Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2023/727 K.2023/4215

Taraflar arasındaki eser sahipliğinden kaynaklanan haklara tecavüzün men’i ve ref’i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalılar vekilleri tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin "Yeşil Kiraz" ve "Yeşil Kiraz 2" adlı romanların yazarı olduğunu, davalı Med Yapım A.Ş.'nin yapımcısı olduğu "Adını Feriha Koydum" adlı televizyon dizisinin fragman ve tanıtımlarının diğer davalıya ait televizyon kanalında yayınlanmaya başladığını, bu yayınlardan söz konusu dizi filmin konusunun müvekkiline ait romanlarla aynı olduğunun anlaşıldığını, konusu dışında dizinin kahramanlarının, yardımcı karakterlerinin ve olayların geçtiği yerlerin de romanla birebir benzerlik gösterdiğini, davalıların bu eylemlerini müvekkilinden izin almadan gerçekleştirdiklerini ve bu suretle müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek davalıların tecavüz teşkil eden eylemlerinin men'ine ve ref'ine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Med Yapım Televizyon ve Film A.Ş. vekili, davaya konu dizinin konusu ve senaryosu ile davacıya ait kitapların konusunun farklı olduğunu, davaya konu dizinin konusunun 1972 tarihli "... Bacı" isimli sinema filminden alındığını, anılan sinema filminin senaristi ile müvekkili arasında senaryonun kullanılmasına dair sözleşme imzalandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.AKS Televizyon Reklam ve Film. San.Tic. A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak her ne kadar davacı davaya konu dizinin senaryosunun kendi kitaplarından izinsiz bir şekilde alıntılanmak suretiyle oluşturulduğunu iddia etmiş, yine bu iddilarını 21.02.2011 tarihli 16 bentten oluşan dilekçe içeriğinde belirtmiş ve alınan raporlarda her iki eserin hususiyet barındırdığı,

işlenen temaların (zengin kız / fakir delikanlı ya da fakir kız / zengin delikanlı aşkları) Türk edebiyatı ve sinemasında çokça işlenmiş/klişe bir mevzu olduğu belirtilmesine rağmen dram ve çatışma öğelerinin benzerliğinin intihal oluşturduğu değerlendirilmiş ise de bu sonuç değerlendirmenin rapor içerikleri ve dosya kapsamı ile uyuşmadığı, tespit olunduğu üzere kapıcı kızı temasının her iki eserde farklı kurgulandığı, benzerlik olarak değerlendirilen hususların eserlere hususiyet katan noktalarda olmadığı, klişelerdeki benzerliklerin intihal sonucunu doğurmayacağı, davacı asillin benzerlik iddialarının da (kapıcı kızı olduğunu gizlemesi,

çevresine farklı görünmeye çalışması, sonradan bunun ortaya çıkarılması, ileri düzeyde flörtten kaçınma, verilen hediyenin gizlenmesi, gerçeği açıklanmaya çalışılması, karakterler arasındaki ilişkiler) Türk sinemasındaki klişelerden olduğu, dram ve çatışma öğelerinin klişe olduğu dikkate alındığında bunlardaki benzerliğin intihal sonucunu doğurmayacağı, intihal iddiası yönünden hususiyet arz eden noktalarda net bir olgunun ispatlanmadığı, sunulan raporlardaki aksi değerlendirmenin de net bir kanaat olarak yansımadığı,

tekrardan rapor alınmasının, değerlendirme konusu üzerinde subjektif kanaatlerin raporlara yansıdığı dikkate alındığında esasa etkili olmayacağı ve usul ekonomisine uygun düşmeyeceği gerekçesiyle dosya kapsamı, rapor içeriğindeki karşılaştırmaya yönelik tespitler ve klişelerdeki benzerlikler dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 07.09.2022 tarih, 2021/3517 E. ve 2022/5586 K. sayılı kararıyla Mahkemece Dairemiz bozma ilamı doğrultusunda rapor alındığı fakat tüm itirazları karşılar şekilde değerlendirmelerin yer aldığı raporun dosya kapsamına uygun olmadığı gerekçesi ile ve hukuki çerçevede bir gerekçelendirme yapılmadan davanın reddine karar verildiği, Dairemiz bozma ilamı sonrası aldırılan bilirkişi raporu ile karşılanan itirazların Dairemizce de yerinde görüldüğü gerekçesiyle davanın kabulü gerekirken davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığından Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Davalı Med Yapım Televizyon ve Film A.Ş. vekili, bilirkişi raporlarında dava konusu eserlerin konu, tema, kurgu, Türk sinemasında yer alan klişeler, eserin hususiyeti, ana karakterler ve olay örgüsü açısından karşılaştırılmasına ilişkin tespitlerin isabetli olmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.02.2019 tarihli 2017/11-63E., 2019/86 K. sayılı kararında intihal olup olmadığı hususunun kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerektiği ve intihalin oluşabilmesi için ilk eser sahibinin hususiyetinin sonraki esere aynen geçirilmesi gerektiğinin belirtildiğini,

olay örgüsünün farklı olduğunun bilirkişilerce de tespit edilmesine rağmen intihal değerlendirmesi yapıldığını, eserler arasındaki tek ortak noktanın zengin oğlan, fakir kapıcı kızı karakterlerini barındırması olduğunu, kahramanların yolculuğunun farklı ilerlediğini, daha önceki bozma kararında karakterler yönünden inceleme yapılması gerektiği vurgulandığı halde bilirkişiler tarafından bu yönde isabetli bir analiz yapılmadığını;

ancak Mahkeme tarafından, kitabın ve dizinin "klişeler" dışında intihal olamayacak ölçüde farklılıklar arz ettiği görüşünün isabetle benimsendiğini, her iki eserin davacının intihal iddialarını dayanaksız kılacak şekilde farklılar içerdiğini ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle bozma ilamının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.AKS Televizyon Reklam. ve Film. San.Tic.

A.Ş. vekili, Mahkeme kararının gerekli ve yeterli gerekçe içerdiğini aksine bozma ilamında bilirkişi raporunun hangi gerekçelerle benimsenmesi gerektiğinin somut olarak açıklanmadığını, bozma ilamının aksine Mahkemenin bilirkişi kök ve ek rapordaki tespitleri tek tek tartışarak somut gerekçelerini yazarak davanın reddine karar verdiğini, bozma ilamında intihal kavramının hukuki niteliğinin dikkate alınmadığını, anonim ve klişe benzerlikleri esas alan bilirkişi raporundaki çelişkilerin görmezden gelindiğini,

bozma ilamında uygun bulunan bilirkişi raporunun içeriğinde ana karakterler de dahil olmak üzere karakterler açısından pek çok farklılık tespit edildiğini ve raporun sonuç kısmının bir numaralı bendinde bunların açıklandığını, bu rağmen kısmi intihalin varlığının kabul edilmesinin hatalı olduğunu, somut olayda işleme eserden ya da kısmi intihalden bahsedilemeyeceğini ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle bozma ilamının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacıya ait eser niteliğindeki romanların, davalıların yapımcısı ve yayıncısı oldukları televizyon dizisinde izinsiz biçimde aynen kullanıldığı iddiasıyla davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına tecavüzün men’i ve ref’i istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalılar vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin karar düzeltme istemlerinin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 206,80 TL karar düzeltme ret harçlarının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezalarının karar düzeltme isteyenlerden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,