Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/647 K.2023/7277

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve kiralananın tahliyesi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 01.01.2011 tarihli " Samulaş A.Ş. Hafif Raylı Sistemi Hat Üzerindeki Bayilik Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin 2.3 maddesi gereğince 43 nolu bayiinin işletilmek üzere, elde ettiği komisyon payının %15'i karşılığında davalıya kiralandığını, sözleşmede ... taraflı olarak gerekçesiz fesih hakkı düzenlendiğinden 30.03.2015 tarihli ihtar ile bayiilik sözleşmesinin feshedildiği davalıya bildirildiği halde davalının kiralanan yapıyı tahliye etmediğini ileri sürerek 01.01.2011 tarihli kira sözleşmesinin feshi ile davalının kiralanandan tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki ilişkinin kira ilişkisi olmadığını, yasal süre içerisinde fesih bildirimi yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 25.09.2020 tarih, 2020/310 E. ve 2020/555 K. sayılı karar ile taraflar arasındaki sözleşmenin 3.2 maddesine göre kontroller sonucu bayilerin pos cihazlarında kartlara dolum yapılmaması, jeton bulunmaması ve ... bulunmaması karşılığında bayilerin tutanağı tutularak 5.000,00 TL para cezasının yanı sıra bayilik sözleşmesinin fesih edileceği hükmünün bulunması, sözleşmenin 3.2 maddesi kapsamında şikayet dilekçeleri verilmiş olması, davacı şirket tarafından 27.05.2015 tarihinde bu dilekçeler sebebiyle davalı bayiye 5.000,00 TL para cezası verildiği ve sözleşmenin fesih edildiğinin bildirildiği, kararın davalıya elden tebliğ edildiği,

herhangi bir itirazın yapıldığına ilişkin dosya kapsamında delilin bulunmadığı, dinlenilen tanık beyanlarından da 43 numaralı bayide bir kısım sıkıntıların yaşandığı, sözleşmenin 3.2 maddesi kapsamında fesih şartlarının oluştuğu gerekçesiyle talebin görev alanı dışındaki kısımları hakkında hüküm kurulmamış sözleşmenin feshiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 15.03.2022 tarih, 2021/48 E. ve 2022/1941 K. sayılı kararıyla davacının sözleşmenin feshi ve kiralananın tahliyesi taleplerinde bulunduğu, mahkemece kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm kısmında davanın kabulüne şeklinde hüküm kurulmuş olmasına rağmen kararın gerekçe bölümünde davacı taleplerinden olan kiralananın tahliyesi isteminin mahkemenin görev alanı dışında kaldığından bahisle bu taleple ile ilgili hüküm kurulamayacağı yalnızca sözleşmenin feshine karar verildiğinin belirtildiği,

bu durum gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratır ve infazda tereddüt oluşturur şekilde bulunduğundan mahkemece tüm talepler yönünden olumlu olumsuz karar verilmek gerekirken eksik hüküm tesisi oluşturduğu gerekçesiyle kararın resen bozulmasına, kabule göre de davacı tarafça sözleşmenin haklı feshi ile ulaşılacak nihai sonuç kiralananın mahiyeti gereği tahliyesini de kapsar nitelikte olduğundan tekrar tahliye talebinde bulunulmasında davacının hukuki yararı olmadığı ve bu suretle tahliye talebi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi de doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 3.2 maddesine göre kontroller sonucu bayilerin pos cihazlarında kartlara dolum yapılmaması, jeton bulunmaması ve ... bulunmaması karşılığında bayilerin tutanağı tutularak 5.000,00 TL para cezasının yanı sıra bayilik sözleşmesinin fesih edileceği hükmünün bulunduğu, sözleşmenin 5/2 nci maddesinde sözleşmenin 3,2 nci maddesine göre feshin direkt fesih sebebi olduğu, Samulaş A.Ş.'nin sözleşmeyi gerekçesiz olarak ... taraflı fesih edebileceğinin belirtildiği, sözleşmenin 3.2 nci maddesi kapsamında şikayet dilekçeleri verilmiş olması,

davacı şirket tarafından 27.05.2015 tarihinde bu dilekçeler sebebiyle davalı bayiye 5.000,00 TL para cezası verildiği ve sözleşmenin fesih edildiğinin bildirildiği, kararın davalıya elden tebliğ edildiği, herhangi bir itirazın yapıldığına ilişkin dosya kapsamında delilin bulunmadığı, dinlenilen tanık beyanlarından da söz konusu bayide bir kısım sıkıntıların yaşandığı,

sözleşmenin 3.2 maddesi kapsamında fesih şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, taraflar arasında akdedilen 01.01.2011 tarihli 'Samulaş A.Ş hafif raylı sistem üzerindeki bayilik sözleşmesi' başlıklı 43 nolu üniversite bayiliğine ilişkin sözleşmenin feshine, davacı tarafça sözleşmenin haklı feshi ile ulaşılacak nihai sonucun sözleşmeye konu yerin mahiyeti gereği tahliyesini de kapsar nitelikte olduğundan tekrar tahliye talebinde bulunulmasında davacının hukuki yararı olmadığından davacının tahliye talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tahliyeye ilişkin taleplerinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı şirketin kötü niyetli bir şekilde bayilik sözleşmesini feshetmek istediğini, önce 07.01.2015 tarihinde ... dolum ve satış sistemlerinin değiştiğini sebep göstererek sözleşmeyi feshettiğini, daha sonra bu şekilde olmayacağını anlayınca 30.03.2015 taşınır yapı göstererek gerekçesiz feshettiğini, daha sonra bir sebep bulabilmek için 27.05.2015 tarihinde 3 ay geriye dönük mesnedi olmayan bir iki mail sunarak 5.000,00 TL para cezası uygulayarak fesih yoluna gittiğini, davacının kötü niyetli olarak sözleşmeyi feshedebilmek için sebepler uydurduğu,

davacının 13.02.2015 - 06.03.2015 tarihli e-mailleri aldığında araştırma yapıp tutanak tutup ceza kesmediğini, aradan 2 ay geçtikten sonra 27.05.2015 tarihinde tutanaksız bir şekilde ceza uygulamasına gittiğini, dolum sistemlerinden gelen tüm paranın davacının hesaplarına geçtiğini, bu hesaplardan davalıya ödeme yapıldığını, davacı şirketin kendiliğinden davalının hesabından onun rızası dışında kesinti yaparak, cezaları tahsil ettiğini, davalıyı yıldırmaya çalıştığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan 01.01.2011 tarihli " Samulaş A.Ş. Hafif Raylı Sistemi Hat Üzerindeki Bayilik Sözleşmesi"nin feshi ve davalının kiralanandan tahliyesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,