale getirebileceği, enjektör ve püskürtme pompalarını değiştirilmesi halinde ayıbın giderilme ihtimalinin bulunduğu, araç parça fiyatı ile işçilik bedelinin dava tarihi itibariyle 1.854,80 TL olacağı" mütalaa edildiği, dosyada kapsamındaki servis formlarının incelenmesinde, iş makinesinin fazla yakıt tükettiğinin tespit edildiği ancak enjektör ve püskürtme pompasının değiştiğine dair bir formun bulunmadığı,

mahkemece ara karar ile taraflara ilgili parçaların serviste değişip değişmediğine dair evraklarını sunmak üzere bir sonraki celseye kadar süre verildiği, verilen süre içerisinde enjektör ve püskürtme pompasının değiştiğine dair herhangi bir evrak sunulmadığı, bu halde iş makinesinin misli ile değiştirilmesi şartlarının oluşmadığı,

iş makinesinin misli ile değiştirilmesini ya da sözleşmeden dönülerek satış bedelinin tahsilini talep etmiş ise de, iş makinesindeki ayıbın oluşturduğu zarar miktarının, iş makinesinin bedeline olan oranı, aradan geçen zamanda iş makinesinin kullanılmış oluşu, nedeniyle 6098 sayılı Kanun'un 230 uncu maddesi uyarınca birden çok parçadan oluşan iş makinesinde birlikte satılan parçalardan bir kısmını ayıplı olması halinde ancak dönme hakkının bu parçalar yönünden kullanılabileceği hususları gözetildiğinde, davacının iş makinesinin tamamına yönelik dönme hakkını kullanması da mümkün görülmediği,

hakkaniyete uygun olacak şekilde ve 6098 sayılı Kanun'un 227 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında iş makinesinin onarılması için hesaplanan bedel olan 1.854,50 TL'nin satış bedelinden indirilerek dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, 6098 sayılı Kanun'un 227 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında hakimce resen uygulandığından davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi ek raporunda "Enjektör ve püskürtme pompasındaki ayıbın, davaya konu araç sıfır olduğundan dolayı aracın tamamını ayıplı hale getirebileceği düşünülmektedir." denilmiş ise de devamında, "Enjektörler ile püskürtme pompalarının değiştirilmesi sonucunda aracın ayıbının giderilme ihtimali vardır." denildiğini ayrıca enjektörler ile püskürtme pompalarının değiştirilmesinin ekonomik olmadığını da belirttiğinden kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına uyulduğu ancak gereklerinin yerine getirilmediğini, kısmen kabul kararı bakımından bozulması gerektiğini, davacının süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, lehlerine nispi vekâlet ücretine karar verilmemesinin hatalı olduğunu, aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, satılanın ayıplı olması iddiasına dayalı misli ile değişim, olmadığı takdirde bedel iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Kanun'un 223, 225, 227 ve 230 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,