Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6497 K.2024/7777

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 2005 yılında akaryakıt bayilik ilişkisi kurulduğunu, bayilik hakkı verilmesi için öncelikle davalı lehine 300.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ayrıca 50.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunun davalıya verildiğini, ipotek ve teminat mektubunun bayilik sözleşmesinden ve bağlı diğer sözleşmelerden doğabilecek risklerin güvencesi sayılmak üzere alındığını, ancak davalının 23.08.2010 tarihinde teminat mektubunu müvekkilinin borcu bulunmadığı halde haksız olarak tazmin ettiğini,

müvekkilinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu gereği 18.09.2010 tarihinde sonlandırdığı ticari ilişki nedeniyle davalı şirkete borcu bulunmadığını ileri sürerek davalıya borçlu olmadığının tespitini, ipoteğin kaldırılmasını, davalının teminat mektubundan tahsil ettiği 50.000,00 TL' nin iade edilmesini ve 5.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı taraf arasında akdedilmiş bulunan protokol uyarınca davanın yetkisiz mahkeme açıldığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, teminat mektubunun müvekkilinin alacağına mahsuben, yatırımların ve hibe akaryakıtların karşılığı olarak nakde çevrildiğini, davacı iddialrının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, taraflar arasındaki 12 yıllık intifa sözleşmesinin Rekabet Kurulu kararı gereği 5 yılın sonunda sona erdiği ve davalı şirketin banka teminat mektubunu paraya çevirerek 50.000,00 TL' nin tahsil edildiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, taraflar arasında görülen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/348 E., 2020/593 K. sayılı kesinleşen kararındaki "bayilik ön protokolü incelendiğinde davacının KDV dahil 210.000,00-TL'nin motorin cinsi akaryakıt hibe olarak verileceği kararlaştırılmıştır.

Yani sözleşme içeriğinden tarafların açık bir şekilde intifa bedelinin bu fiyata kararlaştırıldığı anlaşılamamaktadır. Bilakis tapu senedinde intifa bedelinin açık bir şekilde 20.000,00-TL olarak kararlaştırıldığı açıktır.

Bu nedenle tarafların iradesi yorumlandığında 210.000,00-TL hibenin yanı sıra ayrıca tapu da 20.000,00-TL bedelli 15 yıllık süreli intifa hakkının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır." şeklindeki maddi kabulün tarafları bağladığı, 12 yıllık intifa bedeli 20.000,00 TL ise, 5 yıllık intifa bedelinin 8.333,33 TL olduğu, bakiye 7 yıllık intifa süresi bakımında davalı şirketin 11.666,66 TL alacaklı olabileceği, buna göre banka teminat mektubundan 38.333,34 TL'lik kısmın fazladan paraya çevrildiği,

manevi tazminat talebinden davacı tarafın feragat ettiği, gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının davalı şirkete intifa senedine istinaden 11.666,66 TL borcu bulunduğu, bakiye kısım yönünden borcu bulunmadığının, bununla birlikte 27.07.2016 tarihli ödeme nedeniyle borç bulunmadığının tespitine, intifa senedi yönünden davalı şirketçe fazladan paraya çevrilen kısım yönünden 38.333,34 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete ödenmesine,

davacıya ait taşınmazda davalı şirket lehine bulunan ipoteğin fekkine, manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, ilk derece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasındaki akaryakıt bayilik sözleşme ilişkisinden dolayı borcu olmadığının tespiti, ipoteğin fekki, teminat mektubu bedelinin iadesi, manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 881 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.