Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6532 K.2024/3637

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ihalesini kazandığı Tire Bölgesindeki Plentmiks Temel ve Sathı Kaplama Yapılması işinin, davalı tarafından düzenlenen all risk sigortasıyla teminat altına alındığını, 16.10.2013 tarihinde yol yapımı alanında yaşanan aşırı yağışlar sebebiyle hasar meydana geldiğini, müvekkili tarafından hasarın davalı tarafa ihbar edildiğini, davalı sigortacının poliçede yer alan MR106 klozu gereği azami uzunluğun 3x100 metrelik bölümler halinde yapılması gerektiği,

3x100 metrelik parçalar şeklinde hesaplama yapıldığında da yapımı ve enkaz kaldırma bedelinin 17.611,25 TL olduğu ve bu tutarın muafiyet sınırının altında kaldığını belirttiğini, davalının iyiniyet kurallarına ve bilgilendirme yükümlülüğüne aykırı davrandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2017 tarih ve 2015/581 E., 2017/1307 K. sayılı kararıyla; davacı şirketin ihale ile aldığı Tire bölgesindeki Plentmiks Temel ve Sahti Kaplama Yapılması işinin davalı ... şirketince poliçe ile teminat altına alındığı, yol inşaatı sırasında aşırı yağış nedeniyle meydana gelen hasar davacı tarafça sigortalıya ödendiğinden dava açma hakkının mevcut olduğu, imalatın hasarlanmasından kaynaklanan zarar miktarının 332.285,49 TL olduğu, İnşaat Sigortası Genel Şartlarının A.4 maddesinde teminat dışında kalan kıymet ve hallerin A.3 maddesinde ek sözleşme ile teminata dahil edilebilecek hallerin ayrıca düzenlendiği,

davacı kendisine başka bir poliçenin gönderildiğini iddia etmiş ise de, davacıya gönderilen poliçe ile taraflarca imzalanan poliçenin aynı poliçe olduğu, 20.571,86 TL’nin istenebilecek olarak miktar belirlendiği, muafiyet bedeli altında kaldığından davacının talep edebileceği bir zarar miktarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.01.2021 tarih ve 2018/602 E., 2021/30 K. sayılı kararıyla; davaya konu poliçenin düzenlenmesi zorunlu olduğundan ve poliçe düzenlenerek ihale dosyasına sunulduğundan, davacının poliçeden haberdar olmadığı yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı, 14 günlük itiraz süresi içerisinde poliçeye itiraz edilmediğinden, artık poliçenin geçersizliğinin genel işlem şartlarına aykırılığının ileri sürülemeyeceği, poliçe genel şartlarına uygun olarak, davaya konu poliçede özel şart olarak Munıch Re Klozları ile tenzili muafiyet hükmünün eklendiği,

bu klozun sigortacının işin kısımlar halinde yapılması durumunda, en fazla bir kısmın hangi ölçülerde yapılabileceğini limitleyen özel şart klozu olduğu ve sigortacının poliçede belirtilen limiti aşan boyutlarda bir çalışmadan kaynaklanan hasarları ödeyemeyeceğinin taahhüt edildiği, davaya konu poliçede, inşa edilecek 300 metrelik bölüm için teminat verildiği, poliçedeki Mr 106 Klozu ve poliçenin Sel Seylap/Her Türlü Su Hasarı Muafiyeti hükmüne göre, bilirkişi heyeti tarafından yapılan tespit ve hesaplamada hata bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.10.2022 tarih, 2021/1438 E., 2022/7226 K. sayılı kararıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1454 üncü maddesi uyarınca sigorta ettirenin, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebileceği, sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait olduğu, sigortalının, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyerek, onu dava edebileceği, madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olduğu,

dosyada mübrez sigorta poliçesinde, davacının sigorta ettiren, dava dışı "İzbeton-İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve AEÜ ve DTSKTVS A.Ş."nin sigortalı olarak gösterildiği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan, yol yapım inşaatında meydana gelen hasarın davacı ... ettiren tarafından giderildiği,

bu nedenle zarar görenin artık davacı olduğu ve dava açma hakkının bulunduğu şeklindeki görüş benimsenmek suretiyle işin esasına girilerek hüküm tesis edilmiş ise de yukarıdaki madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olup, dava konusu poliçede de aksine bir hüküm bulunmadığı,

bu durumda davacı ... ettirenin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esasının incelenerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1454 üncü maddesi uyarınca sigorta ettirenin, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebileceği, sigorta sözleşmesinden doğan hakların sigortalıya ait olduğu, sigortalının, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyerek, onu dava edebileceği, madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olduğu,

dosyada mübrez sigorta poliçesinde, davacının sigorta ettiren, dava dışı "İzbeton-İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve AEÜ ve DTSKTVS A.Ş."nin sigortalı olarak gösterildiği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan, yol yapım inşaatında meydana gelen hasarın davacı ... ettiren tarafından giderildiği,

bu nedenle zarar görenin artık davacı olduğu ve dava açma hakkının bulunduğu şeklindeki görüş benimsenmek suretiyle işin esasına girilerek hüküm tesis edilmiş ise de yukarıdaki madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkının sigortalıya ait olup, dava konusu poliçede de aksine bir hüküm bulunmadığı, davacı ... ettirenin aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; herhalükarda sigorta poliçesini davalı şirket ile akdedenin müvekkili şirket olup, müvekkili şirkete ait malzemelerin zarar görmesi sebebiyle işbu davayı ikame etmesinde hukuki yararı bulunduğunu, davanın taraf ehliyeti yokluğu sebebiyle reddi halinde, müvekkili şirket her ne kadar all risk sigortası ile tüm zararlar bakımından güvence sağlamayı amaçlasa da zararını tazmin edememesi sebebiyle hak kaybına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, inşaat all risk sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 115 inci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun’un 1454 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,