Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6463 K.2024/7687

Taraflar arasındaki eser sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ünlü bir hastanede Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı olarak çalıştığını, 2011 yılında "Beslenme Rehberi" hazırladığını ve hastaneye gelen müvekkili hastalarına ücretsiz dağıtıldığını, bu şekilde dağıtılmakla ürünün aleniyet kazanarak eser vasfına sahip olduğunu ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında korunduğunu, davalı şirketin müvekkilinin eserini, iznini almadan, kendi ürünlerinin reklamı ile aynı cümlelerle kopyaladığını, konuyla ilgili doktor ve hastanelere dağıtarak çoğaltıp yaydığını, müvekkilinin telif haklarını ihlal ettiğini,

bu hak ihlalinin aynı zamanda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu, taklit ürünün, iltibasa ve müvekkil hastaları için yanılmaya ve karışıklığa yol açacak nitelikte olduğunu, müvekkilinin emeğine tecavüz edildiğini, hastaları karşısında onur ve itibarının zedelendiğini, davalı tarafa keşide edilen ihtarnameye rağmen hukuka aykırı eylem ve işlemlere devam edildiğini ileri sürerek 5846 sayılı Kanun'un 68 ve 70 nci maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58 inci maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zaman aşımı itirazlarının olduğunu, müvekkilinin logosunu taşıyan kitapçığın müvekkili şirket tarafından basıldığına dair delil bulunmadığını, müvekkili tarafından böyle bir kitapçık/katalog ve sair hiçbir basım gerçekleştirilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi raporlarına göre çocuk doktoru olan davacının adının yazılı olduğu "Beslenme Rehberi"nde bebeklerin beslenmesine ilişkin bilgilerin yer aldığı, bu niteliği ile 5846 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, üzerinde adın yer almasının 5846 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi uyarınca bu eserin davacıya ait olduğuna dair karine teşkil ettiği, aksinin ispatlanamadığı, davalıya ait olduğu iddia edilen Beslenme Rehberinin davacıya ait Beslenme Rehberi ile esinlenme sınırlarını aşacak derecede benzer olduğu,

ancak davacıya ait beslenme rehberinin hangi tarihte basıldığının kesin olarak tespit edilememesi nedeniyle, davalı tarafa ait olduğu iddia edilen Beslenme Rehberinden önce basıldığının ispatlanmadığı, davalıya ait olduğu iddia edilen Beslenme Rehberinde davalı şirketin ürünlerinin reklamına yer verilmişse de, bu rehberin davalı şirket tarafından basılıp dağıtıldığının da ispatlanamadığı, bu nedenle davacıya ait eserden davalı tarafça intihal yapılarak dava konusu "Beslenme Rehberi"nin basılıp dağıtıldığının kesin olarak tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davanın reddine dair kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüz iddiası ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 191, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanun'un 11, 68 ve 70 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Davacının eser sahibi olduğu sabit olup, davacının yazdığı Beslenme Rehberi'nin bilirkişi raporuna göre neredeyse birebir aynısının dava konusu edilen rehberde de yer aldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkemece davalının bahse konu rehberi basıp dağıtmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bebek bakımı ile ilgili bilgileri içeren dava konusu rehberde davalının ürünlerinin reklamı yer almaktadır.

Kapsam itibarı ile el rehberi şeklindeki dava konusu rehberin 3. bir kişi tarafından davalının reklamını içerecek şekilde basıldığı yönündeki davalının dolaylı savunması hayatın olağan akışına uygun değildir. Bu halde, ispat yükü yer değiştirmiş olup, kendi reklamı basılı bulunan rehberin davalı tarafından piyasaya arz edildiğinin kabulü zorunludur.

Mahkemece davacının tazminat taleplerinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru olmamıştır.