Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/6598 K.2024/8343

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ihalesini kazanmış olduğu "Çerkezköy OSB Ergene Havzası OSB Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde Arıtılmış Marmara Denize Deşarjını Sağlayacak Toplama Hatları, Tüneller ve Derin Deşarj Sistemi Kara Boru Hattı İnşaatı" işine ilişkin davalı şirket ile arasında yapılmış 30.05.2017 mal tedarik sözleşmesi ve akabinde yapılan 29.08.2017 ve 12.10.2017 tarihli ek protokoller gereği müvekkilinin üzerine düşen edimlerini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ancak davalının taahhütlerini zamanında yerine getirmediğini,

ayrıca 3. parti anlaşma uyarınca teslimi gereken 749 metre boruyu teslim etmediğini, davalı şirketin teslim edilmeyen mallar nedeniyle 1.007.937,18 TL cari hesap borcu bulunduğunu, protokol kapsamında malların teslim edilmemesi halinde gecikilen her gün için teslimi geciken ürün bedelinin %25'i kadar cezai şart talep edilebileceğinin kararlaştırıldığını ileri sürerek bu kapsamda 15.12.2017 tarihi itibariyle tahakkuk eden cezai şart alacağının 3.062.034,48 USD olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle teslim edilmeyen mallar için ödenen 1.007.937,18 TL ve sözleşmeler gereği doğan cezai şart alacağı yönünden şimdilik

500.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında yapılmış sözleşmeler gereği müvekkili şirketin üzerine düşen edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, son siparişin gecikmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını, davacının değişen talepleri doğrultusunda kalan kısmın sevkiyatın beklemeye alındığını, davacı ile sözleşmelerden sonra yeni anlaşma yapıldığını; cezai şart yönünden müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ayrıca cezai şart oranı üzerinde tahrifat yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla cezai şartın davacı tarafça yanlış hesaplandığını ve fahiş olduğunu, süreçte kusurlu ve temerrüde düşen tarafın davacının kendisi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı alacaklının borcun ifa edilmeyen kısmı yönünden sözleşmeden dönme hakkını kullandığından, bu kısım için davalıya daha önce ödemiş olduğu 1.007.937,18 TL'nin tahsilini talep etmekte haklı olduğu, dolayısıyla bu konudaki istem yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği, cezai şart istemi yönünden ise dosya kapsamında alınan bilirkişi kurulu raporuyla ödenmesi gerekli ceza miktarı belirlenmiş ise de davalı yüklenicinin temerrüdü nedeniyle davacının sözleşmeden döndüğü ve bu nedenle ifayı isteyemeyeceği, ifa istenemediğinden de ifaya ekli cezanın istenemeyeceği,

davacının cezai şart isteminin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.007.937,18 TL'nin dava tarihi olan 17.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, taraflar arasında akdedilen malzeme tedarik sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamında davacı tarafından ödenen bedel karşılığındaki malzemelerin davalı tarafından teslim edilmediği iddiası ile sözleşmeden dönülerek ödenen bedelin iadesi ve malzemelerin süresinde teslim edilmemesi sebebiyle cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23 üncü maddesi.

3.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.