Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6276 K.2024/7674

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Plastik.. A.Ş. ile yaptığı anlaşma uyarınca ... marka üreticisi olduğunu, davalı ... Yalıtım.. Ltd.

Şti. ile yaptığı anlaşma uyarınca okul binası için PVC doğrama yapılması hususunda anlaştıklarının ve karşılığında davalıdan çek aldığını, üretim yapılarak montajsız ve nakliyesiz gerçekleştirildiğini, çekin karşılıksız çıktığını, sözleşmeye konu malların sözleşmede belirtilen okulda değil başka bir okulda olduğunun öğrenildiğini, bu işin yüklenicisinin davalı ... ..Ltd.

Şti. olduğunu düşündüklerini, davalının eyleminin davacının çizimlerinin izinsiz kullanılması nedeniyle haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, haksız rekabetin tespiti ile ilanı ve 117.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, davalı ... açısından tali nitelikteki “sebepsiz zenginleşme” olgusunun gerçekleştiğinin kolaylıkla söylenebilir vaziyette olduğunu, bu nedenle yalnızca davalı ... açısından;

haksız rekabet hükümlerine dayanaraktan talep ettikleri 17.000,00 TL'lik taleplerinin kabul görmemesi halinde, davalı ... aleyhine sebepsiz zenginleşme hükümlerince 117.000,00 TL'lik sebepsiz zenginleşme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek değişken ticari faiz oranıyla taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin 1994 yılından itibaren sektörde faaliyet gösterdiğini, davacı firmanın ise 2018 yılında cüz'i bir sermaye ile kurulmuş yeni bir firma olduğunu, müvekkili firmanın 2003-2004 yıllarından itibaren ... (...

Plastik Kauçuk Sanayi ve Ticaret A.Ş.) ile çalıştığını, tüm bu çalışma alanlarında gerekli olan PVC kapı ve pencereleri kendi fabrikasında ürettiğini, ancak müvekkiline ait fabrikanın üretim kapasitesinin talep karşısında ara ara yetersiz kalması durumunda, başka firmalarca üretilen PVC kapı ve pencereleri alarak ihtiyacını giderdiğini, diğer davalı ...

Yalıtım ile olan mal alım ilişkisinin de fabrikadaki üretimin talebinin karşılamaya yetmemesi nedeniyle yapılmış olduğunu, sipariş edilen malların davalıya teslim edildiğini, satın alınmış malların toplam fatura bedelinin 337.038,01 TL olduğunu, alınan mallara karşılık toplam 196.819,00 TL olan çeklerin keşide edildiğini, banka aracılığı ile ödendiğini, davalıya isnat edilebilecek bir sebepsiz zenginleşmenin söz konusu olmadığını, davacı ile diğer davalı arasında var olduğu iddia edilen ticaretin, müvekkili şirketi ilgilendirmediği gibi bu ticarete dayanılarak müvekkiline sorumluluk yükletilmesinin de mümkün olmadığını savunarak,

davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalı şirket temsilcisi savunmada bulunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının aralarında olan ticari ilişki ve sözleşme anlamında, davalı ... Yalıtım Şti.'ye sevksiz ve montajsız teslim edildiği belirtilen malların, diğer davalı ... Şti. tarafından başka bir işte kullanıldığına dair dosyada somut ve kesin bir delilin bulunmadığı gibi bir an için davalı ... Yalıtım Şti.'ye verilen malların davalı ... tarafından, davacıdan temin edilmiş olduğu sabit olsa dahi bu durumda sadece dava dışı 3. kişi ...

Plastik Kauçuk San. ve. Tic. A.Ş.'nin bahsi geçen sözleşme uyarınca talep ve dava hakkının bulunduğu, yine davalı ... Yalıtım Şti bakımından da karşılıksız çıktığı belirtilen 117.000,00 TL'lik çek açısından icra takibi başlatıldığı için işbu maddi tazminat davasının açılmasında hukuki yararın bulunmadığı, davalı ... şirketinin ...

Yalıtım şirketinden, aralarındaki ticari ilişki anlamında temin ettiğini ve bedellerini ödediğini belirttiği mallara ilişkin fatura bedelleri tutarının, işbu davaya konu 117.00,00 TL'lik tazminata konu davalı ... şirketine teslim edildiği belirtilen malların değerinin üzerinde olduğu, bu yönü ile davalı ... şirketinin davalı ... Yalıtım şirketinden temin ettiğini belirttiği malların karşılığını davalı ...

Yalıtım'a ödediği ve bu durumda davalı ... lehine sebepsiz zenginleşme olgusundan bahsedilemeyeceği, nitekim davacı ... davalı ... Şti arasında herhangi bir ticari ilişkinin ya da sözleşmenin de bulunmadığı, davacının manevi tazminat talebine ilişkin olarak da gerek davalı ... Yalıtım Şti'ne aralarındaki sözleşme kapsamında sevksiz ve montajsız olarak teslim ettiğini belirttiği malların, davalı ...

Şti. tarafından bir başka ihale işinde kullanıldığı vakıasını somut ve kesin bir delil ile ispatlayamaması, gerekse de söz konusu olay nedeni ile davacı şirketin manevi yönden uğradığını belirttiği zarar konusunda mahkemede bir kanaat oluşmaması nedeniyle davacının manevi tazminat talebinin de reddine karar verilmesi gerektiği, bu talebin de yine asıl sözleşmenin tarafı olan ve gerek davacıya gerekse Divan Cam Şti.'ye aralarındaki sözleşmeler gereği mal temin etmesi gereken dava dışı ...

Plastik Kauçuk San. ve. Tic. A.Ş.'de bulunduğu gerekçesiyle davacının maddi ve manevi tazminat davasının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ... Şti. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının sebepsiz zenginleşmeye dayalı talebi yönünden hukuki yararının bulunduğu, haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, haksız rekabetle ilgili davaların tamamını açabileceği gözetildiğinde, davacının her iki maddi vakıaya dayanarak da, bu durumun haksız rekabet teşkil ettiğini, dava dışı ...

Plastik A.Ş.'den bağımsız olarak, mahkeme aracılığıyla tespit ettirmekte ve tazminat talep etmekte hukuki yararının bulunduğu, dolayısıyla mahkemece, davacının haksız rekabete dayalı tazminat talebinin ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken, hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle reddine karar verilmesi de doğru olmadığı, davalı ...

Şti. vekilinin istinaf itirazlarına gelince; somut uyuşmazlıkta dava, maddi ve manevi tazminat istemleri ile açıldığı, davacı tarafın her biri ayrı bir davaya konu olabilecek istemlerini tek bir dava içinde talep etmiş olması dava yığılması niteliğinde olup, kabul edilen bu istemlerin her biri için davacı yararına, reddedilen istemlerin her biri için de davalı yararına, ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekmekte olduğu, bu durum karşısında mahkemece, davanın yukarıda açıklanan gerekçelerle reddine karar verilmesi,

reddedilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin her birisi yönünden de davalı yararına ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi ve davalı yararına tek bir maktu vekalet ücreti takdir edilmesi doğru değilse de, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairece davacı vekili ile davalı ...

Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hükümle davanın esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, haksız rekabete, bu mümkün görülmezse sebepsiz zenginleşmeye dayalı maddi ve manevi tazminat ve hüküm özetinin ilanı istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 6098 sayılı Kanun'un 58, 59 ve 447 nci maddeleri.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.