Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/659 K.2023/7438

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklı tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 26.09.2008 tarihli otogaz (LPG) satış sözleşmesinin akdedildiğini, davalı tarafından keşide edilen ihtarname ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin kararına istinaden taşınmaz üzerindeki davacı ... AŞ’ye ait emtianın kaldırılmasının talep edildiği, bu durumun davalının satış sözleşmesini feshettiği anlamına geldiğini ileri sürerek taraflar arasında akdedilen satış sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğinin tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 20.000,00 TL cezai şartın ve 20.000,00 TL kar mahrumiyetinin fesih tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının AKPET lehine intifa hakkı tesis edildiğini bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tapu kayıtlarından durumun rahatlıkla tespit edilebileceğini, davacı yanın bilerek risk aldığını, mahkemece verilen karara istinaden emtiaların kaldırılmasının istenildiğini, davacının davalıya ait şirkette ve istasyonda en ufak bir yatırımının bulunmadığını, davacının hibe ve yatırım yapmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 19.10.2015 tarih, 2013/80 E. ve 2015/609 K sayılı kararı ile sözleşmenin feshinin haksız olmadığı, davacının davasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 19.02.2019 tarih, 2018/3271 E. ve 2019/966 K. sayılı kararıyla taraflar arasındaki sözleşmenin, ifa imkansızlığı nedeniyle sona erdiğini iddia eden davalının ihbar olunan ...ile geçerli bir sözleşmesi mevcut iken davacı ile bayilik sözleşmesi yaptığı, ancak adı geçen şirketin kendisine karşı açmış olduğu davayı kazanması nedeniyle davacıya sözleşmenin sona erdiğinden bahisle bildirimde bulunduğunun dosya içerisinden anlaşıldığı,

bu durumda davalının ihbar olunan Akpet A.Ş. ile yürürlükte olan sözleşmesi sona ermediğinden davacı ile ... bir sözleşme yapmasında tamamen kusurlu olduğu gözetilerek varsa davacının sözleşme hükümlerine göre alacak kalemlerinin hesaplanarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça yapılan feshin haksız olması nedeni ile davacının ... bir sözleşme yapabilmesi için gerekli olan makul süreye göre kar kaybının 9.802,82 TL olduğu dikkate alınarak yoksun kalınan talep yönünden bu miktarın kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine; yine haksız fesih nedeni ile davacının cezai şart alacağın hak kazandığı, sözleşmenin 26 ncı madde hükmü gereği 100.000,00 euro ceza ... olarak belirlenmiş olup, dosyaya sunulan davacıya ait bilanço ve kar-zarar cetvellerinin incelenmesi sonucu davalı tacirin bu bedeli ödeme gücünün bulunmadığı,

bu bedelin ödenmesi halinde faaliyetine devam etmekte zorlanacağı, buna göre cezai şarttan %20 oranında indirim yapılması gerektiği, dava tarihi itibarı ile 2,3479 euro ... üzerinden davacının (80.000x2,3479:187.832,00-TL) 187.832,00 TL cezai şart alacağının bulunduğu ancak davacı tarafından dava dilekçesi ile cezai şart alacağı olarak 20.000,00 TL talep edildiği de nazara alındığında, 20.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin Aygaz A.Ş ile grup şirket olan OPET şirketinin bayiliğinin olduğu döneme dayandığını, müvekkili şirket ile OPET arasındaki sözleşmelerin 2005 yılında karşılıklı olarak feshedilmesine rağmen davacı ile olan sözleşmeye devam edildiğini, OPET Petrolcülük şirketinden sonra AKPET Akaryakıt Dağıtım A.Ş. ile bayilik sözleşmesi yapılarak adı geçen şirket lehine intifa hakkı verildiğini, anılan şirketin ilk etapta söz konusu taşınmazın kullanılmasına zımni ... gösterdiğini,

ancak sonrasında 2011 yılında meni müdahale ve kal davası açarak davacının bu yeri kullanmasını engellediğini, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacı şirketin intifa hakkından haberdar olduğunu, dolayısıyla riskleri değerlendirmesi gerektiğini, davalının fiili imkansızlık nedeni ile sözleşmeyi feshetmek zorunda kaldığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşme ve protokole aykırı olarak süresinden önce ve haksız olarak sözleşmenin feshedildiğinin tespiti ile kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 96 ncı ve 158 ... maddeleri.

3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına vedelillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,